> Kaynak: https://www.ihracathub.com/araclar/belge-uygunluk · Son içerik güncellemesi: 2026-09-28 · ihracathub

ihracathub / [Araçlar](https://www.ihracathub.com/araclar) / İhracat Belgesi Uygunluk

ÖDEME ARACI · ÜCRETSİZ

# İhracat Belgesi Uygunluk Testi

Hedef pazara göre gerekli vesaik kontrol listesini işaretleyip takip edin.

Hedef pazaar

**İhracat faturası (2 kopya)** Gümrük kıymetinin ve KDV istisnasının dayanağı; alıcı unvanı akreditif/sözleşme ile birebir aynı olmalı.

**Konşimento / CMR** Taşıma sözleşmesinin kanıtı. Karayolunda CMR, denizyolunda B/L; sevk tarihi akreditifin son yükleme tarihini aşamaz.

**A.TR dolaşım belgesi** Gümrük Birliği kapsamındaki sanayi ürünlerinde tarife muafiyeti sağlar; ihracatçı birliği onayı ve gümrük vizesi gerekir.

**Menşe şahadetnamesi** Ticaret/sanayi odası onaylı. Ürünün menşe ülkesini gösterir; A.TR menşe belgesi değildir, ikisi birbirinin yerine geçmez.

**Paket (çeki) listesi** Kap adedi, brüt/net ağırlık ve ölçüler faturayla ve konşimentoyla tutarlı olmalı.

## Akreditifte en sık görülen uygunsuzluklar

Akreditifli ihracatta ödemenin gecikmesinin başlıca nedeni malın kendisi değil, belge setidir. Bankalar belgeleri UCP 600 ve ISBP 821 çerçevesinde inceler; aşağıdaki maddeler rezerv (discrepancy) gerekçelerinin büyük bölümünü oluşturur. Sevkiyattan önce her birini belge seti üzerinde doğrulayın.

| UYGUNSUZLUK | NE KONTROL EDİLİR |
| --- | --- |
| Geç ibraz | Sevk belgeleri, sevk tarihinden sonra akreditifte yazan süre (belirtilmemişse 21 takvim günü) içinde ve vade bitmeden bankaya sunulmalı. |
| Geç yükleme | Konşimento tarihi, akreditifteki son yükleme tarihinden sonraysa rezerv kesindir; tarih uzatımı ancak amir bankanın onayıyla olur. |
| Belgeler arası tutarsızlık | Ürün tanımı, miktar, kap adedi, ağırlık ve alıcı unvanı; fatura, konşimento ve paket listesinde aynı olmalı. |
| Mal tanımının akreditiften sapması | Faturadaki mal tanımı akreditif metniyle birebir örtüşmeli; diğer belgelerde genel tanım yeterlidir. |
| Eksik ciro / ibraz takımı | B/L takımının tamamı (çoğunlukla 3/3) ve doğru ciro zinciri istenir; eksik takım ödemeyi durdurur. |
| Sigorta tutarı ve tarihi | CIF/CIP'te sigorta, fatura bedelinin en az %110'u ve akreditifin para biriminde olmalı; poliçe tarihi sevk tarihinden sonra olamaz. |
| Aşım toleransı | Miktar/tutar toleransı ancak akreditifte öngörülmüşse (ör. ±%5) kullanılabilir; dökme yüklerde UCP 600 md. 30 sınırları geçerlidir. |

## Kısa cevap

İhracat belgesi uygunluğu, fatura, konşimento, menşe ve sigorta belgelerinin akreditif şartlarına ve ICC UCP 600 / ISBP 821 kurallarına birebir uymasıdır. Banka belgeleri ibrazı izleyen en fazla 5 bankacılık iş günü içinde inceler; sevk belgeleri, akreditifte başka süre yoksa sevk tarihinden sonra 21 takvim günü içinde sunulmalıdır. Araç AB, ABD ve STA pazarları için 5'er belgelik kontrol listesi ve 7 sık uygunsuzluğu gösterir.

Son güncelleme: 28 Eyl 2026

## Sıkça sorulan sorular

**Belge uygunsuzluğu (discrepancy) bulunursa ne olur?**

Amir banka belgeleri reddedip rezerv bildirir. Ya uygunsuzluk giderilip belgeler yeniden ibraz edilir, ya alıcıdan rezerv kabulü (waiver) alınır, ya da işlem vesaik mukabiline döner — her üç yol da tahsilatı geciktirir.

**Bankanın belgeleri inceleme süresi ne kadar?**

UCP 600 uyarınca ibrazı izleyen en fazla beş bankacılık iş günü. Bu süre içinde bildirim gelmezse belgeler uygun sayılır.

**A.TR ile menşe şahadetnamesi aynı şey mi?**

Hayır. A.TR, Gümrük Birliği kapsamında serbest dolaşımı gösterir; menşe şahadetnamesi ise ürünün hangi ülke menşeli olduğunu belgeler. Anti-damping ve ek vergi uygulamalarında menşe belgesi esas alınır.

**Kontrol listesini ne zaman çalıştırmalıyım?**

Sevkiyattan önce. Belge setindeki bir hatanın düzeltilmesi yükleme öncesinde birkaç saat, yükleme sonrasında haftalar sürebilir.

**AB'ye ihracatta hangi belgeler gerekir?**

AB'ye sanayi ürünü ihracatında temel set 5 belgeden oluşur: ihracat faturası (2 kopya), konşimento veya CMR, A.TR dolaşım belgesi, menşe şahadetnamesi ve paket (çeki) listesi. A.TR, Gümrük Birliği kapsamında tarife muafiyeti sağlar; ihracatçı birliği onayı ve gümrük vizesi gerekir, ancak menşe belgesinin yerine geçmez. Kap adedi, brüt/net ağırlık ve ölçüler fatura, konşimento ve paket listesinde aynı olmalıdır.

**ABD'ye ihracatta akreditif belgelerinde nelere dikkat edilir?**

ABD sevkiyatlarında orijinal konşimento 3/3 takım, eksiksiz ciro zinciri ve 'clean on board' ibaresiyle sunulmalıdır. Paket listesindeki konteyner, mühür ve koli bilgileri ISF (10+2) beyanıyla çelişmemeli; menşe belgesi, Section 232/301 ek vergileri menşe üzerinden uygulandığı için kritiktir. Gıda, kozmetik, elektronik ve tıbbi cihazda FDA, FCC veya UL gibi ilgili kurum kaydı ya da uygunluğu olmadan mal ABD'ye giremez.

## İlgili Rehberler

- [İhracatta kullanılan 25 belge: 2026 tam liste ve açıklamalar](https://www.ihracathub.com/rehber/ihracat-belgeleri-tam)
- [Akreditif tam rehber: UCP 600, rezerv kalemleri, banka maliyeti](https://www.ihracathub.com/rehber/akreditif-rehber)
- [A.TR mi EUR.1 mi? Karar matrisi](https://www.ihracathub.com/rehber/atr-vs-eur1)

İlgili araçlar: [Akreditif Tarayıcı](https://www.ihracathub.com/araclar/akreditif) · [Akreditif Maliyet Hesaplayıcı](https://www.ihracathub.com/araclar/akreditif-maliyet) · [Vesaik Mukabili Kontrol](https://www.ihracathub.com/araclar/vesaik) · [İhracat Belgeleri Rehberi](https://www.ihracathub.com/rehber/ihracat-belgeleri-tam)