> Kaynak: https://www.ihracathub.com/haberler/hurmuz-arabuluculuk-cokusu-korfez-navlun-eylul-2026 · Son içerik güncellemesi: 2026-09-20 · ihracathub

ihracathub / [Haberler](https://www.ihracathub.com/haberler) / Lojistik

HABER · LOJİSTİK

# Hürmüz'de arabuluculuk çöktü, navlun rekor kırdı

Umman arabuluculuğundaki görüşmeler çöktü; IMO 80 saldırı ve en az 22 ölüm doğruladı. Çin-Ceyde navlunu 10.870 dolara çıktı, Maersk Hürmüz'e özel acil navlun uyguluyor.

20 Eyl 2026 · 5 DK OKUMA · İHRACATHUB EDİTÖR EKİBİ

## Hürmüz'de arabuluculuk neden çöktü?

Umman'ın arabuluculuğunda 15 Eylül 2026'da Umman'ın Selale kentinde yapılması planlanan İran-Körfez ülkeleri görüşmeleri, taraflar arasında yeni bir tarih belirlenmeden askıya alındı. The Loadstar'ın 16 Eylül tarihli haberine göre bu çöküş, Körfez'e mal gönderen ithalatçılar için "tarihte görülmemiş" seviyelere ulaşan konteyner navlun maliyetlerine yeni bir darbe anlamına geliyor. Lloyd's List Intelligence'ın 16 Eylül tarihli değerlendirmesi de aynı sonucu doğruluyor: Körfez ülkeleri arasında gelecekteki gemicilik düzenlemeleri konusunda henüz uzlaşı sağlanamadı ve yeni bir görüşme tarihi açıklanmadı.

Hürmüz Boğazı, ABD-İsrail-İran çatışmasının başladığı 28 Şubat 2026'dan bu yana konteyner taşımacılığına fiilen kapalı durumda — çatışma artık yedinci ayına girmiş bulunuyor. UKMTO (Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları) verilerine göre çatışmanın başından bu yana boğazdan 978 çıkış, 717 giriş transiti kaydedildi; ancak bunların yalnızca yüzde 6'sı, yani yaklaşık 100 sefer, konteyner gemilerine ait. UKMTO, boğazı geçen gemiler için risk seviyesini en yüksek kademede tutmaya devam ediyor.

Krizin insani boyutu da ağırlaşıyor. IMO Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, 16 Eylül 2026'da IMO Kargo ve Konteyner Taşımacılığı Alt Komitesi'nin açılışında yaptığı konuşmada, 28 Şubat'tan bu yana Hürmüz Boğazı ve çevresinde uluslararası gemiciliğe yönelik **80 saldırı** doğrulandığını, bu saldırılarda **en az 22 denizcinin öldüğünü**, en az ikisinin kayıp olduğunu ve çok sayıda yaralı bulunduğunu açıkladı. Dominguez, devletlere "bu çatışmaları masum denizcilere saldırmak için bahane olarak kullanmayın" çağrısında bulundu. Rakam, Seatrade Maritime, SAFETY4SEA ve Marine Insight gibi bağımsız denizcilik yayınlarınca da aynı gün içinde teyit edildi.

## Rakamlarla Körfez krizi

| Gösterge | Değer | Tarih |
| --- | --- | --- |
| Doğrulanmış saldırı | 80 | 16 Eylül 2026 |
| Denizci ölümü | En az 22 | 16 Eylül 2026 |
| Konteyner transiti payı | %6 | 28 Şub–Eylül |
| Çatışma süresi | 7 ay | 28 Şubat'tan beri |

Navlun tarafında tablo daha da çarpıcı. Xeneta verilerine göre (The Loadstar, 16 Eylül 2026) Çin'den Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz limanı Ceyde'ye 40 fitlik konteyner navlunu **10.870 dolara**, BAE'nin Hürmüz dışı aktarma limanı Hor el-Fekkan'a navlun ise **10.626 dolara** çıktı. Xeneta baş analisti Peter Sand, Hürmüz fiilen kapalıyken Körfez'e mal göndermek isteyen firmaların kara köprüsü (landbridge) çözümlerinden başka seçeneği kalmadığını belirtiyor.

| Varış limanı | Navlun (40ft) |
| --- | --- |
| Ceyde (Suudi Arabistan) | 10.870 $ |
| Hor el-Fekkan (BAE) | 10.626 $ |

