USD/TRY EUR/TRY GBP/TRY EXIMBANK 6A USD %5,75 -TR İHRACAT YTD 131,4 mlr $ +4,1% YoY
21 Eyl 2026 · 4 DK OKUMA · İHRACATHUB EDİTÖR EKİBİ

Hindistan'ın AB çelik kotası neden büyüdü?

14 Eylül 2026'da yayımlanan Hindistan-AB serbest ticaret anlaşması metnine göre Hindistan, AB'ye yılda 1,64 milyon tona kadar çelik ihraç edebilecek — mevcut 946.616 tonluk DTÖ kotasının üzerine 694.853 ton ek tercihli kota ekleniyor.

  • Bu, Hindistan'ın 2025'te AB'ye yaptığı 2,4 milyon tonluk çelik ihracatının %68,4'üne denk geliyor; mevcut kotayla bu oran %39,4 idi.
  • Kotanın büyük bölümü yassı çelik ürünlerine ayrıldı; sıcak haddelenmiş sac ve şerit (HRC) tek başına 509.605 ton ile en büyük payı alıyor.
  • Kota üzerindeki sevkiyat yine AB'nin %50 kota-dışı vergisine tabi; tercihli kota bu sınırı kaldırmıyor.
  • AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) tüm çelik ithalatına uygulanmaya devam ediyor — Hindistan merkezli düşünce kuruluşu GTRI'nin hesabına göre CBAM tam devrede iken ürün değerinin ortalama %35'i kadar ek maliyet getirebiliyor.
  • Anlaşma yıl sonuna kadar yürürlüğe girmesi bekleniyor; ürün kapsamı, menşe kuralları ve kota müsaitliğine bağlı olarak değişebilir.

Hindistan çelik sanayii ise anlaşmadan memnun değil: Reuters'ın gördüğü bir sektör notuna göre Hindistan, mevcut toplam haklarına kıyasla daha düşük bir garantili kotayla anlaşmayı bitirdiğini, AB pazarına erişimde dezavantajlı konuma düştüğünü savunuyor ve ürün bazında %29-35 daha yüksek kota talep ediyor.

Türkiye'nin kendi kotası çoktan tükendi

Bu gelişme, Türk çelik ihracatçısının içinde bulunduğu tabloyla yan yana okunmalı. 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren AB Çelik Aşırı Kapasite Tüzüğü (2026/1384), eski geçici safeguard'ı kalıcı bir tarife kotası (TRQ) rejimiyle değiştirdi: toplam yıllık kota 18,35 milyon tona düşürüldü (2024 seviyesine göre %47 azalma), kota dışı vergi ise %25'ten %50'ye çıkarıldı.

Türkiye, Gümrük Birliği üyesi olmasına rağmen bu tüzükte muaf değil — kendi ülke bazlı kotasına (CSQ) tabi:

  • Yassı çelik (Kategori 1A: alaşımsız ve diğer alaşımlı sıcak haddelenmiş sac/şerit) için Türkiye'nin yıllık kotası 642.295 ton — eski safeguard döneminin yaklaşık %60 altında, ama yine de kategorideki en büyük tek ülke tahsisi.
  • 1 Temmuz'da açılan ilk çeyreklik kota 160.574 ton iken, ithalatçılar aynı gün 229.564 tonluk talep girdi — kota %43 fazla talep ile ilk gün tükendi (GMK Center).
  • GMK Center'ın hesaplamasına göre yeni tüzük nedeniyle Türkiye yılda yaklaşık 1,2 milyon ton HRC ihracat kaybı yaşıyor; inşaat demiri ve filmaşin kalemlerinde de kayıp var.
  • Eski safeguard rejiminde Temmuz-Eylül 2025 döneminde Türkiye HRC kotasını %100 doldurmuştu — yani kota baskısı yeni değil, ama vergi ve kota koşulları şimdi çok daha sert.

Rakamlar

Ülke/Kalem Yıllık kota Kota dışı vergi Kaynak dönemi
Hindistan (toplam, FTA sonrası) 1,64 milyon ton %50 FTA yürürlüğe girince
Hindistan HRC payı 509.605 ton %50 FTA yürürlüğe girince
Türkiye Kategori 1A (HRC) 642.295 ton %50 1 Tem 2026'dan beri
AB toplam TRQ (30 kategori) 18,35 milyon ton %50 1 Tem 2026'dan beri

Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

Sayılar yan yana gelince tablo netleşiyor: Hindistan'ın FTA sonrası HRC'ye özel kotası (509.605 ton), Türkiye'nin kategorinin tamamı için sahip olduğu kotanın (642.295 ton) %79'una ulaşıyor — ve Hindistan'ın bu kotası tercihli statüde, Türkiye'ninki gibi ilk gün tükenme riski taşıyan bir çeyreklik dilim değil. Türkiye bugün AB'nin yassı çelik pazarında en büyük tek ülke tedarikçisi konumunda, ama bu pay hem küçülen kendi kotası hem de büyüyen Hindistan kotası nedeniyle sıkışıyor.

