ABD ve Çin hangi ürünlerde tarife indirimini değerlendirecek?
ABD ve Çin, 30 milyar dolarlık karşılıklı "30-for-30" tarife indirimi listelerini yayımladı; ancak oran ve başlangıç tarihi belli değil.
- Çerçeve: Beyaz Saray'ın 25 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre iki ülke, "hassas olmayan" mallarda her yönde yaklaşık 30 milyar dolarlık ticaret için daha uygun tarife muamelesi önerisinde uzlaştı (Reuters, CNN, Euronews aynı rakamı veriyor).
- Liste boyutu: Çin'in listesi 1.619, ABD'nin listesi 77 ürün kategorisi içeriyor (CNN ve Euronews).
- Hukuki durum: Metin, ürünlerin "iç hukuk süreçlerine uygun olarak" değerlendirileceğini söylüyor; yani bu bir tarife kararı değil, bir öneri listesi.
- Ateşkes: Mevcut ticaret ateşkesi, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'e göre iki ay uzatılarak 10 Ocak 2027'ye çıkarıldı (Reuters, CNN, Euronews).
Listede hangi ürünler var?
ABD listesi ağırlıkla tüketici ürünleri; Çin listesi ise tarım, kömür ve tıbbi cihaz ağırlıklı.
CNN ve Euronews'in aktardığına göre ABD listesinde oyuncak (kablosuz bağlantısı olanlar hariç), sofra ve mutfak eşyaları, perde, yatak örtüsü, mikrodalga fırın, tost makinesi, kahve makinesi, elektrikli tıraş makinesi, şişme top, tenis topu, olta iğnesi, Noel süsleri ve havai fişek yer alıyor.
| Liste | Kalem | Ağırlık |
|---|---|---|
| ABD listesi | 77 | Tüketici malı |
| Çin listesi | 1.619 | Tarım, tıbbi cihaz |
Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?
Doğrudan bir tarife değişikliği olmadığı için bugün etkisi sınırlı; ama ABD'de Çin ürünü ucuzlarsa, aynı raflarda satan Türk ürünü fiyat baskısı görebilir.
Üç şeyi ayırmak gerekiyor. Birincisi, kesin olan: liste yayımlandı, ateşkes uzadı. İkincisi, belirsiz olan: indirim oranı, başlangıç tarihi, hangi kalemlerin gerçekten uygulanacağı. Üçüncüsü, Türkiye ile bağ: Türkiye'nin ABD'ye ihracatı Ocak-Ağustos 2026'da %12,9 artışla yaklaşık 9,64 milyar dolara çıktı ve ABD ikinci büyük pazar oldu (AA verisi, TİM kaynaklı; toplam ihracat aynı dönemde 185 milyar dolar). Çin ürününün ABD'deki maliyeti düşerse, aynı alıcı portföyünde Türk ürününün fiyat konumu zayıflayabilir; ancak bu etkinin büyüklüğü oran ve kalem eşleşmesine bağlı.
Ters yönde bir okuma da var: ABD'nin Çin'e uyguladığı tarifeler sonrası Çin'in ABD'ye ihracat payı 2024'te %14,68 iken 2025'te %11,14'e düştü (DEİK raporu, Daily Sabah aracılığıyla); Çin ürünleri başka pazarlara yöneldi. Listeler bu eğilimi kısmen tersine çevirebilir, ancak bir "geri dönüş" için oran ve tarih beklenmeli.
KOBİ çevirisi: ABD'ye ev tekstili, mutfak eşyası veya oyuncak satan bir firma için bu haber fiyat listesini değiştirme sinyali değil; alıcıyla "Çin fiyatı düşerse ne yaparız" konuşmasını erkene alma sinyali.
Kimleri etkiliyor?
Etki, ABD listesindeki 77 kalemle çakışan ürün gruplarında yoğunlaşıyor; listenin tamamına GTİP düzeyinde bakılmadan kesin sektör sayımı yapılamaz.
- Ev tekstili: Yatak örtüsü ve perde listede; ABD'ye ev tekstili satan Türk firmaları için doğrudan rakip kalemler.
- Küçük ev aletleri ve mutfak eşyası: Mikrodalga, tost makinesi, kahve makinesi ve sofra eşyası; bu kalemleri ABD'ye satan Türk üreticiler için rakip fiyat riski.
- Oyuncak ve spor malzemesi: Şişme top, tenis topu gibi düşük katma değerli kalemler.
