18 Ekim'de ABD tarifesi: Türkiye listede mi?

30 Eyl 2026 · 5 DK OKUMA · İHRACATHUB EDİTÖR EKİBİ

ABD'nin Rusya yasası Türk ihracatını nasıl tehdit edebiliyor?

ABD Başkanı Donald Trump, 18 Eylül 2026'da "Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026" yasasını imzaladı; metin Senato'dan 7 Ağustos'ta 86'ya karşı 11, Temsilciler Meclisi'nden 16 Eylül'de 262'ye karşı 159 oyla geçmişti.

Yetki: Yasanın 113. maddesi, Rus ham petrolü veya doğal gazının hacimce en büyük beş alıcısından ithal edilen tüm malların gümrük vergisinin %100'e kadar artırılmasını öngörüyor. Tarifenin konusu enerji değil; ülkenin ABD'ye sattığı her ürün.
Takvim: Başkan, yasanın yürürlüğünden itibaren 30 gün içinde, yani 18 Ekim 2026 civarında ilk kararlarını vermek zorunda. Bir ülkenin tarifeye girmesi için 18 Ekim'den itibaren Rus enerjisinden "bilerek yeni alım" yapmış olması gerekiyor.
Üst üste biner: Kongre Araştırma Servisi'ne (CRS) göre bu tarifeler "diğer tüm vergilere ek olarak" alınıyor; mevcut Section 232 ve Section 301 yükünün üzerine biniyor.
Süre: Yasa beş yıl sonra sona eriyor; Rusya'dan doğrudan ithalata ise %500'e kadar tarife öngörülüyor.

Yasa ülke adı saymıyor. Hukuk büroları Çin ve Hindistan'ı ana hedef, Türkiye'yi ise olası hedef olarak değerlendiriyor. Hindistan cephesini Hindistan'a %100 tarife riski haberimizde ele almıştık; bu yazı Türkiye'nin kendi maruziyetine bakıyor.

Türkiye beş büyük alıcı arasında mı?

Türkiye, Rus petrolünde üçüncü sırada ama Çin ve Hindistan'ın çok gerisinde; gazda ise Rusya'nın kalan birkaç büyük müşterisinden biri.

Kpler verisine göre Türkiye 2025'te günde 282.000 varil Rus petrolü aldı; Hindistan 1,6 milyon, Çin 1,3 milyon varildi. Ağustos 2026'da Türkiye'nin alımı 119.000 varile inerek üçüncülüğünü korudu (Moneycontrol, Kpler'e atıfla; tek kaynak olduğundan rakamı yönlendirici sayın). Enerji Araştırma ve Temiz Hava Merkezi (CREA) tahminine göre Aralık 2022-Ağustos 2026 arasında Rusya'nın ham petrol ihracatının yaklaşık %5'i Türkiye'ye gitti; Çin'in payı yaklaşık yarı, Hindistan'ınki %37 (Times of India ve The Eastern Strategist, CREA'ya atıfla).

Türk petrol piyasası raporuna dayanan Nordic Monitor haberine göre Rusya, 2026'nın ilk yarısında Türkiye'nin ham petrol ithalatının %27'sini (4,34 milyon ton, toplam 15,97 milyon ton) karşıladı; Haziran'da ise ilk kez ABD tek başına en büyük tedarikçi oldu. Gazda BOTAŞ, Gazprom ile 22 milyar metreküplük iki sözleşmeyi 2026 için bir yıl uzattı (Reuters'a atıfla); bu miktar Türkiye'nin gaz karışımının %40'ından azı.

Rakamlar: risk altındaki ihracat ne kadar?

Türkiye 2025'te ABD'ye 16,33 milyar dolarlık ihracat yaptı; bu, toplam ihracatın yaklaşık %6'sı (hesaplama: 16,33 / 273,36 milyar dolar). 2026'nın ilk sekiz ayında ABD'ye satış %12,9 artışla yaklaşık 9,64 milyar dolara çıktı ve ABD, Almanya'nın (13,58 milyar dolar) ardından ikinci pazar oldu (AA verisi, TİM kaynaklı).

Aşağıdaki tablo bir tahmin değil, basit bir duyarlılık hesabıdır: 2025 ihracatı sabit tutulduğunda farklı tarife oranlarının teorik yıllık yükü. Gerçekte talep düşer, fiyatlar ve pazar payı değişir.

Oran	Ek yük	Toplam
%10	1,6 milyar $	17,96 milyar $
%25	4,1 milyar $	20,41 milyar $
%50	8,2 milyar $	24,50 milyar $
%100	16,3 milyar $	32,66 milyar $

"Toplam" sütunu, 2025 ihracat değerine ek verginin eklenmiş halidir; ABD'li alıcının ödeyeceği maliyeti gösterir, Türk firmanın geliri değildir.

Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

En olası sonuç "hepsi ya da hiçbiri" değil; ilk kararın 18 Ekim'de nasıl çıkacağı belirsiz olduğu için önümüzdeki iki hafta fiyatlama riski dönemi.

Üç şey birlikte okunmalı. Birincisi, yasa başkana feragat yetkisi veriyor ve bunun Kongre'ye yazılı bir sertifikayla yapılması gerekiyor; Crowell & Moring'e göre bu, sessiz bir idari araç değil, siyasi olarak görünür bir adım; yani feragat kararı da kamuoyu önünde alınacak. İkincisi, Türkiye'nin Rus petrolündeki payı Ağustos'ta 2025 ortalamasının yarısından azına düştü; bu, "bilerek yeni alım" ölçütünü tartışmalı kılıyor, ama CRS de "bilerek" ve "ülke adına alım" ifadelerinin yasada tanımlanmadığını not ediyor. Üçüncüsü, çelik gibi zaten yüksek Section 232 yükü taşıyan sektörlerde ek tarife, marjı sıfırın altına itebilir.

