USD/TRY … EUR/TRY … GBP/TRY …
ihracathub/Rehber/Finans
REHBERİ · FINANS

Forfaiting Nedir? İhracat alacaklarının rücusuz satışı (2026 rehberi)

· Güncelleme: · 12 DK OKUMA ·

Kısa cevap

Forfaiting, orta-uzun vadeli (6 ay–7 yıl) ve banka garantili ihracat alacağının vadesinden önce bir forfaiting kuruluşuna rücusuz (non-recourse) olarak iskontolu satılmasıdır. Alıcı ödemezse risk forfaiter'da kalır, ihracatçı ise bedeli peşin alır. Aval, vadeli akreditif veya standby L/C şarttır; tutar genelde 250.000 USD'nin üzerindedir. Türkiye'de Türk Eximbank ve ticari bankalar forfaiting yapar; maliyet SOFR/EURIBOR artı spread olarak hesaplanır.

Son güncelleme:

Forfaiting nedir? Kısa tanım

Tek cümleyle: Forfaiting, ihracatçının orta-uzun vadeli (6 ay – 7 yıl) banka garantili ihracat alacaklarını bir forfaiter şirketine rücusuz (non-recourse) olarak peşin satmasıdır. Alıcı ödemezse risk tamamen forfaiterda kalır.

Forfaiting kelimesi Fransızca "à forfait" (götürü, peşin) ifadesinden gelir. İngilizcedeki "forfeit" (vazgeçmek) ile aynı kökendendir — ihracatçı vadeli alacaktan vazgeçer, karşılığında peşin nakdi alır. Türkçe karşılığı rücusuz alacak satışı veya vadeli alacak iskonto işlemidir.

Forfaiting özellikle makine, ekipman, gemi, fabrika ve proje ihracatında kullanılır. Vade uzun, tutar büyük (genelde 250.000 USD+) ve banka garantisi (aval, vadeli akreditif veya standby L/C) zorunludur.

Forfaiting nasıl çalışır? 6 adımda süreç

  1. Vadeli satış sözleşmesi: İhracatçı ile alıcı orta-uzun vadeli (6 ay – 7 yıl) bir satış sözleşmesi yapar. Ödeme banka garantili bir senete (bill of exchange, promissory note) veya vadeli akreditife / standby L/C'ye bağlanır.
  2. Forfaiter ile temas: İhracatçı forfaiting kuruluşuna (Eximbank, banka, uluslararası forfaiter) başvurur. Forfaiter alıcı bankasının riskini, ülke riskini ve garanti gücünü değerlendirir.
  3. Teklif ve şartlar: Forfaiter iskonto oranı, komisyon, vade ve şartları içeren bir teklif sunar. Teklif kabul edilirse "commitment fee" karşılığında kur ve oran sabitlenir.
  4. Mal sevki ve belge: İhracatçı malı sevk eder; alıcı banka garantili senet düzenler veya akreditif kullanılır.
  5. Senedin satışı: Senet forfaiter'a ciro edilir; forfaiter iskonto uygulayarak (nominal − iskonto = net) parayı ihracatçıya peşin öder.
  6. Vade tahsilatı: Vade sonunda forfaiter alıcı bankasından tahsilatı yapar. Alıcı ödemezse risk forfaiter'a aittir — ihracatçıya rücu yoktur.

Forfaiting iskonto oranı ve maliyet kalemleri

Forfaiting iskonto oranı = referans faiz (SOFR / EURIBOR / TLREF) + spread. Spread alıcı ülke riski, banka garanti gücü ve vade ile belirlenir.

Forfaiting iskonto oranları 2026 (tipik aralık)
Alıcı ülke / banka grubuTipik iskonto oranıAval / garanti komisyonuToplam efektif maliyet
AB / ABD ana akım banka%5 – 8%0.5 – 1.0%5.5 – 9.0
Orta gelirli (Polonya, Meksika, vs.)%7 – 10%0.75 – 1.25%7.75 – 11.25
Gelişmekte olan (MENA, Afrika, BDT)%9 – 15%1.0 – 1.5%10 – 16.5
Türk Eximbank destekli proje%4 – 7 (sübvansiyonlu)%0.25 – 0.5%4.25 – 7.5

Faktoringe göre maliyet 2–4 puan daha yüksek olabilir, ancak tüm tahsilat, kur ve ülke riski ihracatçıdan forfaiter'a geçer. Forfaiting Hesaplayıcı ile spot kuru kullanarak TL karşılığı net geliri ve efektif yıllık maliyeti hesaplayabilirsiniz.

Forfaiting avantajları ve dezavantajları

5 ana avantaj

  • Rücusuz (non-recourse): Tahsilat riski tamamen forfaiter'da; ihracatçı bilançosunda alacak silinir.
  • Bilanço dışı finansman: Satış olarak işlenir, borç değil. Şirketin borç oranını artırmaz.
  • Vadeyi peşine çevirir: 5 yıllık alacak bugünden TL/USD/EUR olarak alınır. Nakit akışı rahatlar.
  • Kur ve ülke riski sıfırlanır: Sabit kur ile peşin tahsilat — döviz dalgalanması nötrlenir.
  • Uzun vadeli işlemleri finanse eder: 7 yıla kadar; faktoring 180 gün ile sınırlıdır.

