> Kaynak: https://www.ihracathub.com/haberler/cbam-ucuncu-ulke-karbon-fiyati-tuzugu-tr-ets-kasim-2026 · Son içerik güncellemesi: 2026-11-18 · ihracathub

ihracathub / [Haberler](https://www.ihracathub.com/haberler) / Yeşil Dönüşüm

HABER · YEŞİL DÖNÜŞÜM

# CBAM'de karbon fiyatı indirimi: TR ETS listede

AB'nin 2026/2498 sayılı tüzüğü, menşe ülkede ödenen karbon fiyatının CBAM'den düşülmesini düzenledi ve TR ETS'i listeye aldı. %100 ücretsiz tahsis nedeniyle indirim şimdilik sıfıra yakın.

18 Kas 2026 · 4 DK OKUMA · İHRACATHUB EDİTÖR EKİBİ

## AB, üçüncü ülkede ödenen karbon fiyatı için hangi kuralları koydu?

Avrupa Komisyonu, menşe ülkede fiilen ödenmiş karbon fiyatının sınırda karbon düzenlemesi (CBAM) yükümlülüğünden nasıl düşüleceğini 2026/2498 sayılı uygulama tüzüğüyle belirledi ve Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi'ni (TR ETS) uygun sistemler listesine aldı.

- Tüzük **5 Kasım 2026**'da kabul edildi, AB Resmî Gazetesi'nde **16 Kasım 2026**'da yayımlandı. 36. maddeye göre **1 Ocak 2026**'dan itibaren geriye dönük uygulanıyor ve en geç **2027**'de revize edilecek.

- Uygun sayılan mekanizmalar emisyon ticaret sistemi, karbon vergisi, harç veya ücret olabiliyor; şart, sistemin bağlayıcı olması ve iç piyasaya satılan ile ihraç edilen mala **aynı** fiyat yükümlülüğünü uygulaması.

- Tüzüğün Ek II'sindeki örnek liste **30'u aşkın** sistemi sayıyor; Türkiye satırında "Türkiye Emission Trading System" yer alıyor, düşülecek kalem olarak da **ücretsiz tahsisat** yazıyor.

- Paris Anlaşması 6. madde kapsamındaki uluslararası karbon kredileri, raporlanan emisyonların en fazla **%10**'u kadar hesaba katılabiliyor.

- 2026 ve 2027'de akredite CBAM doğrulayıcıları ödenen fiyatı ek akreditasyon olmadan belgeleyebilecek; **2028**'den itibaren ayrı akreditasyon gerekecek.

## Takvim nasıl işliyor?

İndirimin ilk kez kullanılacağı yer, 2026 ithalatını kapsayan ve 30 Eylül 2027'ye kadar verilecek ilk CBAM beyanı.

| Tarih | Gelişme |
| --- | --- |
| 1 Ocak 2026 | Tüzük geriye dönük geçerli |
| 16 Kasım 2026 | Resmî Gazete yayımı |
| 1 Şubat 2027 | Sertifika satışı başlıyor |
| 30 Eylül 2027 | İlk beyan ve teslim |
| 2028 | Belgelendiriciye ayrı akreditasyon |

Komisyon, varsayılan karbon fiyatlarının yöntemini ve değerlerini ilk beyanlardan önce CBAM Kayıt Sistemi'nde yayımlayacağını; rehber ve şablonları da "önümüzdeki aylarda" çıkaracağını duyurdu.

## Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

TR ETS'in listede yer alması hukuken önemli bir kapı açıyor, ama 2026 ve 2027 ihracatı için ekonomik karşılığı şimdilik sınırlı. Tüzükteki formül basit: mal başına fiilen ödenen etkin karbon fiyatı, o yılın CBAM sertifikası referans fiyatına bölünüyor ve ithal edilen miktarla çarpılıyor. Kritik kelime "etkin". Ücretsiz tahsisat, muafiyet ve iadeler önce düşülüyor; geriye kalan tutar indirime konu oluyor.

TR ETS'te 2026 yalnızca raporlama yılı, 2027 için ise ücretsiz tahsis %100. Bu durumda Türk çelik veya alüminyum tesisinin 2026 ve 2027 üretimi için "fiilen ödediği" net karbon bedeli büyük olasılıkla sıfıra yakın çıkacak. Ekim ayındaki [TR ETS pilotu haberimizde](https://www.ihracathub.com/haberler/tr-ets-pilot-cbam-karbon-fiyati-indirimi-ekim-2026) "2026 için indirim yok" sonucuna varmıştık; tüzük bu sonucu değiştirmiyor, yalnızca 2028 ve sonrası için kuralları netleştiriyor. 3. çeyrekte 82,32 euro olan sertifika fiyatı karşısında Türkiye kaynaklı indirim, ücretsiz tahsis kademeli olarak azaltılmadıkça anlamlı bir tutara ulaşmayacak.

