Ukrayna Türk çimentosu damping vergisini uzattı

20 Eki 2026 · 4 DK OKUMA · İHRACATHUB EDİTÖR EKİBİ

Ukrayna Türk çimentosu için ne karar verdi?

Ukrayna, Türk çimentosu ve klinkerine 2021'den beri uyguladığı anti-damping vergisini süresi dolarken kaldırmadı. Önlemi gözden geçirmeye aldı ve vergiyi inceleme süresince uzattı.

Ukrayna Dış Ticaret Bakanlıklararası Komisyonu, 12 Ekim 2026 tarihli AD-610/2026/441-01 sayılı kararla Türk menşeli çimento için süre bitimi gözden geçirmesi (expiry review) başlattı.
Ukrayna Devlet Gümrük Servisi'nin 16 Ekim duyurusuna göre 27 Ağustos 2021 tarihli AD-499/2021/4411-03 sayılı kararla getirilen önlemler, inceleme sonuçlanana kadar yürürlükte kalıyor.
Karar, 13 Ekim 2026 tarihli 215 sayılı Uriadovyi Kurier gazetesinde yayımlandığı gün yürürlüğe girdi. Ukrayna Ekonomi Bakanlığı'nın tablosunda önlemin süresi "10.2021-10.2026" olarak görünüyordu.
Kapsam, Ukrayna tarifesindeki 2523 10 00 00 (klinker) ve 2523 29 00 00 (Portland çimentosu) pozisyonları.
İnceleme talebi Ukraynalı üreticiler adına yapıldı. Talebi yürüten hukuk bürosu Ilyashev & Partners, gerekçe olarak savaş sonrası yeniden inşa için yerli kapasitenin korunmasını gösteriyor.

Vergi oranları ne kadar?

2021 kararıyla belirlenen oranlar firma bazında değişiyor ve inceleme bitene kadar aynen uygulanıyor.

Üretici	Oran
Adoçim	%40,73
Çimko (Bartın)	%32,64
Diğer katılımcılar	%32,64-40,73
Diğer tüm Türk firmaları	%50,54

Adoçim ve Çimko oranları Ukrayna Ekonomi Bakanlığı tablosundan, aralık ve "diğerleri" oranı 2021 kararının duyurusundan alındı. 2021 soruşturmasında Ukrayna tarafı, Türkiye'den damping ithalatının 2017 ile 2020'nin ilk yarısı arasında %184,58 arttığını tespit etmişti.

Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

Kısa cevap şu: Ukrayna pazarı Türk çimentosu için inceleme sonuçlanana kadar fiilen kapalı kalıyor. Kapıyı açabilecek tek mekanizma bu inceleme.

Bu karar, Türkiye-Ukrayna STA'sının yarattığı beklentiyi de sınırlıyor. STA 1 Ekim 2026'da yürürlüğe girdi ve Türk malına Ukrayna'da tercihli tarife 1 Ocak 2027'de başlıyor. Ancak anti-damping vergisi gümrük vergisinden ayrı bir ticaret savunma önlemi. STA ile gümrük vergisi sıfırlansa bile %32,64-50,54'lük vergi ayrıca tahsil edilir. İnşaat malzemesi ihracatçısının "STA ile Ukrayna'nın yeniden inşa pazarı açılıyor" hesabı çimento için geçerli değil.

Zamanlama da kritik. Argus Media'nın Global Trade Tracker verisine dayanan Ağustos analizine göre Türk klinker ihracatı 2026'nın ilk yarısında %20 düşüşle 3,26 milyon tona geriledi. Argus düşüşü AB'nin 1 Ocak'ta başlayan sınırda karbon düzenlemesine (CBAM) bağlıyor. Aynı analize göre Türk çimentosunun en büyük pazarı ABD ve bu pazara ilk yarı sevkiyatı da %9 düşüşte. AB'de karbon maliyeti, ABD'de zayıflayan talep varken, savaş sonrası yeniden inşa nedeniyle büyümesi beklenen Ukrayna doğal bir alternatifti. Bu kapı şimdilik kapalı. Argus rakamları tek bir ikincil kaynağa dayanıyor; TÇMB'nin kendi verisiyle teyit edilmeli.

İncelemenin sonucu belirsiz. Ukrayna aynı gün Çin menşeli çelik bağlantı elemanlarındaki önlemi gözden geçirme sonunda iptal etti. Bu, komisyonun her önlemi otomatik uzatmadığını gösteriyor. Türk üreticilerin aktif katılımı burada fark yaratır.

Süre bitimi gözden geçirmesinde soru, Türk firmalarının bugün damping yapıp yapmadığı değil. Komisyon, önlem kalkarsa dampingin ve zararın yeniden başlayıp başlamayacağına bakıyor. Bu, DTÖ Anti-Damping Anlaşması'nın 11.3 maddesindeki standart. Türk üreticinin elindeki en güçlü argüman somut veri: 2021'den bu yana iç piyasa fiyatı, kapasite kullanımı ve ihracat yönelimi. Soru formunu eksiksiz dolduran firma, bireysel oranını düşürme ya da önlemin kalkması için delil sunma şansı elde eder.

