USD/TRY EUR/TRY GBP/TRY EXIMBANK 6A USD %5,75 -TR İHRACAT YTD 131,4 mlr $ +4,1% YoY
17 Eyl 2026 · 3 DK OKUMA · İHRACATHUB EDİTÖR EKİBİ

AB ile Endonezya arasında ne imzalanıyor?

Avrupa Birliği ile Endonezya arasındaki Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması'nın (IEU-CEPA) metni 22 Ağustos 2026'da AB Konseyi'ne sunuldu. Endonezya Ticaret Bakanı Budi Santoso'nun açıklamasına göre imzanın Ekim 2026 sonuna kadar tamamlanması, yürürlüğün ise 2027 başında başlaması hedefleniyor; Avrupa Parlamentosu onay süreci AB-Meksika anlaşması emsal alındığında en hızlı senaryoda yaklaşık 90 gün sürebilir.

Anlaşma, dokuz yıllık müzakerenin ardından Endonezya'ya AB pazarında geniş bir tarife avantajı getiriyor:

  • Yürürlüğe girdiğinde Endonezya'nın tarife hatlarının %90,4'ü anında sıfır gümrüğe kavuşacak; %8,37'si kademeli indirim ve tarife kotasıyla desteklenecek (Tempo.co, UkrAgroConsult).
  • The Jakarta Post'un 14 Ekim 2025 analizine göre CEPA öncesinde AB'nin Endonezya tekstiline uyguladığı gümrük oranı %3-17 arasında (ortalama %12), mobilyada ise ortalama %2,5 idi — bu oranlar sıfıra iniyor.
  • En çok kazanması beklenen kalemler arasında tekstil ve hazır giyim, ayakkabı, mobilya ve palm yağı sayılıyor.

Rakamlar

Kalem Değer Kaynak
Sıfırlanacak tarife hattı %90,4 Tempo.co / UkrAgroConsult
Eski AB-Endonezya tekstil gümrüğü %3-17 (ort. %12) The Jakarta Post
Türkiye'nin AB giyim ithalatındaki payı %12 Avrupa Parlamentosu (2026)
Türkiye'nin AB'ye tekstil ihracatı (H1 2026) 2,3 milyar $ İTHİB / Textilegence

Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

Türkiye'nin AB pazarındaki tekstil ve hazır giyim rekabet gücü, bugüne kadar büyük ölçüde 1995'ten beri işleyen Gümrük Birliği'nin verdiği sıfır gümrüğe dayanıyordu. Avrupa Parlamentosu'nun 2026 tarihli tekstil ticareti raporu bunu açıkça yazıyor: Türkiye, AB'nin giyim ithalatında Çin'in (%29) ve Bangladeş'in (%18) ardından %12 payla üçüncü sırada ve rekabetini düşük işçilik maliyetinden değil, tercihli ticaret düzenlemesine ihtiyaç duymadan sağladığı sıfır gümrükten ve pazara yakınlıktan (hızlı teslimat) alıyor.

Sorun şu: AB, Endonezya ile CEPA'yı bağlarken aynı zamanda Hindistan ile de serbest ticaret anlaşmasını 2026'da sonuçlandırdı ve bu anlaşma da tekstilde sıfır gümrük getiriyor. Fibre2Fashion'ın analizine göre Çin ve Bangladeş halihazırda AB pazar payı kazanırken Vietnam ve Kamboçya da yükselişte; 2025'te Türkiye'nin AB'ye tekstil ve hammadde ihracatı %5,1 geriledi. Türkiye'nin tarife avantajı sıfırlanmıyor ama artık tek avantajlı tedarikçi olmaktan çıkıyor — Endonezya, Hindistan ve Vietnam gibi ülkeler benzer koşullara kavuştukça Türkiye'nin farkı yalnızca teslimat hızına ve esnek küçük seri üretime sıkışıyor.

Bu, özellikle fiyata duyarlı temel ürün kategorilerinde (örme giyim, ev tekstili, temel kumaş) risk anlamına geliyor. Türkiye'nin göreli avantajı hâlâ İstanbul-Avrupa arası kısa sevkiyat süresi ve küçük seri esnekliği; bu nedenle hızlı moda ve marka odaklı segmentlerde rekabet gücü daha dayanıklı kalıyor.

