Made in EU otomotiv planı Türkiye'yi kapsamıyor

18 Eki 2026 · 3 DK OKUMA · İHRACATHUB EDİTÖR EKİBİ

Fransa ve Almanya otomotivde "Made in EU" için ne kararlaştırdı?

Fransa ve Almanya 16 Ekim 2026'da, AB'nin Industrial Accelerator Act teklifindeki "Made in EU" tercihini otomotivde AB'nin 27 üyesine ve 1 Ocak 2020'de tek pazarda yer alan Avrupalı ortaklara tanımlamak üzerinde anlaştı.

Euronews'e göre Norveç, İzlanda, İsviçre ve İngiltere bu çerçevede katılabilir; Türkiye listede yok.
Araç bileşenlerinin %70'i (batarya hariç) Avrupa'da üretilmeli, batarya içeriğinin %10'u Avrupa kaynaklı olmalı.
Katılım, tam karşılıklılığa ve AB'nin üçüncü ülke yatırımı ile ticaret koruma kurallarına "dinamik uyum" şartına bağlı (Reuters).
Aynı paket, 2035 binek araç CO2 hedefini %90'da tutuyor; kalan %10 için ek telafi şartı kalkıyor.
Teklif diğer üye devletlerin ve Avrupa Parlamentosu'nun desteğini bekliyor; yasalaşmış değil.

Rakamlar

Türkiye'nin otomotiv ihracatının AB ağırlığı, tanımın neden kritik olduğunu gösteriyor.

Gösterge	Değer	Dönem
Toplam ihracat	41,5 milyar $	2025
AB'ye ihracat	30,1 milyar $	2025
AB payı	%72,5	2025
Avrupalı üretici payı	~%75	Üretimde

Rakamlar, Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği ve Ticaret Bakanı Ömer Bolat'a atfen Hürriyet Daily News'ten alınmıştır; ikinci bir bağımsız kaynakta doğrulanamadığı için kesin değil, atıflı olarak okunmalıdır.

Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

Planın bugünkü haliyle yasalaşması halinde Türkiye'de üretilen araçlar, AB kamu alımlarında ve teşvik programlarında "Made in EU" tercihinden yararlanamayabilir. Bu bir gümrük vergisi değil, bir tercih kuralı: Türk ürünü AB'ye girmeye devam eder, ancak kamu alımı veya sübvansiyonla desteklenen satışlarda rakibi olan AB'de üretilmiş araç öne geçer.

Yorum gerektiren üç nokta var:

Tanım Gümrük Birliği'ni yok sayıyor. Türkiye sanayi ürünlerinde AB ile Gümrük Birliği içinde; yine de 2020 iç pazar ölçütü onu dışarıda bırakıyor. Bolat'ın "baştan eşit ortak" talebi tam da bu boşluğa yönelik.
Asıl risk model tahsisi. Hürriyet Daily News'e göre endişe, gelecekteki model tahsislerinin ve fabrika yatırımlarının AB içine kayması. Avrupalı üreticiler Türkiye'deki üretimin yaklaşık %75'ini yaptığı için karar onların ellerinde.
Yan sanayi daha kırılgan. %70 bileşen eşiği, Türkiye'den AB'ye tedarik yapan yan sanayiyi AB içi üretim sayılmayan tarafta bırakabilir. CLEPA e-güç aktarım ve ana elektronik sistemlerde %50 AB üretimi şartını da destekliyor; bu alanlarda Türk tedarikçi payı düşebilir.

Kimleri etkiliyor?

Doğrudan binek ve hafif ticari araç ihracatçıları ile AB'li OEM'lere tedarik yapan Tier-1 ve Tier-2 yan sanayi firmaları. Etkinin büyüklüğü, nihai metindeki katılım ölçütlerine ve geçiş sürelerine bağlı; bunlar henüz belli değil. Otomotiv dışındaki sektörler bu aşamada kapsam dışı.

Ne yapmalı?

