> Kaynak: https://www.ihracathub.com/rehber/incoterms-2020 · Son içerik güncellemesi: 2026-10-24 · ihracathub

ihracathub / [Rehber](https://www.ihracathub.com/rehber) / Lojistik

REHBERİ · LOJISTIK

# Incoterms 2020: FOB, CIF, EXW, DDP ve 11 teslim şekli

27 Nis 2026 · Güncelleme: 24 Eki 2026 · 14 DK OKUMA · [ihracathub Editör Ekibi](https://www.ihracathub.com/hakkimizda#editor-ekibi)

## Kısa cevap

Incoterms 2020, Uluslararası Ticaret Odası'nın (ICC) belirlediği ve alıcı ile satıcı arasında nakliye, sigorta ve gümrük masraflarının kime ait olduğunu ve riskin hangi noktada devredildiğini tanımlayan 11 teslim şeklidir. EXW'de satıcının sorumluluğu fabrikada biter; DDP'de ise tüm masraf, vergi ve risk alıcının deposuna kadar satıcıdadır. Türk ihracatçılarının en sık kullandığı terimler FOB ve CIF'tir.

Son güncelleme: 24 Eki 2026

## INCOTERMS 2020 nedir?

INCOTERMS, Uluslararası Ticaret Odası (ICC) tarafından belirlenen ve 10 yılda bir güncellenen **uluslararası ticaret şartlarıdır**. Alıcı ve satıcı arasında: kimin hangi aşamada mal yükümlülüğünü üstleneceği, sigorta kimlere ait, nakliye maliyeti kimin ödemesi, gümrük işlemleri kimin yapacağı | belirlenir.

Örneğin: "EXW İstanbul" diye yazarsanız, alıcı malı fabrikadan alma riski üstlenir. "DDP İstanbul" yazarsanız, satıcı olarak tüm masrafları ve riskleri siz üstlenirsiniz (malı alıcının deposuna kadar).

Türk ihracatçılar için en sık kullanılan: **FOB (Gemi Kenarlığında Satış)** ve **CIF (Masraf Sigortası Kargo Bedelli)**.

## Maliyet vs Risk: temel fark

| Terim | Maliyet Sonu | Risk Sonu | Sigorta | Gümrük |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| EXW (Ex Works) | Fabrika | Fabrika | Alıcı | - |
| FOB (Free on Board) | Gemi kenarlığı | Gemi kenarlığı | Alıcı | - |
| CIF (Cost Insurance Freight) | Varış limanı | Gemi kenarlığı | Satıcı | - |
| DAP (Delivered at Place) | Varış yeri | Varış yeri | Satıcı | Alıcı |
| DDP (Delivered Duty Paid) | Alıcı deposu | Alıcı deposu | Satıcı | Satıcı |

## 11 INCOTERMS 2020 şartı (tümü)

**GRUP 1: EXW (Ex Works)**

En ucuz (satıcıya)! Malı fabrikada hazırlarsınız, alıcı kendi masrafında alıp götürür. Gümrük, nakliye, sigorta hepsi alıcıya ait. **Kullanım:** Büyük alıcılar ve logistik kendi yönetenlere.

**GRUP 2: FCA (Free Carrier) / FAS (Free Alongside Ship) / FOB (Free on Board)**

- **FCA:** Mal, belirlediğiniz nakliye noktasında alıcıya teslim edilir. Hava/kara/demir taşıyıcı kullanılırsa FCA. (Limanı belirtmelisiniz.)
- **FAS:** Mal, gemi yanında ihraç limanında alıcıya teslim. Sadece deniz taşıyıcı. (Eski, az kullanılır.)
- **FOB (Türk ihracatçılar için en sık):** Mal, gemi kenarlığında teslim. Risk ve maliyet gemi kenarlığında alıcıya geçer. Sigorta alıcıya ait.

**GRUP 3: CFR (Cost and Freight) / CIF (Cost, Insurance and Freight)**

- **CFR:** Maliyet ve nakliye satıcıya (varış limanına kadar), sigorta alıcıya. Sadece deniz.
- **CIF (Türk ihracatçılar için 2. en sık):** Maliyet, sigorta ve nakliye satıcıya. Risk gemi kenarlığında geçer. Varış limanında alıcı malı alır. En güvenli (satıcıya).

**GRUP 4: CPT (Carriage Paid To) / CIP (Carriage and Insurance Paid To)**

- **CPT:** Nakliye satıcıya (varış yerine), sigorta alıcıya.
- **CIP:** Nakliye ve sigorta satıcıya. Kara/hava/demir taşıyıcı için.

**GRUP 5: DAP (Delivered at Place) / DPU (Delivered at Place Unloaded)**

- **DAP:** Mal, belirlediğiniz yere (müşterinin deposuna) kadar nakliye ve sigorta satıcıya. Gümrük alıcıya.
- **DPU (eski adı DAT):** Malı indirmek satıcıya ait. Tam satıcı sorumluluğu.

**GRUP 6: DDP (Delivered Duty Paid)**

**En pahalı (satıcıya)!** Tüm nakliye, sigorta, gümrük, vergi satıcıya ait. Mal, alıcının kapısında tamamen satıcıya ait olmaktan çıkar. Muhasebe ve KDV türünde sorunlardan satıcı sorumlu.