- Etkilenmeyecekler: Listede olmayan sektörler (çelik, kimyasal, otomotiv yan sanayi) bu listeden doğrudan etkilenmiyor.
Ne yapmalı?
Oran ve tarih belli olmadığı için amaç fiyat değiştirmek değil, hazırlıklı olmak; beş adım yeterli.
- GTİP eşleştirmesi yapın. Kendi ürün kodlarınızı 77 kalemlik ABD listesiyle karşılaştırın; GTİP kodu rehberi 6 haneli eşleşmeyi anlatıyor.
- Alıcıyla erken konuşun. Çin fiyatı düşerse hangi fiyat/hacim dengesinde kalabileceğinizi fiyatlama aracında hesaplayın.
- Sektör sayfanızı gözden geçirin. Ev tekstilleri sektör sayfası rekabet ve pazar bilgisi için başlangıç noktası.
- Ülke riskini yeniden ölçün. ABD payınızı ve alternatif pazarları ülke riski aracıyla karşılaştırın.
- Diğer ABD riskiyle birlikte okuyun. 18 Ekim tarihli tarife riskini ABD'nin Rusya yasası haberimizde ele aldık; iki gelişme ABD pazarında birlikte fiyatlama belirsizliği yaratıyor.
Sıkça sorulan sorular
ABD ve Çin ne üzerinde anlaştı?
Beyaz Saray'ın 25-27 Eylül 2026 tarihli açıklamalarına göre iki ülke, 'non-sensitive' (hassas olmayan) mallarda her yönde yaklaşık 30 milyar dolarlık ticaret için indirimli tarife önerisinde uzlaştı. Çin'in listesi 1.619, ABD'nin listesi 77 ürün kategorisi içeriyor. Listeler henüz bağlayıcı bir indirim değil; her iki ülke de 'iç hukuk süreçlerine uygun' biçimde değerlendirecek.
Tarife indirimi ne zaman ve ne kadar olacak?
Bilinmiyor. Euronews'e göre iki taraf da indirimin derinliğini ve başlangıç tarihini açıklamadı. Ayrıca mevcut ticaret ateşkesi, ABD Hazine Bakanı Bessent'in açıklamasına göre 10 Ocak 2027'ye uzatıldı; bu nedenle liste, o tarihe kadar yeni bir tarife artışından muaf tutulacak ürünlerin çerçevesi olarak da okunabilir.
Hangi Çin ürünleri ABD listesinde?
CNN ve Euronews'in aktardığına göre liste oyuncak (kablosuz bağlantısız olanlar), sofra ve mutfak eşyaları, perde, yatak örtüsü, mikrodalga fırın, tost makinesi, kahve makinesi, elektrikli tıraş makinesi, şişme top, tenis topu, olta iğnesi, Noel süsleri ve havai fişek gibi 77 kalemi kapsıyor. Ürünlerin gümrük vergisi (GTİP) kodlarına listeden bakılmalı.
Türk ihracatçısı bundan nasıl etkilenir?
Dolaylı ve ürüne bağlı: ABD listesindeki bazı kalemler (yatak örtüsü, perde, mutfak aletleri) Türk ihracatçısının da ABD'de sattığı kategorilere yakın. Çin ürünü ucuzlarsa ABD'li alıcı fiyat baskısı uygulayabilir. Türkiye'nin ABD'ye ihracatı Ocak-Ağustos 2026'da %12,9 artışla 9,64 milyar dolar oldu; bu ivmenin korunması fiyat rekabetine bağlı.
Türkiye şimdi ne yapmalı?
Kendi ürün gruplarınızın GTİP kodlarını 77 kalemlik ABD listesiyle karşılaştırın. Eşleşme varsa, alıcıyla fiyat ve hacim konuşmasını erkene alın. Oran ve tarih belli olmadığından fiyat listesini değiştirmek için erken; ancak uzun vadeli sabit fiyat taahhüdünden kaçının ve alternatif pazarlardaki payınızı gözden geçirin.
Kaynaklar
- Beyaz Saray — U.S.-China Board of Trade '30-for-30' Lists of Products Recommended for Reduced Tariff Treatment
- Reuters — China, US agree to AI dialogue, tariff cuts on $30 billion in goods during Xi visit
- CNN Business — US and China agree to cut tariffs on $60 billion worth of goods
- Euronews — US and China list $30bn worth of goods for tariff cuts
- Daily Sabah — China's shift away from US puts pressure on Turkish exporters