USD/TRY … EUR/TRY … GBP/TRY …
Tipik: %1–3
Bugünkü değer (erken ödeme ile)
₺98.000
İskonto tutarı: ₺2.000 · Yıllık maliyet oranı: %12.41
Fatura tutarı (Net 60)₺100.000
Erken ödeme iskontosi−₺2.000 (2%)
Bugünkü değer₺98.000
Yıllık efektif maliyet%12.41

Kısa cevap

Erken ödeme iskontosunun yıllık maliyeti, iskonto oranının kalan tutara bölünüp yıldaki vade dönemi sayısıyla çarpılmasıyla bulunur: yıllık oran = iskonto / (100 − iskonto) × 365 / vade. Örneğin 60 gün vadeli 100.000 TL faturada %2 iskonto, bugünkü değeri 98.000 TL'ye indirir ve yaklaşık %12,4 yıllık efektif maliyet demektir. Bu oran finansman maliyetinizden düşükse iskonto verip erken tahsil etmek kârlıdır; tipik iskonto %1–3'tür.

Son güncelleme:

Neden Kullanılır?

Müşteriniz sizden indirim istiyor. 'Eğer peşin ödeme yaparsam, %3 indirim verirsin mi?' diyorsa, bu teklifi değerlendirebilir misin? Açık hesap (vadeli satış) yapmakla peşin satış yapmak arasında fark var. Vadeli yapsan, finans maliyeti var. Peşin yapsan, hemen nakitin var. Bu iki seçeneği matematiksel olarak karşılaştırmak gerekir. Vade & İskonto Hesaplayıcı, 'Vadeli satışın etkin maliyeti %15 ise, %3 indirim verip peşin alsam daha mı karlı olur?' sorusuna cevap verir.

Ne Zaman Kullanılır?

Müşteri indirim talep ettiğinde. Nakit akışı iyileştirilmek istiyorsanız. Fiyat stratejisini revize etmek istiyorsanız. Alternatif finansman seçeneklerini değerlendirilmek için.

Nasıl Hesaplanır?

Vade & İskonto analizi: Eğer müşteri 60 gün vade istiyorsa ve finansman maliyeti (Eximbank) %12 yıllık ise, 60 gün için maliyet = 100.000 TL × (0.12 × 60/360) = 2.000 TL. Eğer müşteri peşin ödeme karşılığında %2 indirim (2.000 TL) talep ederse, tam da finansman maliyeti kadar indirim demektir. Bu durumda indirimi vermek finansman yerine geçer. Ama eğer %3 indirim (3.000 TL) isterse, siz 1.000 TL kaybedersiniz. Böyle durumlarda indirim yerine, akreditif/havale talep etmek daha iyidir.

Vadeli Satışın Finansman Maliyeti
FinansmanMaliyet = SatışTutarı × (YıllıkFinansmanOranı × VadeSüresiGünü / 360)

Vadeli satışın altında yatan finans maliyeti.

Peşin Satıştaki İndirim Tutarı
İndirimTutarı = SatışTutarı × İndirimOranı

Müşteri tarafından talep edilen peşin ödeme indirimi.

Peşin Ödemenin Net Avantajı
NetAvantaj = FinansmanMaliyet - İndirimTutarı

Eğer pozitif ise, peşin ödeme daha karlı demektir.

Pratik Örnek

Pratik örnek: giriş değerleri, hesaplama ve sonuç
Giriş DeğerleriSatış Tutarı: 150.000 USD, Standart Vade: 90 gün, Finansman Maliyeti: %14 yıllık, Müşteri Teklifi: %2.5 indirim peşin ödemeye
Hesaplama90 gün finansman maliyeti = 150.000 × (0.14 × 90/360) = 5.250 USD, Müşteri İndirim = 150.000 × 0.025 = 3.750 USD. Fark = 5.250 - 3.750 = 1.500 USD (kar).
Sonuç%2.5 indirim vermek finansman maliyetinden daha az, avantajlı.

Peşin ödemeyi kabul et, banka finansmanı kurtul.

Adım adım: Erken ödeme iskontosunun yıllık maliyeti nasıl hesaplanır?

Fatura tutarı, vade ve iskonto oranını girerek erken ödemenin bugünkü değerini ve yıllık efektif maliyetini hesaplayın.

  1. Fatura tutarını girin — Vadeli satış faturasının tutarını TL olarak yazın.
  2. Ödeme vadesini seçin — Alıcıya tanıdığınız vadeyi 30, 60, 90 veya 120 gün olarak işaretleyin.
  3. İskonto oranını yazın — Erken ödeme karşılığında önerilen iskontoyu yüzde olarak girin; tipik aralık %1–3'tür.
  4. Yıllık maliyeti finansman maliyetinizle karşılaştırın — Araç bugünkü değeri, iskonto tutarını ve yıllık efektif maliyeti gösterir; bu oran kredi veya faktoring maliyetinizden düşükse iskonto avantajlıdır.

Sık Sorulan Sorular

Erken ödeme iskontosu nasıl hesaplanır?
İskonto tutarı = fatura tutarı × iskonto oranı; bugünkü değer = fatura tutarı − iskonto tutarıdır. Yıllık efektif maliyet ise iskonto / (100 − iskonto) × 365 / vade formülüyle bulunur. 100.000 TL, 60 gün vade ve %2 iskontoda iskonto tutarı 2.000 TL, bugünkü değer 98.000 TL, yıllık maliyet yaklaşık %12,4'tür. Aynı %2 iskonto 30 günlük vadede yaklaşık %24,8 yıllık maliyete denk gelir.
Alıcıya peşin ödeme indirimi vermek ne zaman mantıklıdır?
Verdiğiniz iskontonun yıllık efektif maliyeti, aynı süre için kullanacağınız kredinin veya faktoringin maliyetinden düşükse indirim vermek kârlıdır. Örneğin 90 gün vadede %1 iskonto yaklaşık %4,1, %3 iskonto ise yaklaşık %12,5 yıllık maliyete karşılık gelir. Oran finansman maliyetinizin üzerindeyse vadeyi korumak veya alacağı faktoring ya da Eximbank sevk sonrası kredisiyle nakde çevirmek daha ucuz olabilir.
Vade kısaldıkça iskontonun maliyeti neden artar?
Aynı iskonto, daha kısa bir erken ödeme süresi için verildiğinde yıla vurulan maliyet yükselir; çünkü formül 365 günü vade gün sayısına böler. %2 iskonto 120 günlük vadede yaklaşık %6,2, 60 günde %12,4, 30 günde %24,8 yıllık maliyete denk gelir. Kısa vadeli faturalarda yüksek iskonto vermek bu yüzden pahalıdır; araç 30, 60, 90 ve 120 günlük vadeler için sonucu anında gösterir.
Vadeli ihracat alacağını iskonto ettirmenin alternatifleri nelerdir?
Vadeli alacağı vadeden önce nakde çevirmenin başlıca yolları faktoring, forfaiting ve Eximbank sevk sonrası kredisidir. Faktoring 30–180 gün vadeli, düzenli alacaklarda kullanılır ve alacağın %70–90'ı ön ödeme olarak alınır. Forfaiting, 6 ay – 7 yıl vadeli ve banka garantili (aval veya akreditif) alacakları rücusuz satın alır. Alıcıya iskonto vermek ise aracı kurum olmadan erken tahsilat sağlar.

İlgili Rehberler

İlgili Araçlar