İhracatta 4 ana taşıma modu vardır ve seçim maliyet, süre ve yük tipine göre yapılır: deniz yolu (FCL/LCL konteyner) ton başına en ucuzudur ama AB'ye 3–4 hafta sürer; hava yolu 1–2 günde ulaşır ancak kilogram başına en pahalıdır; kara yolu (TIR, CMR belgeli) 20–25 ton kapasiteyle AB'ye 2–4 günde, demiryolu (Bakü-Tiflis-Kars, Orta Koridor) 10–14 günde teslim eder.
Son güncelleme:
4 ana taşıma modu
Deniz: 20DC (TEU) veya 40HC konteyner, FCL (full) veya LCL (paylaşımlı)
Hava: Kargo uçaklarında, kg tarifesi, express 24-48 saat
Kara: Tır/kamyon, CMR belgeli, Avrupa ağları
Tren: Konteyner ve yüklü vagona, BTSK (Bakü-Tiflis-Kars), Orta Koridor
Dört modu karşılaştırma
Taşıma modları | maliyet, süre, güvenilirlik
Mod
Maliyet
Süre (AB)
Kapasite
Risk
Deniz (FCL)
En ucuz $/ton
3-4 hafta
500-700 ton
Düşük, sigorta gerekliyse artar
Hava
Çok yüksek $/kg
1-2 gün
10-50 ton (tipik)
Düşük, hızlı
Kara (TIR)
Orta $/ton
2-4 gün
20-25 ton
Orta (sürücü riski)
Tren (BTSK/Orta K.)
Orta $/ton
10-14 gün
200-500 ton
Düşük, trend artan
Hangi durumda hangisi?
Deniz: Ağır, düşük değer ürünler (çelik, çimento), zamanı var (3+ hafta), AB-Doğu Afrika-Asya güzergahları.
Hava: Elektronik, ilaç, moda (sezonluk), acele müşteri sipariş, kilo başına yüksek değer (ürün).
Kara: Komşu ülkeler (AB, Balkan), hızlılık gerekli (1-3 gün), orta ağırlık (5-20 ton).
Tren: Çin-Orta Asya-Türkiye corridoru (Orta Koridor), konteyner (20-40 fit), yüksek ton, bütçe kısıtlı. 2024-2025'te gitmişat.
Sıkça sorulan sorular
İhracatta en ucuz taşıma yöntemi hangisi?
Ton başına en ucuz yöntem deniz yolu FCL (tam konteyner) taşımacılığıdır; ancak AB'ye teslim 3–4 hafta sürer. Çelik ve çimento gibi ağır, birim değeri düşük ve teslim süresi esnek yüklerde tercih edilir. Tam konteyner dolduramıyorsanız LCL (paylaşımlı konteyner) seçeneği kullanılır. Kara yolu ve demiryolu orta maliyetli, hava yolu ise kilogram başına en pahalı seçenektir.
Hava kargo ne zaman tercih edilmeli?
Hava kargo, hızın ve kilogram başına ürün değerinin navlun maliyetinden önemli olduğu yüklerde tercih edilir: elektronik, ilaç, sezonluk moda ürünleri ve acil siparişler. AB'ye teslim 1–2 gün, express gönderilerde 24–48 saat sürer; tipik sevkiyat kapasitesi 10–50 tondur. Navlun kilogram tarifesiyle hesaplandığı için ağır ve birim değeri düşük ürünlerde ekonomik değildir.
TIR ile AB'ye sevkiyat kaç gün sürer?
Kara yolu TIR taşımacılığı AB'ye ortalama 2–4 günde ulaşır ve bir tır 20–25 ton yük taşır. AB ve Balkanlar gibi komşu pazarlara, 5–20 ton arası orta ağırlıktaki ve hız gerektiren sevkiyatlarda uygundur. Taşıma CMR belgesiyle ve Avrupa kara yolu ağları üzerinden yapılır. Sürücü kaynaklı riskler nedeniyle risk seviyesi deniz ve hava yoluna göre orta kabul edilir.
Demiryolu ile ihracat nasıl yapılır, Orta Koridor nedir?
Demiryolu taşımacılığı konteyner veya yüklü vagonla yapılır; Türkiye için başlıca güzergahlar Bakü-Tiflis-Kars hattı ve Çin–Orta Asya–Türkiye arasındaki Orta Koridor'dur. AB'ye teslim süresi 10–14 gün, tipik kapasite 200–500 tondur. Yüksek tonajlı, 20 veya 40 fitlik konteynerle taşınan ve bütçesi kısıtlı yüklerde deniz yolundan hızlı, hava yolundan çok daha ucuz bir ara seçenektir.
FCL ve LCL arasındaki fark nedir?
FCL (Full Container Load), konteynerin tamamının tek ihracatçının yüküne ayrıldığı; LCL (Less than Container Load) ise birden fazla ihracatçının yükünün aynı konteynerde paylaşıldığı deniz yolu taşıma modelidir. Standart konteyner tipleri 20 fitlik 20DC (1 TEU) ve 40 fitlik 40HC'dir. Konteyneri dolduracak yükünüz varsa FCL ton başına en düşük maliyeti sağlar; küçük partilerde paylaşımlı LCL kullanılır.