Taşıyıcılar da kendi acil navlun tarifelerini devreye soktu. Maersk'in 11 Eylül 2026 tarihli Orta Doğu Operasyonel Güncelleme 46 belgesine göre şirket, Hürmüz rotasındaki sevkiyatlara "Hürmüz Boğazı Acil Navlun" adıyla ek ücret uyguluyor:

| Konteyner tipi | Ek ücret |
| --- | --- |
| 20' kuru yük | 1.800 $ |
| 40' kuru yük | 3.000 $ |
| Reefer / özel / tehlikeli madde | 3.800 $ |
| Boğazdan fiili geçiş | +1.000 $ |

Maersk, geminin Hor el-Fekkan yerine Fuceyre'de boşaltılıp kara yoluyla Cebel Ali'ye taşındığı, buna karşın konşimentoda varış limanının değişmediği sevkiyatlar için de ayrı bir uyarı yayımladı — yani Türk ithalatçısının/ihracatçısının konşimentodaki liman adıyla malın fiilen boşaltıldığı liman artık aynı olmayabiliyor.

## Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

Basra Körfezi ülkeleri (BAE, Suudi Arabistan, Katar, Kuveyt, Bahreyn, Umman), Türkiye'nin inşaat malzemesi, gıda, tekstil ve makine ihracatında önemli bir pazar. Arabuluculuğun çökmesi, bu pazara mal gönderen firmaların en az bir sonraki çeyrek boyunca yüksek navlun ve öngörülemeyen transit süresiyle çalışmaya devam edeceği anlamına geliyor. CIF veya CFR ile satış yapan ihracatçı için Maersk'in 3.000-3.800 dolarlık Hürmüz ek ücreti, özellikle düşük birim değerli yüklerde kâr marjını doğrudan eritebilir; FOB ile satan ihracatçı içinse alıcının artan navlun maliyeti fiyat pazarlığına yansıyabilir.

Konşimentodaki varış limanı ile fiili boşaltma limanının farklılaşması, akreditifle çalışan ihracatçı için ayrı bir risk. Akreditif şartnamesinde belirtilen liman ile taşıyıcının fiilen boşalttığı liman uyuşmazsa, ibraz edilen belgeler akreditif şartlarına aykırı (discrepant) sayılabilir ve ödeme gecikebilir. Bu nedenle Körfez'e akreditifli satış yapan firmaların, taşıyıcının güncel operasyonel duyurularını (Maersk Operasyonel Güncelleme gibi) takip edip gerekirse akreditif şartlarını "değişebilir varış limanı" ibaresiyle revize ettirmesi gerekiyor.

## Kimleri etkiliyor

- BAE, Suudi Arabistan, Katar, Kuveyt'e deniz yoluyla mal gönderen tüm sektörler; özellikle inşaat malzemesi, mobilya, gıda ve makine ihracatçıları.

- Akreditif veya vesaik mukabili ödeme kullanan, varış limanı şartına bağlı satış sözleşmeleri olan firmalar.

- Konteyner bazlı (FCL/LCL) sevkiyat yapan KOBİ'ler — yüksek sabit ek ücretler, düşük hacimli sevkiyatlarda birim maliyeti orantısız artırıyor.

- CIF/CFR ile satış yapıp navlun ve sigorta maliyetini kendi marjından karşılayan ihracatçılar.

## Ne yapmalı?

- Körfez'e yönelik yeni tekliflerde navlun ve sigorta maliyetini güncel Hürmüz ek ücretleriyle birlikte hesaplayın; **[navlun ve sigorta hesaplayıcı](https://www.ihracathub.com/araclar/navlun)** ile senaryo karşılaştırması yapın.

- CIF/CFR sözleşmelerinde riskin ve maliyetin hangi tarafta olduğunu netleştirmek için **[Incoterms 2020 rehberi](https://www.ihracathub.com/rehber/incoterms-2020)**'ni gözden geçirin.

- Akreditifli satışlarda "değişebilir varış limanı" ve tolerans şartlarını bankanızla önceden görüşün; taşıyıcının operasyonel duyurularını haftalık takip edin.

- Yüksek riskli rotalarda savaş riski ve gecikme kapsamını genişletmek için **[ihracat kredi sigortası hesaplayıcı](https://www.ihracathub.com/araclar/kredi-sigorta)**'nı kullanarak teminat ihtiyacınızı yeniden değerlendirin.

