USD/TRY EUR/TRY GBP/TRY EXIMBANK 6A USD %5,75 -TR İHRACAT YTD 131,4 mlr $ +4,1% YoY
19 Eyl 2026 · 4 DK OKUMA · İHRACATHUB EDİTÖR EKİBİ

ABD, çelik-alüminyum türev ürün listesine 14 kategori eklemeyi mi planlıyor?

ABD Ticaret Bakanlığı'na bağlı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), 6 Ağustos 2026'da Federal Register'da yayımladığı resmi bildirimle Section 232 (Bölüm 232) çelik-alüminyum-bakır türev ürün listesine 14 yeni kategori eklenmesini önerdi. Kamuoyu görüş süresi 27 Ağustos 2026'da kapandı; öneri henüz nihai karara bağlanmadı.

  • Öneri kapsamındaki ürünler arasında alüminyum tozu, bakır telli müzik aletleri, kaynak makinesi parçaları, kasalar (floor safe), elektrik iletken kabloları, yangın söndürücüler, ısı eşanjörü parçaları, hidrolik motor parçaları, kendinden hareketli vinçler ve mobil kaldırma çerçeveleri, tanker römork ve yarı römorklar, tarımsal kendinden yükleyen römorklar, diğer römork ve yarı römorklar ile dolu çelik konteynerler bulunuyor.
  • 2 Nisan 2026 tarihli başkanlık kararnamesiyle türev ürünlerde vergi tabanı değişti: önceden yalnızca ürünün metal içeriğine yüzde 50 vergi uygulanırken, artık ürünün tam gümrük değerine yüzde 25 vergi uygulanıyor.
  • BIS'in önerisine göre yeni kategorilerde oranlar farklılaşıyor: çoğu kalem yüzde 25, tarımsal römorklar yüzde 15, dolu çelik konteynerler ise konteynerin (içeriğinin değil) kendi değerinin yüzde 50'si olarak vergilendirilecek.
  • Eylül 2026 ortası itibarıyla, kamuoyu görüş süreci kapanmış olmasına rağmen nihai kararın ne zaman açıklanacağına dair resmi bir tarih bulunmuyor.

Rakamlar

Kalem Oran Durum
Tüm metal ürün %50 Yürürlükte
Türev ürün (tam değer) %25 Yürürlükte
Tarım römorku (öneri) %15 Karar bekliyor
Dolu çelik konteyner (öneri) %50 Karar bekliyor

Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

Listedeki "tanker römork ve yarı römork" ile "tarımsal kendinden yükleyen römork" kalemleri, Türkiye'nin küresel ölçekte güçlü olduğu bir sektörü doğrudan ilgilendiriyor. Tırsan, Koluman, Serin Trailer ve Nursan gibi üreticiler ağırlıklı olarak Avrupa ve MENA bölgesine ihracat yapıyor, ancak ABD Ticaret Temsilciliği'nin resmi verilerine göre Türkiye'nin ABD'ye toplam mal ihracatı 2025'te 16,4 milyar dolara ulaştı ve bu rakam bir önceki yıla göre artı yönde seyrediyor. Önceki Section 232 türev ürün genişlemeleri kuru yük ve soğutmalı römorkları kapsamıştı; bu öneri tanker ve tarımsal römork kategorilerini de ekleyerek kapsamı büyütüyor.

Asıl kritik nokta, "oran düştü" başlığının tek başına yanıltıcı olması. Nisan 2026'daki değişiklikle türev ürünlerde vergi tabanı, ürünün yalnızca metal içeriğinden tam gümrük değerine genişledi. Yüzde 50'den yüzde 25'e "indirilen" oran, artık çok daha büyük bir tabana uygulanıyor: metal içeriği ürün değerinin yüzde 40'ını oluşturan bir hidrolik motor parçasında eski sistemde efektif vergi yükü yaklaşık yüzde 20 iken (yüzde 50 × yüzde 40), yeni sistemde tam değerin yüzde 25'i ödeniyor — yani vergi yükü fiilen artıyor. Hidrolik-pnömatik sistem, kaynak ekipmanı ve inşaat makinesi ihracatı yapan Türk firmaları için bu hesap, "oran düştü" haberini okuyup rahatlamadan önce yapılması gereken bir kontrol.