İkinci ve daha az konuşulan nokta veri. Tüzüğü inceleyen karbon muhasebesi uzmanlarının (CarbonChain, KBS Certification) değerlendirmesine göre gerçek ödenen fiyat üzerinden indirim, ancak tesisin doğrulanmış gerçek emisyon verisi varsa mümkün; varsayılan emisyon değeriyle beyan yapan ithalatçı yalnızca Komisyon'un varsayılan karbon fiyatını kullanabiliyor. Yani tesis verisi olmayan Türk ihracatçısı, ileride TR ETS fiyatı oluştuğunda bile bu fiyatın tamamından yararlanamayabilir.

Türkiye'nin Brüksel'deki temsilcileri de aynı darboğaza dikkat çekiyor. Argus'un COP31'den aktardığına göre Türkiye'nin AB nezdindeki daimi temsilci yardımcısı, KOBİ'ler için asıl sorunun karbon maliyeti değil, gerçek emisyonu doğrulatacak akreditasyon kapasitesinin eksikliği olduğunu söyledi. Ticaret Bakanlığı'nın 10 Kasım'da yayımladığı Yeşil Mutabakat Eylem Planı ise ulusal bir CBAM için mevzuat hazırlığını 2027'ye koydu; bu, Türkiye'nin karbon fiyatını kendi sınırında da tahsil etmeyi planladığının işareti.

## Kimleri etkiliyor?

AB'ye CBAM kapsamındaki malları ihraç eden ve TR ETS eşiğini aşan tesisler doğrudan etkileniyor: demir-çelik (GTİP 72 ve 73'ün kapsamdaki pozisyonları), alüminyum (76), çimento (2523), gübre ve elektrik. TR ETS pilotu da büyük ölçüde aynı sektörleri kapsıyor. Bu üreticilerden yarı mamul alıp işleyen firmalar ile yalnızca ticaret yapan ihracatçılar, indirim belgesini üretici tesisten temin etmek zorunda kalacak. Eşik altındaki küçük tesisler TR ETS'e tabi olmadığından, onlar için indirim yolu hiç açılmıyor; maliyeti belirleyen tek değişken emisyon verisinin kalitesi olmaya devam ediyor.

## Ne yapmalı?

- **Tesisinizin TR ETS kapsamını ve ücretsiz tahsis tutarını** netleştirin; 2028 sonrası indirim potansiyelini bu iki rakam belirleyecek. [CBAM 2026 rehberi](https://www.ihracathub.com/rehber/cbam-2026)

- **Doğrulayıcınızla tek sözleşme kurun:** 2026-2027'de aynı akredite doğrulayıcı hem gömülü emisyonu hem ödenen karbon fiyatını belgeleyebiliyor. [Demir-çelikte AB CBAM danışmanlığı](https://www.ihracathub.com/sektor/demir-celik/ab-cbam-danismanlik)

- **AB'deki alıcınızın ilk beyanı için** 2026 üretiminize ait "operatör karbon fiyatı raporu" taslağını şimdiden isteyip istemediğini sorun; tüzüğün Ek III'ü bu raporun şablonunu veriyor.

- **Tekliflerinizde indirimi sıfır varsayın** ve 82,32 euroluk sertifika fiyatıyla iki senaryo kurun: gerçek veri ile varsayılan değer. [İhracat fiyatlama hesaplayıcı](https://www.ihracathub.com/araclar/fiyatlama)

- **2028 için kârlılık testine** kademeli azalan ücretsiz tahsis senaryosunu ekleyin. [İhracat kârlılık hesaplayıcı](https://www.ihracathub.com/araclar/karlilik)

## Sıkça sorulan sorular

### 2026/2498 sayılı CBAM uygulama tüzüğü ne zaman yayımlandı ve ne zamandan itibaren geçerli?

Avrupa Komisyonu tüzüğü 5 Kasım 2026'da kabul etti, AB Resmî Gazetesi'nde 16 Kasım 2026'da yayımlandı. Tüzük yayımdan sonraki üçüncü gün yürürlüğe giriyor ancak 36. maddesine göre 1 Ocak 2026'dan itibaren geriye dönük uygulanıyor. Böylece 2026 ithalatını kapsayan ve 30 Eylül 2027'ye kadar verilecek ilk CBAM beyanında indirim talep edilebilecek.

### Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi CBAM indirimine uygun mu?