KOBİ açısından çeviri: ABD'ye yıllık 5 milyon dolar satan bir firma için %25'lik ek tarife, alıcının maliyetine 1,25 milyon dolar ekler. Alıcı bu farkı paylaşmak istemezse sipariş başka tedarikçiye kayar.

Kimleri etkiliyor?

Yasa tüm malları kapsadığı için sektör ayrımı yok; ama etki, ABD'ye bağımlılığı ve mevcut vergi yükünü taşıyan gruplarda yoğunlaşır.

ABD payı yüksek firmalar: ABD'yi ilk üç pazarı arasında sayan ihracatçılar; özellikle kimyasallar ve elektrik-elektronik, ilk sekiz ayda öne çıkan sektörler (Daily Sabah/AA).
Çelik: Ağustos 2026'da ABD'ye çelik ihracatı geçen yılın aynı ayına göre %404,6 arttı (aynı kaynak); bu sıçrama ek tarife şokuna en açık kalemlerden birinin çelik olduğunu gösteriyor.
Düşük marjlı emtia ve yarı mamul ihracatçıları: Ek yükü fiyata yansıtma gücü sınırlı.
Tarife paylaşımını sözleşmeye yazmamış firmalar: Yük tümüyle alıcıda kalır, fiyat baskısı yeniden pazarlık olarak döner.

Ne yapmalı?

Kesinleşmiş oran olmadığı için amaç tahmin değil, iki senaryoya hazır olmak; 18 Ekim'e kadar şu beş adım makul.

Ürününüzün gümrük pozisyonunu doğrulayın. Mevcut ABD vergi yükünüzü GTİP bazında görmek için GTİP kodu rehberinden başlayın; Section 232/301 kapsamındaki kalemleri ayırın.
Menşe belgelerinizi güncel tutun. Tarife oranları menşeye göre uygulanır; menşe ispatı rehberi gerekli belgeleri anlatıyor.
Ülke riskini ve alıcı bağımlılığını ölçün. Ülke riski aracı ile ABD'nin portföyünüzdeki payını ve alternatif pazarları karşılaştırın.
Marj simülasyonu çıkarın. Karlılık aracında %10 ve %25 ek yük için iki fiyat senaryosu hesaplayın; alıcıyla paylaşım oranını önceden belirleyin.
Yeni uzun vadeli sabit fiyat taahhüdü vermeyin. 18 Ekim sonrası için tarife değişikliği maddesi ekleyin; kararı Hindistan haberimizdeki rekabet dengesiyle birlikte değerlendirin.

Sıkça sorulan sorular

ABD'nin Rusya yasası Türk mallarına otomatik tarife getiriyor mu?

Hayır. Kongre'nin 18 Eylül 2026'da yasalaşan metni, başkana 'sıfırdan büyük ve %100'e kadar' bir tarife belirleme yükümlülüğü ve yetkisi veriyor; oran ve ülke listesi henüz açıklanmadı. Başkan, Kongre'ye milli çıkar sertifikası sunarak tarifeyi feragat edebiliyor. İlk kararların 18 Ekim 2026 civarında beklenmesi nedeniyle Türkiye için risk gerçek ama belirsiz.

Türkiye yasanın kapsadığı ülkeler arasında mı?

Yasa ülke adı saymıyor; Rus ham petrolü veya doğal gazının hacimce en büyük beş alıcısını hedefliyor. Kpler verisine göre Türkiye 2025'te günlük 282.000 varille Rus petrolünün üçüncü büyük alıcısıydı. Hukuk büroları Türkiye'yi olası hedefler arasında sayıyor, ancak nihai liste ABD yönetiminin belirlemesine bağlı.

Türkiye'nin ABD'ye ihracatı ne kadar ve risk altındaki pay nedir?

Türkiye 2025'te ABD'ye 16 milyar 328 milyon dolarlık ihracat yaptı; 2026'nın ilk sekiz ayında bu rakam %12,9 artışla yaklaşık 9,64 milyar dolara ulaştı ve ABD ikinci büyük pazar oldu. Yasa 'tüm mallar' için geçerli olduğundan, sektör ayrımı olmadan bu ihracatın tamamı teorik olarak kapsama girer.

Tarife mevcut Section 232 ve 301 vergilerine ek olarak mı uygulanır?

Evet. Kongre Araştırma Servisi (CRS) analizine göre yasanın 113(f) maddesi, ikincil tarifelerin 'diğer tüm vergilere ek olarak' alınacağını belirtiyor. Yani çelik-alüminyumdaki Section 232 veya Section 301 ek tarifeleri zaten ödeyen bir Türk ihracatçı için yeni oran, mevcut yükün üzerine binebilir.

Yasadan kaçış mekanizmaları neler?

Üç yol var: doğal gazda Rusya'nın toplam gaz ihracatının %15'inden az alım ve 'önemli adımlarla' azaltım şartı; başkanın Kongre'ye yazılı milli çıkar sertifikasıyla feragati; Rusya ile Ukrayna arasında barış anlaşması sertifikasyonuyla sonlandırma. Ham petrol alıcıları için gaz istisnası geçerli değil. Yasa beş yıl sonra sona eriyor.

İhracatçı şimdi ne yapmalı?

ABD'li alıcılarla sözleşmelerde tarife paylaşım maddesini gözden geçirin, 18 Ekim 2026 sonrası için iki senaryolu (%10 ve %25) fiyat simülasyonu çıkarın ve menşe belgelerinizi hazır tutun. Kesinleşmiş bir oran olmadığından yeni uzun vadeli sabit fiyat taahhüdünden kaçınmak makul bir ihtiyat adımı.