USD/TRY EUR/TRY GBP/TRY EXIMBANK 6A USD %5,75 -TR İHRACAT YTD 131,4 mlr $ +4,1% YoY
$280 milyonYıllık İhracat
+24.5%Büyüme
4.500+Firma
200.000+İstihdam
140+İhracat Ülkesi

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi Sektörüne Genel Bakış

Yapay zeka (AI) ve makine öğrenmesi, görüntü işleme, doğal dil işleme ve tahminleyici analiz çözümlerini kapsamaktadır. Türk AI şirketleri sağlık, finans ve perakende sektörlerine ürün ihracatı yapmaktadır. Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi segmentinde faaliyet gösteren Türk üreticiler, ISO 9001 kalite yönetim sistemi, ISO 14001 çevre yönetim sistemi ve sektörel sertifikasyonlar (CE marking, RoHS, REACH, FDA, helal, organik gibi) ile uluslararası rekabet gücünü güçlendirmektedir. İhracat pazarlarına erişim açısından AB Gümrük Birliği, EFTA, İngiltere ve BAE serbest ticaret anlaşmaları gümrüksüz pazar avantajı sağlamaktadır. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) ve sektörel ihracatçı birlikleri Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi ihracatçılarına pazar araştırması, fuar katılımı ve uluslararası tanıtım hizmetleri sunmaktadır. Finansal destek tarafında Eximbank'ın sevk öncesi ve sonrası ihracat kredileri, alacak sigortası ve teminat hizmetleri kullanılmaktadır. KOSGEB'in KOBİ Geliştirme Destek Programı, makine alımı, dijital dönüşüm ve uluslararası pazarlama faaliyetlerine %30-50 oranında hibe sağlamaktadır. Ticaret Bakanlığı'nın UR-GE (Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesi), Pazara Giriş Belgeleri ve TURQUALITY markalaşma destekleri stratejik kaynaklar arasındadır. Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi alt-sektöründe AR-GE ve inovasyon, TÜBİTAK 1501, 1505, 1507 destek programları ve üniversite-sanayi iş birlikleri (TTO) ile finanse edilmektedir. Endüstri 4.0 dönüşümü, IoT, yapay zeka ve dijital ikiz teknolojileri verimliliği artırmaktadır. AB Yeşil Mutabakatı ve CBAM (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması) sürdürülebilirlik raporlama yükümlülükleri Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi ihracatçılarının yeni stratejik gündemi olmuştur. Bilgi Teknolojileri sektörünün ana üretim merkezleri Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi alt-kollunda da etkin rol oynamakta; organize sanayi bölgeleri (OSB), teknoparklar ve serbest bölgeler üreticilere altyapı, vergi avantajı ve lojistik kolaylığı sunmaktadır. Dijital ihracat kanalları (B2B platformları, e-ticaret pazaryerleri) ve uluslararası fuar katılımları (yurt dışı ve yurt içi) Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi firmalarının küresel müşteri tabanını genişletmesini sağlamaktadır.

Öne Çıkan Ürünler: Makine Öğrenmesi Modeli, NLP Çözümü, Görüntü İşleme, Tahmin Analitiği

Yıllık İhracat: $280 milyon (+24.5%)

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi Sektöründe Karşılaşılan Sorunlar

Bu sektördeyseniz muhtemelen şu sorunlarla karşılaşıyorsunuzdur:

1

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi çözümlerinde AB GDPR ve küresel veri egemenliği mevzuatına uyum maliyeti ve karmaşıklığı

2

Nitelikli yazılım geliştirici ve veri bilimcisi istihdamında global rekabet ve yüksek turnover

3

Büyük teknoloji şirketleriyle fiyat ve kaynak rekabeti; iş modeli farklılaştırma zorluğu

4

Uluslararası güven oluşturma; referans müşteri portföyü olmaksızın yeni pazar girişinin güçlüğü

Çözüm Önerileri ve Fırsatlar

Bu zorluklara karşı Türk ihracatçıların kullandığı pratik yollar:

ISO 27001 ve GDPR uyumluluğuyla AB pazarında güven ve compliance mesajını güçlendirme

TÜBİTAK 1501/1505 AR-GE destekleriyle inovatif ürün geliştirme ve IP portföyü oluşturma

GITEX Dubai ve CeBIT Hannover fuarlarında ürün demonstrasyonu ve yatırımcı buluşmaları

SaaS modeline geçişle küresel ölçeklendirme maliyetini düşürme ve yinelemeli gelir akışı oluşturma

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi İhracatının Hedef Pazarları

AB Ülkeleri

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi sektöründe AB Ülkeleri pazarı stratejik öneme sahiptir.

