USD/TRY … EUR/TRY … GBP/TRY …
ihracathub/Araçlar/Tahsilat Riski Analizi
ÖDEME ARACI · ÜCRETSİZ

Tahsilat Riski Analizi

Alıcı ülkesi, ödeme yöntemi ve iş ilişkisine göre tahsilat riskini puanlayın.

Risk puanı
45/100
Seviye: Düşük
Tavsiye
Vesaik (D/P) veya kısa vadeli LC tercih edin.

Kısa cevap

Tahsilat riski, sevk edilen malın bedelinin alıcıdan tahsil edilememe olasılığıdır; alıcı ülkesi, ödeme yöntemi ve iş ilişkisinin yaşı bu riski belirler. Tahsilat Riski Analizi üç faktörü puanlar: 50'nin altı düşük, 50–69 orta, 70 ve üzeri yüksek risktir. Orta riskte teyitli akreditif (confirmed L/C), yüksek riskte peşin transfer (T/T) veya teyitli akreditifle birlikte kredi sigortası önerilir. Ülke riskini OECD risk sınıflarıyla (0–7) da doğrulayın.

Son güncelleme:

Neden Kullanılır?

Müşteriye mal gönderdikten sonra ödeme almama riski var mıdır? Risk, müşterinin ülkesine, şirkete, geçmiş ödeme hareketlerine bağlıdır. Almanya'ya satış çok emniyetli. Pakistan'a satış risklidir. Tahsilat Riski Analizi, müşteriye ilişkin verileri toplayarak, 'Bu müşteriden ödeme alma olasılığı yüzde kaç?' sorusuna cevap verir. Bunu bilerek, ihracatçı, fiyat belirlemesinde risk primini ekleyebilir ve finansman kararını verebilir. Örneğin, yüksek riskli müşteriye satış yapıyorsan, fiyata %2-3 risk primi ekleyebilir veya akreditif isteyebilirsin.

Ne Zaman Kullanılır?

Yeni bir müşteri ile çalışmaya başlamadan önce. Müşteri kredibilitesi değerlendirilmek istiyorsanız. Vadeli satış kararı vermek istiyorsanız. Sigorta prim tahmini için.

Nasıl Hesaplanır?

Tahsilat riski analizi şu faktörleri değerlendirir: 1. Ülke Riski (40 puan): Ülkenin ekonomik ve siyasi durumu. 2. Şirket Riski (30 puan): Müşterinin şirket büyüklüğü, yaşı, finansal durumu. 3. Ödeme Geçmişi (20 puan): Daha önce ödeme yapma davranışı. 4. Referans Kontrol (10 puan): Diğer ihracatçılardan gelen feedback. Toplam 100 puan üzerinden hesaplanır. 80+ = Düşük Risk, 60-80 = Orta Risk, <60 = Yüksek Risk. Her faktör için puan verilir, toplam puanla risk kategorisi belirlenir.

Ülke Risk Puanı
ÜlkeRiskPuanı = 40 - (ÜlkeKategori × 10)

Ülkenin kredi riski kategorisine göre puan (kategori A=40, B=30, C=20, D=0).

Tahsilat Riski Toplam Puanı
ToplmRiskPuanı = ÜlkeRiski + ŞirketRiski + ÖdemeGeçmişi + ReferansKontrol

Dört faktörün ağırlıklı toplamı (maksimum 100 puan).

Tahsilat Risk Premium
RiskPrimi = SatışTutarı × (100 - ToplmRiskPuanı) / 1000

Riski fiyata yansıtmak için eklenecek premium (düşük puanla = yüksek premium).

Pratik Örnek

Pratik örnek: giriş değerleri, hesaplama ve sonuç
Giriş DeğerleriMüşteri: Alman elektrik malzemeleri importeri, Ülke: Almanya, İlk sipariş: 50.000 EUR, Referans: Var
HesaplamaÜlke Riski (Almanya) = 40/40, Şirket Riski (orta büyüklük, 10 yıllık) = 28/30, Ödeme Geçmişi (bilinmiyor, yeni) = 12/20, Referans = 9/10. Toplam = 89/100 (Düşük Risk)
SonuçTahsilat Riski: Düşük (89 puan)

Düşük risk, vadeli satış güvenli. Standart şartlar uygulanabilir.

Sık Sorulan Sorular

Tahsilat riski puanı nasıl hesaplanır?
Puan üç bileşenin toplamıdır: alıcı ülkesi (Almanya, ABD ve Birleşik Krallık 20; Türkiye 40; Irak ve Mısır 70 puan), ödeme yöntemi (akreditif 5, T/T 10, vesaik mukabili 20, açık hesap 30 puan) ve iş ilişkisinin yaşı (yeni alıcı 20, 1 yıldan eski ilişki 5 puan). Puan yükseldikçe risk artar; 50 puan orta, 70 puan yüksek risk eşiğidir.
Hangi risk seviyesinde hangi ödeme yöntemi seçilmeli?
Araç, 50 puanın altındaki düşük riskte vesaik mukabili (D/P) veya kısa vadeli akreditif, 50–69 puanlık orta riskte teyitli akreditif, 70 puan ve üzeri yüksek riskte peşin T/T veya teyitli akreditif önerir. Yüksek riskli alıcılarda ek olarak ihracat kredi sigortası alınmalıdır. Açık hesap ve vadeli T/T yalnızca çok düşük riskli, ödeme geçmişi bilinen alıcılar için uygundur; vade 60 günü aşıyorsa sigorta ayrıca önem kazanır.
Kredi sigortası tahsilat riskini nasıl azaltır?
İhracat kredi sigortası, alıcının ödememesi veya ülke kaynaklı (siyasi) nedenlerle alacağın tahsil edilememesi halinde zararı poliçe kapsamında sigortacıya devreder; Türk Eximbank alacak sigortası ve özel kredi sigortası şirketleri bu teminatı verir. Araç, 70 puan ve üzeri yüksek riskte sigortayı zorunlu adım olarak gösterir. Vadesi 60 günü aşan açık hesap satışlarında da sigorta önerilir; poliçe ayrıca Eximbank kredilerinde teminat olarak kabul edilebilir.
Yeni bir alıcının güvenilirliği nasıl değerlendirilir?
Yeni alıcı, araçta ilişki yaşı bileşeninde 20 puanla en yüksek riski taşır; 1 yılı aşan kurulu ilişkilerde bu bileşen 5 puana düşer. Değerlendirmede alıcının ülkesi için OECD risk sınıfı (0 en düşük, 7 en yüksek), Eximbank ülke limitleri, ticaret sicil kaydı ve banka referansı kontrol edilmelidir. İlk siparişlerde akreditif veya peşin ödeme istemek, ödeme geçmişi oluşana kadar riski sınırlar.
Ülke riski ile alıcı riski arasındaki fark nedir?
Ülke riski, alıcı ödemek istese bile transfer kısıtı, savaş veya ekonomik kriz gibi nedenlerle paranın gelmemesidir; alıcı (ticari) riski ise alıcının iflası veya ödemeyi reddetmesidir. Araç ülke riskini en ağır bileşen olarak 20–70 puan, ödeme yöntemini 5–30 puan aralığında puanlar. Akreditif alıcı riskini amir bankaya taşır; teyit ise amir banka ve ülke riskini teyit bankasına devreder.

İlgili Rehberler

İlgili Araçlar