Kimleri etkiliyor

  • Tanker römork, tarımsal römork ve genel amaçlı römork/yarı römork üreten, ABD'ye sevkiyat yapan veya yapmayı planlayan firmalar.
  • Hidrolik-pnömatik sistem, kaynak makinesi parçası ve ısı eşanjörü parçası üreten makine sektörü firmaları.
  • İnşaat makineleri kapsamında kendinden hareketli vinç veya mobil kaldırma ekipmanı üreten firmalar.
  • Dolu çelik konteyner (gaz tüpü, LPG tüpü gibi) üreten ve ABD'ye ihracat yapan demir-çelik sektörü firmaları — bu kalemde vergi konteynerin kendi değerine uygulanıyor, içindeki gazın veya kimyasalın değerine değil.

Ne yapmalı?

  1. Ürününüzün HTS/GTİP kodunun BIS'in 6 Ağustos 2026 tarihli 14 kategorilik önerisinde yer alıp almadığını GTİP rehberinden yararlanarak kontrol edin ve ABD'li ithalatçı ortağınızla teyitleşin.
  2. Nihai kararın Federal Register'da yayımlanma tarihini takip edin; yorum süreci kapandı ama yürürlük tarihi henüz belli değil, bu yüzden mevcut sözleşmelerde fiyat revizyon maddesi bulundurmak faydalı olabilir.
  3. Ürününüzün metal içeriği oranını ve tam gümrük değerini ayrı ayrı hesaplayarak yeni vergi tabanının maliyetinize etkisini belge uygunluk kontrol aracıyla önceden modelleyin.
  4. Metal eritme ve döküm (melt and pour) menşe belgelerinizi güncel tutun; ABD gümrüğü indirimli oran taleplerinde bu belgeleri talep ediyor.
  5. ABD dışında alternatif pazarlara (AB, Körfez, Kuzey Afrika) yönelik sevkiyat payınızı gözden geçirerek tek pazara bağımlılığı azaltın.

Sıkça sorulan sorular

ABD hangi ürünleri Section 232 kapsamına almayı öneriyor?

ABD Ticaret Bakanlığı Sanayi ve Güvenlik Bürosu (BIS), 6 Ağustos 2026'da Federal Register'da yayımladığı bildirimle alüminyum tozu, kaynak makinesi parçaları, yangın söndürücüler, hidrolik motor parçaları, kendinden hareketli vinçler, tanker ve tarımsal römorklar ile dolu çelik konteynerler dahil 14 yeni ürün kategorisini çelik-alüminyum-bakır türev ürün listesine eklemeyi öneriyor; kamuoyu görüş süresi 27 Ağustos 2026'da kapandı.

Türev ürünlerde vergi oranı gerçekten düştü mü?

Görünürde evet ama vergi tabanı değişti. 2 Nisan 2026 tarihli başkanlık kararnamesiyle türev ürünlerde vergi, ürünün yalnızca metal içeriğine uygulanan yüzde 50'lik orandan, ürünün tam gümrük değerine uygulanan yüzde 25'lik orana geçti. Metal içeriği düşük ürünlerde bu değişiklik fiili vergi yükünü artırabiliyor.

Yeni 14 kategori ne zaman yürürlüğe girecek?

Eylül 2026 ortası itibarıyla resmi bir yürürlük tarihi açıklanmadı. BIS'in kamuoyu görüş süreci 27 Ağustos 2026'da kapandı; Federal Register kayıtlarına göre nihai kararın yayımlanma tarihi henüz belirsiz, önceki benzer süreçlerde bu aşama birkaç hafta ile birkaç ay sürebiliyor.

Türk römork üreticileri neden özellikle ilgilenmeli?

Listede yer alan tanker römork ve yarı römork ile tarımsal kendinden yükleyen römork kategorileri, Türkiye'nin dünya çapında güçlü olduğu bir üretim alanıyla doğrudan örtüşüyor. ABD Ticaret Temsilciliği'nin resmi verilerine göre Türkiye'nin ABD'ye toplam mal ihracatı 2025'te 16,4 milyar dolara ulaştı; bu kategorilerdeki genişleme, ABD'ye sevkiyat yapan veya yapmayı planlayan üreticiler için kapsamı büyütüyor.

Dolu çelik konteynerlerde vergi neye göre hesaplanıyor?

BIS'in önerisine göre dolu çelik konteynerlerde (örneğin gaz veya kimyasal tüpleri) yüzde 50'lik vergi yalnızca konteynerin kendi değerine uygulanıyor, içindeki gaz veya kimyasalın değerine değil. Bu ayrım, ihracatçıların fatura ve gümrük kıymet beyanlarında konteyner ile içerik değerini ayrı göstermesini önemli hale getiriyor.

Kaynaklar