Başabaş Noktası Analizi
İhracat partisi için sabit ve değişken maliyetleri girerek kâra geçiş noktanızı bulun.
| Satış Adedi | Toplam Gelir | Toplam Maliyet | Kâr/Zarar |
|---|---|---|---|
| 400 | ₺88.000 | ₺128.000 | ₺-40.000 |
| 600 | ₺132.000 | ₺152.000 | ₺-20.000 |
| 800 ← BB | ₺176.000 | ₺176.000 | +₺0 |
| 1.000 | ₺220.000 | ₺200.000 | +₺20.000 |
| 1.200 | ₺264.000 | ₺224.000 | +₺40.000 |
Neden Kullanılır?
İhracatçı olarak, 'Bu fiyattan kaç adet satarsam kâra geçerim?' sorusu çok önemlidir. Başabaş noktası, kâr ve zararın kesiştiği noktadır. Altında satarsan zarar edersin, üstünde satarsan kâr edersin. Örneğin, sabit maliyetler ayda 100 bin TL, birim değişken maliyeti 50 TL, satış fiyatı 120 TL ise kaç adet satmalısın? Başabaş Analizi bunu hızlıca hesaplar ve işletme planlaması yaparken kritik bir referans noktası sağlar.
Ne Zaman Kullanılır?
Yeni bir ürün pazar girişi planlarken. Üretim kapasitesini belirlerken. Minimum satış hedefleri koymak istiyorsanız. Fiyat stratejisini revize etmek istiyorsanız.
Nasıl Hesaplanır?
Başabaş formülü: Başabaş Miktarı = Sabit Maliyetler / (Satış Fiyatı - Birim Değişken Maliyeti). Örneğin: Sabit = 100.000 TL, Satış = 120 TL, Değişken = 50 TL. Katkı Marjı = 120 - 50 = 70 TL/birim. Başabaş = 100.000 / 70 = 1.428,57 birim. 1.429 birim satarsan kâra geçersin. Bunun üzerinde her birim 70 TL kâr getirir.
KatkıMarjı = SatışFiyatı - BirimDeğişkenMaliyetHer satılan birimden kâr olarak katkısı yapan tutar.
BaşabaşMiktarı = SabitMaliyetler / KatkıMarjıKâr ve zararın kesiştiği satış hacmi.
BaşabaşDeğeri = BaşabaşMiktarı × SatışFiyatıBaşabaş miktarının parasal değeri.
Pratik Örnek
| Giriş Değerleri | Sabit maliyetler: 50.000 TL/ay, Birim maliyeti: 25 TL, Satış fiyatı: 75 TL |
| Hesaplama | Katkı marjı = 75 - 25 = 50 TL, Başabaş = 50.000 / 50 = 1.000 birim |
| Sonuç | 1.000 birim satarsa başabaş, 1.500 birim satarsa 25.000 TL kâr |
Aylık 1.500 birim satış hedefi belirlemek makul görünüyor.