## Ülkeye ve ürüne göre INCOTERMS seçimi

**AB Ülkelerine:** FOB veya CIF tercih edin. Neden? AB alıcılarının lojistik deneyimi var ve sigorta masrafını kendileri azaltabilen yapılara sahip. FOB ile rekabetçi fiyat verin, nakliyeyi müşteri yönetsin.

**Yeni/küçük alıcılara (Ortadoğu, Afrika, Asya):** CIF tercih edin. Satıcı olarak, nakliye ve sigorta tamamlayıp varış limanına kadar sorumluluğu üstlenirsiniz. Alıcı malı teslim alırken güvenliği sağlar.

**Rekabetçi şartlar (rakip var):** FOB verip fiyatı aşağı tutun. FCA verip müşteri endüstrinize uyarsa. CIF ise "biz hallettik, siz alıp satın" garantisi sunun.

**Ürüne göre:**

- Gıda/dış ticaret yüksek risk: CIF en iyi.
- Makineler/ağır ürünler: DAP veya CIP (deniz dışı nakliyenin sonunda).
- Tekstil/hafif mallar: FOB yeterli.
- Serbest bölge malı: DAP + gümrük muafiyeti yazılı olarak.

**Pratik ipucu:** Sözleşmede "INCOTERMS 2020 uyarınca [X], varış limanı [Y]" yazın ve INCOTERMS seri numarası ekleyin (örn. "INCOTERMS 2020 FOB Port of Istanbul"). Hukuki anlaşmazlık anında bu yazı kanıt olacaktır.

## Sıkça sorulan sorular

**Incoterms 2020'de kaç teslim şekli var?**

Incoterms 2020'de 11 teslim şekli vardır: EXW, FCA, FAS, FOB, CFR, CIF, CPT, CIP, DAP, DPU ve DDP. FAS, FOB, CFR ve CIF yalnızca deniz ve iç su yolu taşımacılığında kullanılır; EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU ve DDP ise hava, kara ve demiryolu dahil tüm taşıma modlarına uygundur. DPU, eski DAT teriminin yerini almıştır. Kurallar ICC tarafından yaklaşık 10 yılda bir güncellenir.

**FOB ile CIF arasındaki fark nedir?**

FOB (Free on Board, gemide teslim) teslimde satıcı malı ihraç limanında gemiye yükler; navlun, sigorta ve yüklemeden sonraki risk alıcıya aittir. CIF (Cost, Insurance and Freight, masraflar, sigorta ve navlun) teslimde satıcı varış limanına kadar navlunu ve sigortayı öder, ancak risk yine mal ihraç limanında gemiye yüklendiğinde alıcıya geçer. Yani CIF'te satıcının maliyeti artar, risk noktası değişmez; Incoterms 2020'ye göre CIF sigortası en az ICC-C (Institute Cargo Clauses C) teminatında olmalıdır.

**EXW ve DDP nedir, hangisi satıcıya daha fazla yük getirir?**

EXW (Ex Works, fabrikada teslim) satıcı için en az sorumluluk getiren terimdir: malı fabrikada hazır edersiniz; nakliye, sigorta ve gümrük işlemleri alıcıya aittir. DDP (Delivered Duty Paid, gümrük vergisi ödenmiş teslim) ise en ağır yükü getirir: nakliye, sigorta, ithalat gümrüğü, vergiler ve risk alıcının deposuna kadar satıcıdadır; alıcı ülkedeki KDV ve muhasebe yükümlülükleri de size geçer. Incoterms 2020'deki diğer 9 terim bu iki uç arasında yer alır.

**Hangi Incoterms terimini seçmeliyim?**

Seçim alıcıya ve ürüne göre yapılır. Lojistik deneyimi olan AB alıcılarına FOB ile rekabetçi fiyat verip nakliyeyi alıcıya bırakabilirsiniz; Orta Doğu, Afrika ve Asya'daki yeni veya küçük alıcılara CIF ile nakliye ve sigortayı üstlenmek güven verir. Ürün bazında tekstil ve hafif mallarda FOB yeterlidir, gıdada CIF, makine ve ağır ürünlerde DAP veya CIP öne çıkar. Seçtiğiniz terimi sözleşmeye "Incoterms 2020" ibaresiyle yazın.

**Incoterms sözleşmeye nasıl yazılır?**

Terimi, teslim yerini ve kural sürümünü birlikte yazın: örneğin "Incoterms 2020 FOB Port of Istanbul". Yalnızca "FOB" yazmak teslim limanını ve hangi Incoterms sürümünün uygulanacağını belirsiz bırakır. Hukuki bir anlaşmazlıkta bu ibare, masrafın ve riskin hangi noktada alıcıya geçtiğini gösteren kanıt olur. Aynı ibareyi satış sözleşmesinde ve faturada tutarlı biçimde kullanın.

## Kaynaklar

- [ICC — Incoterms kuralları](https://iccwbo.org)

BU REHBERİN ARAÇLARI

[Kârlılık Hesaplayıcı →](https://www.ihracathub.com/araclar/karlilik)[INCOTERM Karşılaştırması →](https://www.ihracathub.com/araclar/incoterm)[Navlun & Sigorta →](https://www.ihracathub.com/araclar/navlun)
