> Kaynak: https://www.ihracathub.com/rehber/atr-vs-eur1 · Son içerik güncellemesi: 2026-09-28 · ihracathub ihracathub / [Rehber](https://www.ihracathub.com/rehber) / Belge REHBERİ · BELGE # A.TR mi EUR.1 mi? Menşe belgesi karar matrisi 27 Nis 2026 · Güncelleme: 28 Eyl 2026 · 9 DK OKUMA · [ihracathub Editör Ekibi](https://www.ihracathub.com/hakkimizda#editor-ekibi) ## Kısa cevap A.TR, Türkiye–AB Gümrük Birliği kapsamındaki sanayi ürünlerinde serbest dolaşımı gösteren dolaşım belgesidir; EUR.1 ise serbest ticaret anlaşmalarında (STA) tercihli menşeyi kanıtlar. Pratik kural: AB-27 ülkelerine A.TR, İngiltere gibi STA ortaklarına EUR.1 düzenlenir. Doğru belgeyle her iki pazarda tercihli gümrük vergisi %0'dır. A.TR, Ticaret Bakanlığına bağlı gümrük müdürlüğünün mührüyle geçerlilik kazanır. Son güncelleme: 28 Eyl 2026 ## A.TR vs EUR.1: temel fark İhraç ederken müşteriye hangi menşe belgesi göndereceksiniz? A.TR mı, EUR.1 mi? Cevap, alıcının bulunduğu ülkeye ve tercih tariff oranına bağlıdır. **A.TR (Tarihçe: Certificate of Origin A):** Türkiye-AB Gümrük Birliği çerçevesinde verilir. AB 27 ülkesi + EFTA (İsviçre, Norveç, İzlanda) için geçerli. Gümrük müdürlüğü tarafından mühürlenir. Vade 3 yıl. Türkiye-AB menşe geçişine izin verir (Pan-Av-Med kümülasyonu). **EUR.1:** Bilateryal Ticaret Anlaşmalar (STA - Sampler Trade Agreement) kapsamında verilir. İngiltere, Meksika, Başka ülkeler için. Ticaret odası tarafından verilir. Vade 10 ay. Kümülasyon kuralı her anlaşmaya özel. ## Ülkeye göre tercih tablosu | Hedef Ülke | Tercih | Tarif Oran | Açıklama | | --- | --- | --- | --- | | AB-27 (Almanya, Fransa, İtalya) | A.TR | %0 (PREF) | AB ile gümrük birliği, en uygun tarif | | İsviçre | A.TR | %0 (PREF) | EFTA üyesi, A.TR kabul eder | | Norveç, İzlanda | A.TR | %0 (PREF) | EFTA üyesi, A.TR ile uygunluk | | İngiltere | EUR.1 | %0 (PREF) | Post-Brexit anlaşma, EUR.1 ile tercih | | Meksika | EUR.1 | %0-5 (PREF) | STA anlaşma, EUR.1 zorunlu | | Hindistan | Form A | GSP oranı | GSP belgesi (ticaret tercihi) | | ABD, Çin, vb. | REX | MFN (normal) | Tarih avantajı yok, tedarikçi beyanı yeterli | ## Masraf ve hız karşılaştırması **A.TR (Gümrük müdürlüğü):** - Masraf: Ücretsiz (gümrük tarafından) - Hız: 1-2 saat (online başvuru, aynı gün) - Belge sayısı: Kaç nüsha gerekiyorsa (genelde 3-4 nüsha) - Durum: Mühür + tarih + onay (resmi belge) **EUR.1 (Ticaret odası):** - Masraf: 50-100 TL (ticaret odası tarafından) - Hız: 3-5 saat (manuel kontrol, aralar) - Belge sayısı: Genellikle 1 orijinal + kopyalar - Durum: Tarih + muhasebeci onayı (yazılı belge) ## Karar matrisi: hangi belgeyı seçeceğim? **Adım 1: Müşterinin bulunduğu ülkeyi belirleyin** Alıcı Almanya'da mı? Londra'da mı? New York'ta mı? **Adım 2: Ülkede tercih tarifi kontrol edin** - AB üyesi = %0 (prefer tarif) → **A.TR seçin** - İngiltere/Meksika = %0 (prefer tarif) → **EUR.1 seçin** - Hindistan/GSP = %5-15 (prefer tarif) → **Form A seçin** - Diğer (ABD, Çin, Japonya) = MFN %10-30 → **REX (tedarikçi beyanı) yeterli** **Adım 3: Kümülasyon avantajını kontrol edin** Ürünün menşesi daha ucuz bir ülkede mi işlenmişse? Örneğin, Tunusya'dan hammadde alıp Türkiye'de işlediyseniz, A.TR basarken Pan-Av-Med kümülasyonu kullanarak başka STA ülkelerine EUR.1 ile gönderebilirsiniz. Bu avantaj EUR.1 için ülkeye özel (her anlaşmada fark). **Adım 4: Süre ve bütçeye göre** - Acele? → **A.TR (1-2 saat)** - Masraflı? → **A.TR (ücretsiz)** - Sadece tercih tarifi gerek? → **EUR.1 (50 TL + 3-5 saat)** **Pratik kural:** - AB'ye = **A.TR** - İngiltere'ye = **EUR.1** - Diğer