AB elektrik çeliği ithalatına hangi önlemi getirdi?
Avrupa Komisyonu, 18 Eylül 2026'da kabul ettiği geçici koruma önlemini 25 Eylül 2026'da yürürlüğe soktu ve önlem 26 Şubat 2027'ye kadar geçerli olacak. Önlem, yönlü elektrik çeliğine (grain-oriented electrical steel, GOES), bundan yapılan laminasyon ve çekirdeklere, hatta ithal transformerlerin içine takılı çekirdeklere uygulanıyor.
- Mekanizma: Gümrüksüz tarife kotası ile fiyat eşiği birlikte çalışıyor; Eurometal'in aktardığına göre eşikler ton başına 2.800-5.000 euro arasında.
- Türkiye'nin payı: Laminasyon ve çekirdeklerde (CN 8504 90 13) 14.161,55 ton; AB Resmî Gazetesi'ndeki tabloya göre bu üründe tek bir ülkeye ayrılan en büyük pay.
- Gerekçe: Avrupa Çelik Birliği Eurofer'e göre GOES ithalatı 2025'te 2021'in %125 üzerindeydi ve Mart-Haziran 2026'da bir %134 daha arttı. Bu, Eurofer'in kendi aktardığı rakam; bağımsız doğrulaması bu haberde yok.
- Takvim: Önlem 155 gün sürecek; kalıcı karar için Koruma Komitesi'nde nitelikli çoğunluk gerekiyor.
Kotalar ve fiyat eşikleri neler?
Laminasyon ve çekirdek kotalarında Türkiye açık ara en büyük payı aldı: 14.161,55 ton ile Çin'in 3 katından fazla. Rakamlar, AB Resmî Gazetesi'ndeki Ek I.2 tablosundan; 26.02.2027'ye kadar geçerli net ton.
| Menşe | Kota (ton) |
|---|---|
| Türkiye | 14.161,55 |
| Çin | 4.241,07 |
| BAE | 2.704,99 |
| Diğer | 2.694,36 |
Fiyat eşikleri (Ek I.1), ürün başına ton fiyatını euro olarak gösteriyor:
| Ürün | Kota içi | Kota dışı |
|---|---|---|
| Laminasyon | 4.000 | 4.550 |
| Çekirdek | 5.000 | 5.600 |
Eşiğin altında kalan fiyatla gelen mal için ek tarife devreye giriyor. Bobin tarafında Çin'e 30.693,68, Japonya'ya 23.103,61, Güney Kore'ye 4.789,93 ton ayrıldı; tabloda Türkiye adına bobin kotası yok.
Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?
Önlem, Türk üreticiyi doğrudan ilgilendiriyor çünkü Türkiye bobinde değil, laminasyon ve çekirdek tarafında pay almış durumda. Bu ürünler AB'deki transformer üreticilerinin satın aldığı yarı mamuller; yani kota, doğrudan sanayi müşterinize giden sevkiyatın üst sınırı.
İlk iş fiyat eşiğini kontrol etmek. Laminasyonda 4.000, çekirdekte 5.000 euro/ton'un altındaki fiyatla yapılan sevkiyat kota içinde bile ek vergiye açık hale geliyor. Birçok KOBİ için sorun kotanın büyüklüğünden çok bu eşik: eşiğin altında teklif veren bir firma, alıcısına beklenmedik vergi yükü bırakabilir.
İkincisi, kota dolum hızı. Peacock Tariff Consulting'e göre kota ilk gelen ilk alır esasıyla tüketiliyor ve bu, büyük stok yapabilen ithalatçıyı avantajlı kılıyor. Türk ihracatçı için anlamı: yıllık sözleşmelerde sevkiyatı kota dönemine yaymak yerine erken yüklemeyi düşünmek gerekebilir; ancak bu, stok finansmanı maliyeti getirir.
Üçüncüsü, kalıcı önlem riski. Geçici önlem 26 Şubat 2027'de sona eriyor; Komisyon'un soruşturması sürüyor. Peacock'a göre Koruma Komitesi 15 üye devlet ve nüfusun en az %65'ini temsil eden bir çoğunluk bulamazsa önlem düşer. Bu belirsizlik, 2027 sözleşme fiyatlarına bir risk primi eklemeyi gerektirir.
Not: Türkiye'nin bu üründeki geçmiş AB ihracat hacmini bu haberde doğrulayamadık; 14.161,55 tonu kendi 2025 sevkiyatınızla kıyaslamak gerekir.