Evet, tüzüğün Ek II'sinde yer alan ve 30'u aşkın sistemi kapsayan listede 'Türkiye Emission Trading System' emisyon ticaret sistemi olarak sayılıyor. Ancak listede TR ETS için düşülecek kalem olarak 'ücretsiz tahsisat' gösteriliyor. TR ETS'te 2026 yalnızca raporlama yılı ve 2027 için ücretsiz tahsis %100 olduğundan, fiilen ödenmiş net karbon fiyatı şu aşamada sıfıra yakın kalıyor.

### CBAM'de karbon fiyatı indirimi nasıl hesaplanıyor?

Tüzüğe göre indirim, mal başına fiilen ödenen etkin karbon fiyatının (euro/ton mal) o yılın CBAM sertifikası referans fiyatına bölünmesi ve beyan edilen miktarla çarpılmasıyla bulunuyor. Etkin fiyat hesaplanırken ücretsiz tahsisat, muafiyetler ve iadeler önceden düşülüyor. Örneğin 2026'nın 3. çeyrek sertifika fiyatı 82,32 euro olarak açıklanmıştı.

### Karbon kredileri CBAM indiriminde kullanılabilir mi?

Kısmen. Menşe ülkenin sistemi izin veriyorsa krediyle yapılan teslimler ödenmiş fiyat sayılabiliyor. Uluslararası kredilerde ise yalnızca Paris Anlaşması'nın 6. maddesi kapsamında yetkilendirilip ihraç edilmiş krediler kabul ediliyor ve bunların payı, ilgili sistemde raporlanan emisyonların en fazla %10'u ile sınırlı. Komisyon bu sınırı 16 Kasım 2026 duyurusunda açıkladı.

### Ödenen karbon fiyatını kim belgeleyecek?

2026 ve 2027 yılları için, akredite CBAM doğrulayıcıları ek bir akreditasyon almadan menşe ülkede ödenen karbon fiyatını da belgeleyebilecek. 2028'den itibaren bu iş için AB üye ülkesi ulusal akreditasyon kuruluşundan ayrı bir akreditasyon gerekecek. Belgelendirmeye alternatif olarak Komisyon'un CBAM Kayıt Sistemi'nde yayımlayacağı varsayılan karbon fiyatları da kullanılabilecek.

### Türkiye kendi CBAM'ini kuracak mı?

Ticaret Bakanlığı'nın 10 Kasım 2026'da yayımladığı güncellenmiş Yeşil Mutabakat Eylem Planı (2026-2030), ulusal bir sınırda karbon mekanizması için etki analizi ve mevzuat hazırlığını 2027'ye takvimliyor. Plan 11 politika alanı, 41 hedef ve 142 eylem içeriyor; 2027-2028'de AB'nin CBAM kayıt sistemine benzer dijital bir emisyon veri altyapısı da öngörülüyor.

## Kaynaklar

- [EUR-Lex — Commission Implementing Regulation (EU) 2026/2498](https://eur-lex.europa.eu/eli/reg_impl/2026/2498/oj/eng)
- [Avrupa Komisyonu — CBAM: Commission adopts rules on the recognition of carbon prices paid in non-EU countries](https://taxation-customs.ec.europa.eu/news/cbam-commission-adopts-rules-recognition-carbon-prices-paid-non-eu-countries-2026-11-16_en)
- [EUROMETAL — EU sets rules for deducting carbon prices paid in third countries under CBAM](https://eurometal.net/eu-sets-rules-for-deducting-carbon-prices-paid-in-third-countries-under-cbam)
- [Carbon Herald — COP31: Turkey To Develop Its Own CBAM As EU Carbon Costs Reshape Trade](https://carbonherald.com/cop31-turkey-to-develop-its-own-cbam-as-eu-carbon-costs-reshape-trade)
- [Argus Media — Cop: Unilateral trade clashes 'polluting' talks](https://www.argusmedia.com/en/news-and-insights/latest-market-news/2905433-cop-unilateral-trade-clashes-polluting-talks)

## Bu haberin araçları

- [CBAM 2026 rehberi](https://www.ihracathub.com/rehber/cbam-2026)
- [Demir-çelikte AB CBAM danışmanlığı](https://www.ihracathub.com/sektor/demir-celik/ab-cbam-danismanlik)
- [İhracat fiyatlama hesaplayıcı](https://www.ihracathub.com/araclar/fiyatlama)
- [İhracat kârlılık hesaplayıcı](https://www.ihracathub.com/araclar/karlilik)
- [TR ETS pilotu: CBAM'de 2026 için indirim yok](https://www.ihracathub.com/haberler/tr-ets-pilot-cbam-karbon-fiyati-indirimi-ekim-2026)