Müşteri AB'li OEM'inizden, tedarik zincirinde "Made in EU" eşiği için kendi menşe taleplerini yazılı olarak isteyin; menşe ispatı rehberi ve ATR ve EUR.1 karşılaştırması ile belgelerinizi gözden geçirin.
Ürünlerinizin tarife pozisyonlarını GTİP rehberiyle netleştirin; bileşen bazlı yerli içerik hesabı için pozisyon doğruluğu şart.
Sektörel durumu otomotiv ihracat sayfasında takip edin; sendikanız (OİB, OSD, TAYSAD) üzerinden Bolat'ın Brüksel girişimine girdi verin.
AB'li müşteri konsantrasyonunuzu ülke riski aracıyla değerlendirin; tek pazar bağımlılığını senaryo analizine ekleyin.
Metin Parlamento ve üye devletlerde değişebileceği için bugün yatırım iptali değil, izleme ve hazırlık kararı alın.

Sıkça sorulan sorular

Fransa ve Almanya 'Made in EU' otomotiv için ne konusunda anlaştı?

Fransa ve Almanya 16 Ekim 2026'da, AB'nin Industrial Accelerator Act (Sanayi Hızlandırma Yasası) teklifindeki 'Made in EU' tercihinin otomotivde AB'nin 27 üyesini ve 1 Ocak 2020'de tek pazarda yer alan Avrupalı ortakları kapsamasını kararlaştırdı. Euronews'e göre bu çerçevede Norveç, İzlanda, İsviçre ve İngiltere katılabilir. Teklif henüz üye devletlerin ve Avrupa Parlamentosu'nun onayından geçmedi.

Türkiye neden bu tanımın dışında kalıyor?

Planın ölçütü, 1 Ocak 2020 itibarıyla AB iç pazarında bulunmak. İngiltere bu tarihte hâlâ iç pazardaydı, Türkiye ise Gümrük Birliği içinde olsa da AB iç pazarının parçası değil. Hürriyet Daily News, Türkiye'nin bu yüzden Fransız-Alman önerisinin dışında kaldığını bildiriyor. Katılım ayrıca tam karşılıklılık ve AB ticaret koruma önlemleriyle dinamik uyum şartına bağlı.

'Made in EU' otomotiv için hangi yerli üretim eşiklerini içeriyor?

Euronews'in aktardığı Fransız-Alman anlaşmasına göre araç bileşenlerinin yüzde 70'i (batarya hariç) Avrupa'da üretilmeli, batarya içeriğinin yüzde 10'u Avrupa kaynaklı olmalı. CLEPA'ya göre e-güç aktarım ve ana elektronik sistemlerin en az yüzde 50'si AB'de üretilmeli; ayrıca yüzde 5'e kadar kısım araç üreticisinin maliyetlerine yazılabildiği için fiili eşik yüzde 65'e inebilir.

Türkiye'nin otomotiv ihracatı AB'ye ne kadar bağımlı?

Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği verilerine göre sektör 2025'te 41,5 milyar dolar ihracat yaptı; bunun 30,1 milyar doları, yani yüzde 72,5'i AB ülkelerine gitti. Ticaret Bakanı Ömer Bolat'a göre Türkiye'deki otomotiv üretiminin yaklaşık yüzde 75'ini Avrupalı firmalar yapıyor. Bu veriler Hürriyet Daily News aktarımıdır; ana kaynak birliğin kendi yayınıdır.

Bu plan ne zaman yürürlüğe girer?

Henüz girmez. Fransız-Alman anlaşması bir ortak pozisyon; teklifin diğer üye devletlerin desteğine ve Avrupa Parlamentosu'nun onayına ihtiyacı var. Avrupa Komisyonu Industrial Accelerator Act'i Mart 2026'da önermişti. Nihai metin, katılım ölçütleri ve geçiş süreleri değişebilir; bu nedenle şimdilik yatırım ve model tahsisi kararlarında senaryo planlaması yapın, kesin hüküm olarak okumayın.