- Mümkünse alternatif teslim noktaları (Cebel Ali, Ceyde, Hor el-Fekkan) için alıcınızla önceden yedek liman mutabakatı yapın; kara köprüsü rotalarında ek gümrükleme ve iç nakliye süresini teslim takvimine dahil edin.

## Sıkça sorulan sorular

### Hürmüz Boğazı'nda arabuluculuk görüşmeleri neden çöktü?

Umman'ın arabuluculuğunda 15 Eylül 2026'da Selale'de yapılması planlanan İran-Körfez ülkeleri görüşmeleri, taraflar arasında yeni bir tarih belirlenmeden askıya alındı. The Loadstar'ın 16 Eylül tarihli haberine göre görüşmelerin çökmesi, 28 Şubat'tan bu yana yedinci ayına giren ABD-İsrail-İran çatışması sırasında konteyner gemilerine fiilen kapalı olan boğazda yakın vadeli bir çözüm ihtimalini de erteledi.

### IMO, Hürmüz'deki saldırılara dair hangi rakamları doğruladı?

IMO Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, 16 Eylül 2026'da yaptığı açıklamada 28 Şubat'tan bu yana Hürmüz Boğazı ve çevresinde uluslararası gemiciliğe yönelik 80 saldırı doğrulandığını, bu saldırılarda en az 22 denizcinin öldüğünü ve ikisinin kayıp olduğunu bildirdi. Rakam Seatrade Maritime ve SAFETY4SEA gibi bağımsız denizcilik yayınlarınca da teyit edildi.

### Körfez'e giden konteyner navlunu ne kadar arttı?

Xeneta verilerine göre (The Loadstar, 16 Eylül 2026) Çin'den Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz limanı Ceyde'ye navlun 40 fitlik konteyner başına 10.870 dolara, BAE'nin Hürmüz dışı aktarma limanı Hor el-Fekkan'a navlun ise 10.626 dolara çıktı; bu seviye pandemi dönemi zirvelerinin de üzerinde.

### Maersk Hürmüz için ek ücret uyguluyor mu?

Evet. Maersk'in 11 Eylül 2026 tarihli Orta Doğu Operasyonel Güncelleme 46 belgesine göre şirket, 20 fit kuru yük konteyner başına 1.800 dolar, 40 fit kuru yük için 3.000 dolar, reefer ve tehlikeli madde için 3.800 dolar tutarında 'Hürmüz Boğazı Acil Navlun' ücreti uyguluyor; geminin fiilen boğazdan geçmesi halinde konteyner başına 1.000 dolar daha ekleniyor.

### Hürmüz Boğazı ne zamandır konteyner gemilerine kapalı?

Boğaz, ABD-İsrail-İran çatışmasının başladığı 28 Şubat 2026'dan bu yana konteyner taşımacılığına fiilen kapalı. UKMTO verilerine göre çatışma başından bu yana 978 gemi çıkış, 717 gemi giriş transiti kaydedilirken bunların yalnızca yüzde 6'sı, yani yaklaşık 100 sefer, konteyner gemilerine ait.

### Türk ihracatçısı Körfez'e sevkiyatını nasıl sürdürebilir?

Xeneta'nın liman değerlendirmesine göre Körfez'e mal gönderen firmalar, Hürmüz dışı aktarma limanları (Ceyde, Hor el-Fekkan gibi) üzerinden kara köprüsü (landbridge) çözümlerine yönelmek zorunda kalıyor; bu rotalar daha uzun transit süresi, daha düşük güvenilirlik ve önemli ölçüde yüksek navlun anlamına geliyor.

## Bu haberin araçları

- [Kızıldeniz Suudi ablukası haberi](https://www.ihracathub.com/haberler/kizildeniz-suudi-ablukasi-navlun-sigorta-eylul-2026)
- [Husiler Bab el-Mandeb'i ele geçirdi haberi](https://www.ihracathub.com/haberler/husiler-bab-el-mandeb-bogazini-ele-gecirdi-eylul-2026)
- [Incoterms 2020 rehberi](https://www.ihracathub.com/rehber/incoterms-2020)
- [Navlun ve sigorta hesaplayıcı](https://www.ihracathub.com/araclar/navlun)
- [İhracat kredi sigortası hesaplayıcı](https://www.ihracathub.com/araclar/kredi-sigorta)