Kimleri etkiliyor?

Karadeniz kıyısındaki çimento üreticileri: Ukrayna'ya deniz yoluyla en yakın tedarikçiler bunlar. Ukrayna Ekonomi Bakanlığı tablosunda bireysel oranlar, Çimko'nun Bartın tesisi gibi bu bölgedeki üretimlere bağlanmış.
Klinker ihracatçıları: Klinker de (2523 10) kapsamda. Ukrayna'da öğütme tesisine klinker satma yolu da kapalı.
Ukrayna'da yeniden inşa ihalelerine giren müteahhitler: Türk çimentosuyla fiyat veren bir müteahhit, damping vergisini maliyetine eklemek zorunda.
Diğer Türk ürünleri: Ukrayna Ekonomi Bakanlığı listesinde Türk menşeli pencere ve kapı mekanizmalarına (8302 41 50 10) %30,78-35,10 oranında önlem de var; onun da gözden geçirmesi 26 Mayıs 2026'da başladı.

Ne yapmalı?

Süreye kaydolun. Koziakov & Partners'ın bildirimine göre ilgili taraflar 12 Kasım 2026'ya kadar kayıt yaptırıp duruşma talep edebiliyor. Kaydolmayan firma "diğerleri" oranına (%50,54) mahkûm kalabilir.
GTİP'inizi netleştirin. Beyaz Portland çimentosu (2523 21) ve alüminli çimento (2523 30) kapsam dışında. Sevk ettiğiniz ürünün pozisyonunu GTİP rehberi ile kontrol edin.
Menşe ve STA belgelerini ayrı düşünün. 1 Ocak 2027'den sonra EUR.1 ile gümrük vergisinden muaf olabilirsiniz, ama damping vergisi kalır. Belge tarafı için menşe ispatı rehberi, STA takvimi için Ukrayna STA haberimiz.
Fiyatı vergiyle birlikte hesaplayın. Ukrayna'ya teklifte CIF fiyatın üzerine %32,64-50,54'ü ekleyerek ihracat fiyatlama aracı ile rekabet gücünüzü test edin.
Alternatif pazarları izleyin. Sektör görünümü ve diğer pazarlar için yapı malzemeleri sektör sayfası.

Sıkça sorulan sorular

Ukrayna Türk çimentosu için ne karar aldı?

Ukrayna Dış Ticaret Bakanlıklararası Komisyonu 12 Ekim 2026'da AD-610/2026/441-01 sayılı kararla, Türk menşeli çimento ve klinkere uygulanan damping önlemleri için süre bitimi gözden geçirmesi başlattı. Ekim 2026'da sona erecek önlemler inceleme sonuçlanana kadar yürürlükte kalıyor. Karar 13 Ekim 2026'da Uriadovyi Kurier gazetesinde yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Türk çimentosuna Ukrayna'da uygulanan damping vergisi ne kadar?

2021'deki nihai karara göre soruşturmaya katılan Türk üreticilere %32,64 ile %40,73 arası, diğer tüm Türk üretici ve ihracatçılara %50,54 vergi uygulanıyor. Ukrayna Ekonomi Bakanlığı tablosuna göre Adoçim için oran %40,73, Çimko'nun Bartın tesisi üretimi için %32,64. Vergi Portland çimentosu ve klinkeri kapsıyor.

Hangi GTİP pozisyonları kapsamda?

Önlem Ukrayna tarifesindeki 2523 10 00 00 (çimento klinkeri) ve 2523 29 00 00 (diğer Portland çimentosu) pozisyonlarını kapsıyor. Beyaz Portland çimentosu (2523 21) ve alüminli çimento (2523 30) gibi diğer 2523 alt pozisyonları kapsam dışında. Ürününüzün hangi altı haneli pozisyona girdiğini Ukrayna gümrük tarifesiyle eşleştirmeden fiyat teklifi vermeyin.

Türkiye-Ukrayna STA bu damping vergisini kaldırır mı?

Hayır. STA kapsamında Türk mallarına Ukrayna'da tercihli gümrük tarifesi 1 Ocak 2027'de başlıyor; ancak anti-damping vergisi gümrük vergisinden ayrı bir ticaret savunma önlemi. STA indirimi uygulansa bile %32,64-50,54'lük damping vergisi inceleme sonuçlanıp kaldırılmadıkça ayrıca tahsil edilir.

Türk çimento ihracatçıları sürece nasıl katılabilir?

Koziakov & Partners'ın Ukrayna resmî ilanına dayanan bildirimine göre ilgili taraflar, ilanın yayımlandığı 13 Ekim 2026'dan itibaren 30 gün içinde, yani 12 Kasım 2026'ya kadar kayıt yaptırabilir ve duruşma talep edebilir. Kaydolmayan firma soru formu alamaz; bu da yeni oranın bireysel değil 'diğerleri' oranı üzerinden belirlenmesi riskini doğurur.