ABD

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi sektöründe ABD pazarı stratejik öneme sahiptir.

Ortadoğu

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi sektöründe Ortadoğu pazarı stratejik öneme sahiptir.

Asya

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi sektöründe Asya pazarı stratejik öneme sahiptir.

Afrika

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi sektöründe Afrika pazarı stratejik öneme sahiptir.

Kim Satın Alır? Alıcı Profilleri

Avrupa Kurumsal Şirketler

Yüksek Hacim

Dijital dönüşüm yatırımı yapan Avrupa şirketleri Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi için GDPR uyumlu Türk IT firması arıyor

Ortadoğu Kamu Kurumları

Yüksek Hacim

Körfez kamu kurumları Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi için güvenilir, bölgeye yakın Türk teknoloji ortağı tercih ediyor

Girişim ve Startuplar

Büyüyen Segment

Hızlı büyüyen startuplar Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi için ölçeklenebilir ve fiyat avantajlı Türk geliştirici ekibi arıyor

Fintech ve Sağlık Tech

Orta Hacim

Fintech ve healthtech firmaları Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi için sektöre özgü deneyimli Türk IT firma tercih ediyor

Gerekli Sertifikalar ve Standartlar

ISO 27001

ÖNERİLEN

Bilgi güvenliği yönetim sistemi

SOC 2 Type II

ÖNERİLEN (ABD/AB)

Veri güvenliği ve gizlilik denetim raporu

Common Criteria

ÖNERİLEN

Güvenlik ürünleri değerlendirme standardı

GDPR Uyumluluğu

ZORUNLU (AB)

AB veri koruma mevzuatı uyumu

ISO 9001

TEMEL

Kalite yönetim sistemi

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi Sektöründe Öne Çıkan Trendler

Yapay Zeka Çözümleri

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi alanında üretken yapay zeka (GenAI) ve sektöre özgü AI uygulamaları geliştiren Türk teknoloji firmalarına küresel talep hızla artıyor

Siber Güvenlik

AB NIS2 Direktifi ve artan siber tehdit ortamı Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi için kurumsal siber güvenlik çözümlerine talebi artırıyor; Türk siber güvenlik firmaları bölgesel fırsatları değerlendiriyor

Bulut ve SaaS

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi alanında SaaS model benimsenme hızlanıyor; Türk yazılım firmalarının global ölçeklendirme için bulut altyapı yatırımı yapması kritik zorunluluk

Veri Analitiği

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi sektöründe veri mühendisliği, iş zekâsı ve tahmine dayalı analitik hizmetleri Avrupa ve Körfez kurumsal alıcıların en yoğun talep ettiği IT çözümleri arasında

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi İhracatında Adım Adım Yol Haritası

1

Şirket ve Kayıt

Teknopark veya serbest bölge tescili; GTB hizmet ihracatı kapsamında kayıt

2

Sertifikasyon

ISO 27001 bilgi güvenliği; GDPR uyumluluk değerlendirmesi; SOC 2 başvurusu

3

Ürün/Hizmet Olgunlaştırma

İngilizce ürün/hizmet dokümantasyonu; referans müşteri portföyü oluşturma

4

Fuar ve Demo

GITEX Dubai veya CeBIT'te ürün demonstrasyonu ve yatırımcı görüşmeleri

5

Finansman

TÜBİTAK AR-GE desteği; KOSGEB dijital dönüşüm programı; angel/VC finansmanı

6

Ölçeklendirme

SaaS global ödeme altyapısı; çok dilli destek sistemi; partner ağı

Önemli Uluslararası Fuarlar

CeBIT Hannover

Hannover, Almanya

Dünya BT ve dijital dönüşüm fuarı

Mobile World Congress Barcelona

Barselona, İspanya

Mobil teknoloji fuarı

GITEX Dubai

Dubai, BAE

Ortadoğu teknoloji fuarı

Bilişim Eurasia İstanbul

İstanbul, Türkiye

Türkiye BT fuarı

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi Sektöründe İşletme Kurmak

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi alanında faaliyet göstermek için öncelikle Ticaret Sicilinde şirket tescili ve ilgili meslek odasına kayıt yaptırılması gerekmektedir. Bilgi Teknolojileri sektörünün dinamiklerine hakim, deneyimli bir ekip kurulması ve sektörel fuarlara katılım sağlanması rekabetçilik açısından kritiktir. KOSGEB destekli girişimcilik programları ve sektörel ihracatçı birliklerinin (TİM) UR-GE programları başlangıç aşamasında önemli finansal destek sağlamaktadır.