tüm ülkelere = **REX (tedarikçi beyanı)** Çoğu ihracatçı bu kural ile başarılı olur. Şüphe varsa gümrük müşavirini sorun. ## Adım adım: A.TR mi EUR.1 mi? 4 adımda menşe belgesi seçimi Hedef ülkeye göre doğru dolaşım veya menşe belgesini seçmek için karar matrisi. - **Alıcının ülkesini belirleyin** — Alıcının Almanya gibi bir AB ülkesinde mi, İngiltere'de mi yoksa ABD gibi tercihli anlaşma bulunmayan bir pazarda mı olduğunu netleştirin. - **Ülkedeki tercihli tarifeyi kontrol edin** — AB-27 ülkelerinde %0 tercihli tarife için A.TR, İngiltere'de %0 tercihli tarife için EUR.1 seçin; tercihli anlaşma yoksa normal (MFN) gümrük vergisi uygulanır. - **Kümülasyon avantajını kontrol edin** — İthal girdi kullandıysanız Pan-Avrupa-Akdeniz kümülasyonuyla EUR.1 düzenleyip düzenleyemeyeceğinizi ilgili anlaşmanın kurallarına göre inceleyin. - **Şüphede gümrük müşavirine danışın** — Belge türünden emin değilseniz sevkiyattan önce gümrük müşavirinizden teyit alın. ## Sıkça sorulan sorular **A.TR ile EUR.1 arasındaki fark nedir?** A.TR, Türkiye–AB Gümrük Birliği çerçevesinde düzenlenen ve malın serbest dolaşımda olduğunu gösteren dolaşım belgesidir; AB'nin 27 üye ülkesine yapılan ihracatta kullanılır ve gümrük müdürlüğünce mühürlenir. EUR.1 ise serbest ticaret anlaşmaları (STA) kapsamında malın tercihli menşeini kanıtlar ve kümülasyon kuralları her anlaşmada ayrı düzenlenir. Kısacası A.TR AB'ye, EUR.1 STA ortağı ülkelere yöneliktir. **AB ülkelerine ihracatta hangi belge kullanılır?** AB'ye ihracatta A.TR dolaşım belgesi kullanılır. Almanya, Fransa ve İtalya dahil AB-27 ülkelerine Gümrük Birliği kapsamında giden sanayi ürünlerinde A.TR ile tercihli gümrük vergisi %0 uygulanır; bu, Gümrük Birliği'nin sağladığı en uygun tarifedir. Belge gümrük müdürlüğünce mühürlenir ve alıcının gümrükte tercihli tarifeden yararlanabilmesi için sevkiyat belgeleriyle birlikte gönderilir. **İngiltere'ye ihracatta A.TR mi EUR.1 mi gerekir?** İngiltere'ye ihracatta EUR.1 gerekir. İngiltere Brexit sonrasında AB Gümrük Birliği'nin dışında kaldığı için A.TR bu pazarda tercihli muamele sağlamaz; Türkiye–İngiltere serbest ticaret anlaşması kapsamında menşe kuralını karşılayan ürünler EUR.1 ile %0 tercihli tarifeden yararlanır. Alıcınız Londra'daysa belgeyi A.TR olarak değil, EUR.1 olarak hazırlatın. **Hangi ülkeye hangi menşe belgesi seçilir?** Seçim 4 adımda yapılır: alıcının bulunduğu ülkeyi belirleyin, o ülkedeki tercihli tarifeyi kontrol edin, ithal girdi kullandıysanız kümülasyon imkânını inceleyin ve şüphede gümrük müşavirine danışın. AB-27 ülkelerine A.TR, İngiltere'ye EUR.1 düzenlenir. ABD, Çin ve Japonya gibi tercihli anlaşma bulunmayan pazarlarda A.TR veya EUR.1 avantaj sağlamaz; normal (MFN) gümrük vergisi uygulanır. **Pan-Avrupa-Akdeniz kümülasyonu belge seçimini nasıl etkiler?** Ürününüzü ithal girdiyle ürettiyseniz karar matrisinin 3. adımında kümülasyon avantajını kontrol etmeniz gerekir. Örneğin Tunus'tan alınan hammaddeyi Türkiye'de işlediyseniz, Pan-Avrupa-Akdeniz (Pan-Euro-Med) kümülasyonuyla ürünü başka STA ülkelerine EUR.1 ile gönderebilirsiniz. EUR.1'de kümülasyon kuralları her anlaşmaya özeldir; bu nedenle hedef ülkenin anlaşmasındaki menşe kurallarını sevkiyattan önce inceleyin. ## Kaynaklar - [T.C. Ticaret Bakanlığı](https://www.ticaret.gov.tr) - [Avrupa Komisyonu — Vergilendirme ve Gümrük Birliği](https://taxation-customs.ec.europa.eu) BU REHBERİN ARAÇLARI [Belge Uygunluğu →](https://www.ihracathub.com/araclar/belge-uygunluk)[Kârlılık & Landed Cost →](https://www.ihracathub.com/araclar/karlilik)