Kimleri etkiliyor

AB'ye hazır giyim, dokuma kumaş, ev tekstili ve mobilya satan Türk ihracatçıları doğrudan etkileniyor. Özellikle temel/emtia niteliğindeki ürünlerde (yüksek hacim, düşük katma değer) Endonezya ve Hindistan menşeli rakip tekliflerle karşılaşma olasılığı artıyor.

Ne yapmalı?

  1. AB'ye satılan ürün gruplarında GTİP bazında rakip ülke gümrük oranlarını takip edin (GTİP kodları rehberi).
  2. Fiyat rekabetinin yoğunlaştığı temel ürün kategorilerinden, teslimat hızı ve küçük seri esnekliğinin öne çıktığı katma değerli segmentlere kayış planlayın.
  3. Kâr marjınızı yeni rekabet senaryolarına göre yeniden hesaplayın (ihracat kârlılık hesaplayıcı).
  4. AB pazarındaki hazır giyim rekabetini yakından izleyin (hazır giyim ihracatı sayfası).

Sıkça sorulan sorular

AB-Endonezya CEPA anlaşması ne zaman yürürlüğe girecek?

Endonezya Ticaret Bakanı Budi Santoso'ya göre anlaşma metni 22 Ağustos 2026'da AB Konseyi'ne sunuldu; imzanın Ekim 2026 sonuna kadar, yürürlüğün ise 2027 başında gerçekleşmesi hedefleniyor. Avrupa Parlamentosu onayı süreci en hızlı senaryoda yaklaşık 90 gün sürebilir.

CEPA ile Endonezya'nın kaç tarife hattı sıfırlanacak?

Tempo.co ve UkrAgroConsult'a göre anlaşma yürürlüğe girdiğinde Endonezya'nın tarife hatlarının %90,4'ü anında sıfır gümrüğe kavuşacak; %8,37'si ise kademeli indirim ve tarife kotasıyla (TRQ) desteklenecek.

CEPA öncesinde AB'nin Endonezya tekstiline uyguladığı gümrük oranı neydi?

The Jakarta Post'un 14 Ekim 2025 tarihli analizine göre AB'nin Endonezya tekstiline uyguladığı gümrük oranı ürüne göre %3 ile %17 arasında değişiyor, ortalama %12 civarında. Mobilyada ortalama oran ise %2,5.

Türkiye'nin AB'ye tekstil ihracatı ne durumda?

İTHİB verilerine dayanan Textilegence'e göre Türkiye'nin AB'ye tekstil ve hammadde ihracatı 2026'nın ilk yarısında 2,3 milyar dolarla yıllık %1 geriledi; tekstil ve hazır giyim toplamı 12,5 milyar dolara ulaştı ve Türkiye'nin toplam ihracatının %9,2'sini oluşturdu.

Türkiye'nin AB Gümrük Birliği avantajı neden zayıflıyor?

Avrupa Parlamentosu'nun 2026 tarihli tekstil ticareti raporuna göre Türkiye, AB'nin giyim ithalatında Çin (%29) ve Bangladeş'in (%18) ardından %12 payla üçüncü sırada ve rekabeti düşük işçilikten değil, Gümrük Birliği sayesindeki sıfır gümrükten ve yakınlıktan alıyor. AB'nin Endonezya, Hindistan gibi ülkelerle yeni anlaşmalar imzalaması bu tarife avantajını diğer tedarikçilere de yayarak Türkiye'nin farkını daraltıyor.

Endonezya dışında hangi ülkeler Türkiye'nin AB pazar payını aşındırıyor?

Fibre2Fashion'ın analizine göre Çin ve Bangladeş halihazırda pay kazanırken Vietnam ve Kamboçya da yükselişte. Ayrıca AB-Hindistan serbest ticaret anlaşması sonucunda Hint tekstili AB'de sıfır gümrükle rekabet etmeye başlayacak.

Kaynaklar