Forfaiting Hesaplayıcı
Orta vadeli ihracat alacaklarının iskontolu devrinde net gelirinizi ve maliyet oranınızı hesaplayın.
| Senet nominal değeri | 500.000 USD |
| İskonto maliyeti (%7.5 · 24 ay) | −67.334 USD |
| Net gelir (USD) | 432.666 USD |
| Net gelir (TL | kur 45.19) | ₺19.552.190 |
| Efektif maliyet oranı | %13.47 |
Neden Kullanılır?
Faktoring deniyince akla vadeli satışlar geliyor. Peki ya ihracat? Müşteri dış ülkede olursa, onun kredi riski daha yüksektir. Parayı alma garantisi yok. Forfaiting, faktoring'in uluslararası versiyonudur. Alıcının kendi ülkesindeki bankası bir garantor mektubunu imzalarsa (akreditif veya banka garanti), forfaiting şirketi bu garantiye dayanarak size paranızı hemen öder. Böylece, alıcının ödeme riskini sizden, forfaiting şirketine aktarırsınız. Tabii bir maliyeti var. Dış ülkeye satış yapıyorsanız, forfaiting sık kullanılan bir araçtır. Ama maliyeti ne kadar? Forfaiting Hesaplayıcı bunu gösterir.
Ne Zaman Kullanılır?
Uluslararası satış yaptığınızda. Müşterinin ülkesi yüksek riskli olduğunda. Alıcısının bankası akreditif açmak istediğinde. Vadeli satış yapmak ama alıcı riskini taşımak istemediniz. Büyük tutarlı ve uzun vadeli ihracat işlemleri için.
Nasıl Hesaplanır?
Forfaiting maliyeti: 1. Açılış commission - Banka garanti açılırken ödenen ücret (%0.5-1). 2. Forfaiting discount - Forfaiting şirketinin paranızı hemen verme karşılığında aldığı indirim. Yıllık faiz gibi düşünülebilir (%6-15 ülkeye göre değişir). Hesaplama: 100.000 USD satış, 180 gün vade, Dışarıdaki banka garanti açılış: %1, Forfaiting discount: %8 yıllık. Açılış commission = 100.000 × 0.01 = 1.000 USD. Forfaiting discount = 100.000 × (0.08 × 180/360) = 4.000 USD. Toplam maliyet = 5.000 USD. Siz 95.000 USD alırsınız, 180 gün sonra forfaiting şirketi alıcıdan 100.000 USD tahsil eder.
BankaCommission = İhraçTutarı × CommissionOranıAlıcı ülkesindeki bankanın akreditif açtığı için alınan ücret.
ForFA itingDiscount = İhraçTutarı × (YıllıkDiscountOranı × VadeSüresi / 360)Forfaiting şirketinin paranızı hemen vermesinin maliyeti.
ToplamMaliyet = BankaCommission + ForFaitingDiscountForfaiting işleminin toplam maliyeti.
NetParaÇekme = İhraçTutarı - ToplamMaliyetAlıcı riskinden kurtulduktan sonra hemen alınacak para.
Pratik Örnek
| Giriş Değerleri | İhraç tutarı: 500.000 EUR, Vade: 180 gün, Alıcı ülkesi: Polonya, Banka garanti açılış: %1, Forfaiting discount: %9 |
| Hesaplama | Açılış Commission = 500.000 × 0.01 = 5.000 EUR, Forfaiting Discount = 500.000 × (0.09 × 180/360) = 22.500 EUR, Toplam Maliyet = 27.500 EUR, Net Para Çekme = 472.500 EUR |
| Sonuç | Forfaiting Maliyeti: 27.500 EUR (%5.5 efektif maliyet) |
Alıcı riski ortadan kalktı, maliyeti %5.5 ile ödenen değer.
İlgili Araçlar
Forfaiting hakkında sık sorulanlar
Forfaiting nedir?
Forfaiting, ihracatçının orta-uzun vadeli (genellikle 6 ay – 7 yıl) ihracat alacaklarını banka garantili (aval, akreditif veya garanti mektubu) bir senet karşılığında forfaiting şirketine RÜCUSUZ (non-recourse) olarak satmasıdır. Alıcı ödemezse risk tamamen forfaiterda kalır. Makine, proje ve yatırım malı ihracatında yaygın kullanılır.
Faktoring ve forfaiting nedir, ne fark var?
Faktoring kısa vadeli (30–180 gün), düzenli ve birden fazla alacak için kullanılır; rücu hakkı genelde vardır. Forfaiting orta-uzun vadeli (180 gün – 7 yıl), tek seferlik ve büyük tutarlı alacak içindir; banka garantisi (aval/akreditif) zorunludur ve rücusuzdur. Forfaiting maliyeti faktoringten daha yüksek (%6–12 vs %1–4), ama tüm kredi ve ülke riski forfaitere geçer.
Forfaiting ve faktoring arasındaki fark nedir?
6 temel fark: (1) Vade — faktoring 30-180 gün, forfaiting 6 ay-7 yıl. (2) Rücu — faktoring genelde rücu var, forfaiting daima rücusuz. (3) Belge — faktoring fatura, forfaiting banka garantili senet. (4) Maliyet — faktoring %1-4, forfaiting %6-12. (5) Kullanım — faktoring tekstil/gıda gibi seri ihracat, forfaiting makine/proje ihracatı. (6) Müşteri — faktoring KOBİ, forfaiting büyük ihracatçı.
Forfaiting iskonto oranı nasıl hesaplanır?
Forfaiting iskontosu = Senet nominal × [(1 + iskonto oranı)^(vade ay/12) - 1]. İskonto oranı = referans faiz (SOFR/EURIBOR) + spread (alıcı ülke riski + banka garantisi türü). Tipik forfaiting oranları: AB/ABD alıcı %5-8, orta gelir %7-10, gelişmekte olan ülke %9-15. Hesaplayıcımız spot kuru da kullanarak TL karşılığı net geliri gösterir.
Forfaiting için hangi belgeler gerekli?
Standart belge seti: (1) İhracat sözleşmesi veya proforma. (2) Vadeli akreditif veya banka aval verilmiş poliçe/bono. (3) Sevk belgeleri (B/L, AWB, CMR). (4) Ticari fatura ve menşe sertifikası. (5) Forfaiting talep mektubu. Banka garantisi türü (aval / standby L/C / banka garantisi) işlem maliyetini doğrudan etkiler.
Forfaiting hangi durumda faktoring yerine tercih edilir?
Forfaiting tercih durumları: (1) Vade 180 günü aşıyor — faktoring vadeyi kaldırmaz. (2) Tek seferlik büyük tutar (1M USD+). (3) Alıcı ülkesi yüksek riskli (MENA, Afrika, BDT). (4) İhracatçı tüm riskten kurtulmak istiyor — rücusuz seçeneği şart. (5) Yatırım malı / proje ihracatı (gemi, makine, fabrika). (6) Bilanço dışı finansman istiyor — forfaiting satış olarak işlenir, borç değil.
Türkiye'de forfaiting yapan kurumlar hangileri?
Türkiye'de forfaiting hizmeti veren başlıca kurumlar: Türk Eximbank (özellikle proje ve sermaye malı), İş Bankası, Garanti BBVA, Yapı Kredi, Akbank, QNB Finansbank, TEB, ING ve TSKB. Uluslararası boyut için DEG, IFC, EBRD finansman dahil olmaları da mümkündür. Eximbank'ın forfaiting destekli krediler programı, KOBİ proje ihracatında en uygun maliyetlidir.