Yatırım gereksinimleri işletme ölçeğine göre değişmekle birlikte küçük ölçekli bir yapılanma için 500 bin ile 2 milyon TL arasında başlangıç sermayesi yeterli olabilmektedir. Orta ve büyük ölçekli operasyonlar için OSB'lerde yer almak hem altyapı hem de tedarikçi ağına erişim açısından avantaj sağlar. Makine ve ekipman yatırımlarında leasing seçenekleri nakit akışını korur.

Tedarikçi ağının güçlendirilmesi sürdürülebilir büyüme için zorunludur. Hammadde tedarikçileriyle uzun vadeli sözleşmeler, kalite güvence protokolleri ve çoklu tedarikçi stratejisi operasyonel riskleri minimize eder. Sektörel dernekler ve ticaret odaları güvenilir tedarikçi listeleri ve referans ağları sunar.

İhracat kanalları olarak B2B platformları, uluslararası ticaret fuarları ve sektörel ihracatçı birliklerinin organize ettiği ticaret heyeti gezileri etkin müşteri edinim araçlarıdır. Yurt dışında ajan veya distribütör ağı kurmak uzun vadeli ihracat başarısının temelini oluşturur. Ticaret Bakanlığı'nın Pazara Giriş Belgesi destekleri ve Eximbank'ın ihracat sigortası hizmetleri riskleri azaltır.

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi Sektöründe İhracatçılara Destekler

  • TÜBİSADYapay Zeka ve Makine Öğrenmesi sektöründe ihracatçılara destek sağlamaktadır.
  • KOSGEBYapay Zeka ve Makine Öğrenmesi sektöründe ihracatçılara destek sağlamaktadır.
  • TİMYapay Zeka ve Makine Öğrenmesi sektöründe ihracatçılara destek sağlamaktadır.
  • Türkiye Yazılım ve Hizmet İhracatçıları BirliğiYapay Zeka ve Makine Öğrenmesi sektöründe ihracatçılara destek sağlamaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi sektöründe ihracat yapabilmek için ne gerekli?

İhracat yapmak için Ticaret Bakanlığı'na ihracatçı belgesi başvurusu, vergi kaydı ve ilgili sektörel ihracatçı birliğine (TİM bağlantılı) üyelik temel gerekliliklerdir. Bilgi Teknolojileri sektörüne özgü kalite standartları ve hedef pazarın mevzuat gereklilikleri önceden araştırılmalıdır.

KOSGEB'in Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi alanında hangi destekleri mevcut?

KOSGEB, İşletme Geliştirme Destek Programı kapsamında makine-ekipman alımı, yazılım, sertifikasyon, yurt dışı fuar katılımı ve danışmanlık hizmetleri için %30-60 oranında hibe desteği sağlamaktadır. Ayrıca KOBİ Proje Destek Programı AR-GE ve inovasyon faaliyetlerini desteklemektedir.

Hedef ihracat pazarlarında hangi sertifikasyonlar önem taşıyor?

AB pazarı için CE işareti ve ilgili AB direktiflerine uyum zorunludur. ABD pazarı için sektöre özgü FDA, UL veya ASTM standartları aranabilir. Körfez ülkeleri için SASO, Suudi Arabistan için GSO standartları ve helal sertifikası bazı ürünler için gereklidir. ISO 9001 ve ISO 14001 sertifikaları tüm pazarlarda güven artırıcı belgelerdir.

Bilgi Teknolojileri Sektörü Bağlamı

Yapay Zeka ve Makine Öğrenmesi, Bilgi Teknolojileri sektörünün stratejik bir alt-kolu olarak Türkiye'nin ihracat ekosisteminde önemli bir yer tutmaktadır. Bilgi Teknolojileri sektörünün toplam ihracat hacmi ~$3,5 milyar seviyesindedir.

Bilgi Teknolojileri Sektörüne Dön