Kimleri etkiliyor?
Etkilenen ürünler: elektrik çeliği bobini (7225 11, 7226 11), laminasyon ve çekirdek (CN 8504 90 13) ile takılı çekirdekli transformerler. Elektrik çeliği işleyen, laminasyon kesen veya trafo çekirdeği üreten orta ve büyük ölçekli firmalar öncelikli etkileniyor. Hedef pazar AB.
Ne yapmalı?
- Ürünün gerçek tarife pozisyonunu doğrulayın: GTİP kodu nasıl bulunur rehberi ile CN 8504 90 13 ile bobin pozisyonlarını ayırın.
- AB'deki alıcınızdan kota bakiyesi ve beyan edilen fiyatı isteyin; faturadaki ton fiyatının eşiğin üzerinde kaldığını teyit edin.
- Menşe belgenizi gözden geçirin; menşe ispatı rehberi ve AB çelikte eritme-döküm belgesi haberi belge yükünü anlatıyor.
- Teklifleri yeniden hesaplayın: ihracat fiyatlama hesaplayıcı ile eşik altına düşme riskini ve ek vergi senaryosunu modelleyin.
- Sektör bağlamı için elektrik-elektronik sektör sayfasına bakın ve 26 Şubat 2027 sonrası için sözleşmelere fiyat revizyon maddesi ekleyin.
Sıkça sorulan sorular
AB'nin elektrik çeliği koruma önlemi ne zaman başladı, ne zamana kadar sürecek?
Avrupa Komisyonu önlemi 18 Eylül 2026'da kabul etti; önlem 25 Eylül 2026'da yürürlüğe girdi ve geçici olarak 26 Şubat 2027'ye kadar uygulanacak. Süre yaklaşık 155 gün. Komisyon bu sürede kalıcı önlemin gerekip gerekmediğini soruşturmaya devam ediyor; kalıcı önlem için Koruma Komitesi'nde nitelikli çoğunluk gerekiyor.
Türkiye'ye hangi ürün için ne kadar kota ayrıldı?
AB Resmî Gazetesi'ndeki kota tablosuna göre Türkiye'ye laminasyon ve çekirdeklerde (CN 8504 90 13) 14.161,55 net ton gümrüksüz kota ayrıldı. Aynı üründe Çin 4.241,07, BAE 2.704,99 ve diğer ülkeler toplam 2.694,36 ton alabiliyor. Elektrik çeliği bobininde (7225 11, 7226 11) tabloda Türkiye adına ayrı kota yok.
Fiyat eşiği ne anlama geliyor?
Kota ile birlikte uygulanan fiyat eşiği, ithalat fiyatı belirlenen tutarın altında kalırsa ek verginin devreye girmesi demek. Laminasyonda eşik kota içinde ton başına 4.000 euro, kota dışında 4.550 euro; çekirdekte sırasıyla 5.000 ve 5.600 euro. Ek verginin oranı tüzüğün Ek I.1 bölümünde yer alıyor ve bu haberde ayrıca doğrulanmadı.
Transformere takılı çekirdekler de kapsamda mı?
Evet. AB Komisyonu önlemi bobinin ötesine taşıdı: laminasyonlar, çekirdekler ve ithal transformerlerin içine takılı çekirdekler de kapsanıyor. EU Perspectives ve Peacock Tariff Consulting'in aktardığına göre bu, tarife mühendisliğiyle ürünün bir sonraki işleme aşamasında AB'ye girmesini engellemeyi amaçlıyor.
Kotanın dolması halinde ne olur?
Kota dolduktan sonra yapılan ithalatlar kota dışı eşiğe ve ek vergiye tabi oluyor. Peacock Tariff Consulting'e göre kota ilk gelen ilk alır esasıyla tüketiliyor; bu yüzden bir sevkiyatın kota bitmeden mi, bitince mi gümrükten geçtiği maliyeti belirleyebiliyor. Kota bakiyesini AB'deki alıcınızla birlikte takip edin.
Kaynaklar
- EUR-Lex — Geçici koruma önlemi tüzüğü (OJ L, 2026/2133), Ek I.1 ve I.2
- EU Perspectives — Steelmakers get protection as import curbs take effect
- Steel Times International — Euro steel industry welcomes GOES safeguards
- EUROMETAL (Kallanish) — EU imposes GOES provisional safeguard, includes laminations, cores
- Peacock Tariff Consulting — EU GOES Shield