3 dezavantaj

  • Maliyet: İskonto oranı faktoringten yüksektir (%6–12 vs %1–4). Kısa vadeli işlemlerde uygun değildir.
  • Banka garantisi şart: Aval, vadeli akreditif veya standby L/C olmadan forfaiting yapılamaz. Alıcı tarafında ek banka komisyonu yaratır.
  • Tek seferlik ve büyük tutar: Minimum genelde 250.000 USD; KOBİ'nin küçük tek faturası için nadiren yapılır.

Forfaiting ve faktoring arasındaki fark nedir?

Forfaiting vs Faktoring | 6 temel fark
KriterFaktoringForfaiting
Vade30 – 180 gün6 ay – 7 yıl
Rücu hakkıGenelde rücu var (recourse)Daima rücusuz (non-recourse)
Gereken belgeFatura yeterBanka garantili senet / vadeli L/C
Toplam maliyet%1 – 4 + faiz%6 – 12 iskonto
Tipik kullanımTekstil, gıda, seri ihracatMakine, gemi, proje, yatırım malı
Müşteri profiliKOBİOrta – büyük ihracatçı

Detaylı karşılaştırma için: Faktoring mi forfaiting mi? Karşılaştırma rehberi.

Forfaiting ne zaman tercih edilir?

Aşağıdaki 6 durumdan en az 2'si varsa forfaiting faktoring'den daha uygundur:

  1. Vade 180 günü aşıyor — faktoring vadeyi kaldırmaz.
  2. Tek seferlik büyük tutar (1 M USD+).
  3. Alıcı ülkesi yüksek riskli (MENA, Afrika, BDT, Latin Amerika).
  4. İhracatçı tüm tahsilat / kur / ülke riskinden tamamen kurtulmak istiyor.
  5. Yatırım malı / proje ihracatı (gemi, makine, fabrika, otomasyon hattı).
  6. Bilanço dışı finansman isteniyor — forfaiting satış olarak işlenir, borç değil.

Türkiye'de forfaiting yapan kurumlar (2026)

Türkiye'de forfaiting hizmeti veren başlıca kurumlar:

  • Türk Eximbank — özellikle proje ve sermaye malı ihracatı için en uygun maliyetli; KOBİ proje ihracatında destekli krediler programı.
  • Ticari bankalar: İş Bankası, Garanti BBVA, Yapı Kredi, Akbank, QNB Finansbank, TEB, ING Türkiye, TSKB.
  • Uluslararası boyut: DEG (Alman), IFC (Dünya Bankası grubu), EBRD finansman süreçlerine dahil olabilir.

Adım adım: Forfaiting nasıl yapılır?

Orta-uzun vadeli, banka garantili bir ihracat alacağının forfaiter'a rücusuz satışı 6 adımda tamamlanır.

  1. Vadeli satış sözleşmesini yapın — Alıcıyla 6 ay–7 yıl vadeli satış sözleşmesi yapın; ödemeyi banka garantili bir senede (bill of exchange, promissory note), vadeli akreditife veya standby L/C'ye bağlayın.
  2. Forfaiter'a başvurun — Türk Eximbank, bir ticari banka veya uluslararası bir forfaiter'a başvurun; forfaiter alıcı bankasının riskini, ülke riskini ve garantinin gücünü değerlendirir.
  3. Teklifi değerlendirin ve oranı sabitleyin — Forfaiter iskonto oranı, komisyon ve vadeyi içeren teklif sunar; kabul ederseniz taahhüt ücreti (commitment fee) karşılığında oran sabitlenir.
  4. Malı sevk edin ve belgeyi düzenletin — Malı sevk edin; alıcı banka garantili senedi düzenler veya vadeli akreditif kullanılır.
  5. Senedi forfaiter'a ciro edin — Senet forfaiter'a ciro edilir; forfaiter nominal tutardan iskontoyu düşerek net bedeli size peşin öder.
  6. Vade tahsilatı forfaiter'a kalır — Vade sonunda forfaiter tahsilatı alıcı bankasından yapar; alıcı ödemezse size rücu edilmez.