CBAM tarafında tablo tersine dönüyor. NITI Aayog'un Eylül 2026 tarihli çeyreklik ticaret raporuna göre Türkiye'nin alüminyum ihracatının AB'ye bağımlılığı %62,1 ile incelenen ülkeler arasında en yüksek seviyede; Hindistan'da bu oran sadece %15,6. Yani Hindistan çelikte kota büyütürken CBAM riskini daha geniş bir pazar tabanına yayabiliyor, Türkiye ise AB pazarına çok daha bağımlı olduğu için kota ve karbon maliyeti baskısını aynı anda, daha dar bir marjla karşılıyor.

Pratik sonuç: kota takvimi artık fiyatlama kadar önemli bir değişken. Ülke riski değerlendirme aracıyla AB dışındaki alternatif pazarları karşılaştırabilir, CBAM 2026 rehberinden karbon maliyetinizi güncel tutabilirsiniz.

Kimleri etkiliyor

  • Sıcak haddelenmiş sac/şerit (HRC) ve diğer yassı çelik ürünleri ihraç eden üreticiler.
  • AB'ye kota dışı satış yapmayı değerlendiren, %50 vergiyi fiyatlamak zorunda kalan firmalar.
  • CBAM sertifikası maliyetini 2026-2027 bütçesine dahil etmesi gereken demir-çelik ve alüminyum ihracatçıları.
  • AB dışı pazar arayışında olan, Hindistan'ın büyüyen kota payını rakip olarak izlemesi gereken ihracat departmanları.

Ne yapmalı?

  1. AB'nin çeyreklik kota takvimini önceden izleyin; Kategori 1A gibi yoğun kalemlerde çeyrek başlamadan sipariş ve sevkiyat planı yapın.
  2. Kota dışı satış senaryosunda %50 vergiyi teklif fiyatına baştan dahil edin — sonradan yansıtmak müşteri kaybına yol açabilir.
  3. CBAM 2026 rehberini kullanarak karbon maliyeti hesaplamanızı güncelleyin; Hindistan'ın kota avantajı CBAM muafiyeti getirmiyor, rekabet karbon verimliliğinde de sürüyor.
  4. Yassı çelik sektör sayfasından AB dışı alıcı ve pazar seçeneklerini değerlendirin.
  5. CBAM danışmanlığı ihtiyacınız varsa ilgili sektör sayfasına göz atın.

Sıkça sorulan sorular

Hindistan'ın AB'ye çelik ihracat kotası ne kadar arttı?

Hindistan-AB serbest ticaret anlaşması, mevcut 946.616 tonluk DTÖ kotasının üzerine 694.853 ton ek tercihli kota getiriyor; toplam 1,64 milyon ton/yıla çıkıyor. Bu, Hindistan'ın 2025'te AB'ye yaptığı 2,4 milyon tonluk çelik ihracatının %68,4'üne denk geliyor — mevcut kotayla bu oran %39,4'tü.

Bu kota artışı hangi çelik ürünlerini kapsıyor?

Kotanın büyük bölümü yassı çelik ürünlerine ayrıldı; sıcak haddelenmiş sac ve şerit (HRC) 509.605 tonla en büyük payı alıyor. Anlaşma yıl sonuna kadar yürürlüğe girmesi bekleniyor ve ürün kapsamı, menşe kuralları ile kota müsaitliğine bağlı.

Kota dışı çelik ihracatında hangi vergi uygulanıyor?

1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren AB Çelik Aşırı Kapasite Tüzüğü (2026/1384) kapsamında kota dışı ithalata uygulanan vergi %25'ten %50'ye çıkarıldı. Hindistan'ın yeni tercihli kotası da bu sınırı kaldırmıyor; kota üzerindeki sevkiyat yine %50 vergiye tabi.

CBAM Hindistan çeliğini de mi etkiliyor?

Evet. AB'nin tercihli kotası CBAM'i (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması) muaf tutmuyor; Hindistan merkezli GTRI'nin tahminine göre CBAM tam devreye girdiğinde ürün değerinin ortalama %35'i kadar ek maliyet oluşturabilir. Yani kota büyüse de karbon maliyeti kalıcı bir rekabet faktörü olmaya devam ediyor.

Türkiye'nin kendi AB çelik kotası ne durumda?

Türkiye, Gümrük Birliği üyeliğine rağmen AB'nin yeni tüzüğünde kendi ülke bazlı kotasına (CSQ) tabi; yassı çelik (Kategori 1A) için yıllık kota 642.295 ton — eski safeguard döneminin yaklaşık %60 altında. 1 Temmuz'da açılan çeyreklik kota (160.574 ton) ilk gün 229.564 tonluk talep gördü, yani %43 fazla talep ile aynı gün tükendi.

Türk çelik ihracatçısı bu tabloya karşı ne yapmalı?

Kota takvimini çeyrek başlamadan önce izlemek, siparişleri kota açılış gününe göre planlamak ve CBAM maliyetini fiyatlamaya baştan dahil etmek öncelikli adımlar. GMK Center hesaplamasına göre Türkiye yeni tüzük nedeniyle yılda yaklaşık 1,2 milyon ton HRC ihracat kaybı yaşıyor; kota dışı satış planlıyorsanız %50 vergiyi fiyatınıza yansıtmadan teklif vermeyin.

Kaynaklar