Sıkça sorulan sorular

Forfaiting nedir, ne işe yarar?
Forfaiting, ihracatçının orta-uzun vadeli (6 ay – 7 yıl) ihracat alacaklarını banka garantili (aval, akreditif veya garanti mektubu) bir senet karşılığında bir forfaiting kuruluşuna RÜCUSUZ (non-recourse) olarak satmasıdır. Alıcı ödemezse risk tamamen forfaiterda kalır — ihracatçı parayı bugünden, peşin olarak alır ve tahsilat / kur / ülke riskinden çıkar. Makine, ekipman, gemi, fabrika ve proje ihracatında yaygın kullanılır.
Forfaiting ne demek? Kelime nereden geliyor?
Forfaiting kelimesi Fransızca 'à forfait' (götürü, peşin) ifadesinden gelir; ihracatçının vadeli alacağını forfaiter şirketine 'götürü' olarak peşin satması anlamına gelir. İngilizcedeki 'forfeit' (vazgeçmek) ile aynı kökendendir — ihracatçı vadeli alacaktan vazgeçer, karşılığında peşin nakdi alır. Türkçeye 'rücusuz alacak satışı' olarak çevrilir.
Forfaiting nasıl çalışır? Süreç adımları
Süreç 6 adımda işler: (1) İhracatçı ile alıcı vadeli satış sözleşmesi yapar, ödeme banka garantili (aval/akreditif/standby L/C) senete bağlanır. (2) İhracatçı forfaiter ile temas kurar; alıcı bankası ve ülke için risk değerlendirmesi yapılır. (3) Forfaiter iskonto oranı, komisyon ve şartları teklif eder. (4) Mal sevk edilir, senet ya da akreditif düzenlenir. (5) Senet forfaitere ciro edilir; forfaiter iskonto uygulayarak parayı ihracatçıya öder. (6) Vade sonunda forfaiter alıcı bankasından tahsilatı yapar.
Forfaiting iskonto oranı 2026'da nedir?
Forfaiting iskonto oranı = referans faiz (SOFR / EURIBOR / TLREF) + spread. Spread alıcı ülke riski, banka garanti gücü ve vade ile değişir. Tipik aralık 2026'da: AB / ABD bankası garantisi %5–8, orta gelirli ülke %7–10, gelişmekte olan ülke %9–15. Banka garanti komisyonu (aval ücreti) ek %0.5–1.5. Toplam efektif maliyet faktoringten daha yüksektir (faktoring %1–4) ama tüm risk forfaiter'a geçer.
Forfaiting avantajları nelerdir?
5 ana avantaj: (1) Rücusuz — tahsilat riski tamamen forfaiterda, ihracatçı bilançosunda alacak silinir. (2) Bilanço dışı (off-balance-sheet) finansman: satış olarak işlenir, borç değil. (3) Vadeyi peşine çevirir — nakit akışı hemen rahatlar. (4) Kur ve ülke riski sıfırlanır — sabit kur ile peşin TL/USD/EUR alınır. (5) Uzun vadeli (7 yıla kadar) işlemleri finanse eder; faktoring 180 gün ile sınırlıdır.
Forfaiting dezavantajları nelerdir?
3 dezavantaj: (1) Maliyet — iskonto oranı faktoringten yüksektir (%6–12 vs %1–4); kısa vadeli işlemlerde uygun değildir. (2) Banka garantisi şarttır — aval, akreditif veya standby L/C olmadan forfaiting genelde mümkün olmaz; bu da alıcı tarafında ek banka komisyonu yaratır. (3) Tek seferlik ve büyük tutar gerektirir — KOBİ'nin 50.000 USD'lik tek faturası için forfaiting nadiren yapılır (minimum genelde 250.000–500.000 USD).
Forfaiting ile faktoring arasındaki fark nedir?
6 temel fark: (1) Vade — faktoring 30–180 gün, forfaiting 6 ay – 7 yıl. (2) Rücu hakkı — faktoring genelde rücu var (recourse), forfaiting daima rücusuz (non-recourse). (3) Belge — faktoring fatura yeter, forfaiting banka garantili senet şart. (4) Maliyet — faktoring %1–4 komisyon + faiz, forfaiting %6–12 iskonto. (5) Kullanım alanı — faktoring tekstil/gıda gibi seri ihracat, forfaiting makine/proje/yatırım malı ihracatı. (6) Müşteri profili — faktoring KOBİ, forfaiting orta-büyük ihracatçı.
Forfaiting hangi durumda faktoring yerine tercih edilir?
Forfaiting tercih edilen 6 durum: (1) Vade 180 günü aşıyor — faktoring vadeyi kaldırmaz. (2) Tek seferlik büyük tutar (1M USD+). (3) Alıcı ülkesi yüksek riskli (MENA, Afrika, BDT, Latin Amerika). (4) İhracatçı tüm tahsilat / kur / ülke riskinden tamamen kurtulmak istiyor. (5) Yatırım malı / proje ihracatı (gemi, makine, fabrika, otomasyon hattı). (6) Bilanço dışı finansman isteniyor — forfaiting satış olarak işlenir, borç olarak değil.
Türkiye'de forfaiting yapan kurumlar hangileridir?
Türkiye'de forfaiting hizmeti veren başlıca kurumlar: Türk Eximbank (özellikle proje ve sermaye malı ihracatı için en uygun maliyetli), İş Bankası, Garanti BBVA, Yapı Kredi, Akbank, QNB Finansbank, TEB, ING Türkiye ve TSKB. Uluslararası boyut için DEG (Alman), IFC (Dünya Bankası grubu) ve EBRD da finansman sürecine dahil olabilir. Eximbank'ın forfaiting destekli krediler programı, KOBİ proje ihracatında en uygun toplam maliyeti sunar.