USD/TRY … EUR/TRY … GBP/TRY …
Ödeme YöntemiSatıcı
Geçiş (gün)
Alıcı
Ödeme (gün)
MaliyetRiskiUygunluk
Peşin TT (Swift Transfer)01%0.2–0.5En düşükBüyük siparişler, yeni alıcılar
Vadeli TT (Net 30/60/90)32%0–0.3Düşükİtibari alıcılar, periyodik ticaret
Vesaik (D/A veya D/P)22%0.3–0.8OrtaYeni ilişkiler, riski paylaş
Akreditif Görülebilir (L/C at Sight)13%1–2.5Çok düşükBüyük tutarlar, yüksek risk ülkeler
Akreditif Vadeli (L/C 60–180d)14%1.5–3.5Çok düşükOrta vadeli, ihracatçı finansmanı
Açık Hesap (Net 30–120)50%0Çok yüksekSabit müşteriler, düşük risk ülkeleri
Tavsiye: Risk ve hız arasında denge kurmak için Akreditif Görülebilir (L/C at Sight) ya da Vesaik (D/P) en yaygın seçimlerdir.

Kısa cevap

İhracatçı için en güvenli ödeme yöntemi peşin transfer (T/T), en riskli olanı açık hesaptır; akreditif (L/C), bankanın ödeme taahhüdü sayesinde çok düşük riskle ikinci sırada gelir. Ödeme Yöntemi Karşılaştırıcı 6 yöntemi maliyet, süre ve riskle yan yana koyar: görüldüğünde ödemeli akreditif %1–2,5, vesaik mukabili (D/P, D/A) %0,3–0,8, peşin T/T %0,2–0,5 maliyet aralığındadır. Akreditifler ICC UCP 600 kurallarına tabidir.

Son güncelleme:

Neden Kullanılır?

Müşteri nasıl ödeme yapmak istiyor? Akreditif mi, havale mi, açık hesap mı? Her yöntemin riski ve maliyeti farklıdır. Akreditif güvenli ama pahalı. Havale hızlı ama riski yüksek (müşteri paranızı göndermeyebilir). Açık hesap (vadeli) en esnek ama en riskli. Ödeme Yöntemi Karşılaştırması, bu üç yöntemi (ve daha birkaçını) yan yana koyarak risk ve maliyet açısından karşılaştırır. İhracatçı, müşteriye en uygun yöntemi önerebilir ve fiyatlandırmayı buna göre yapabilir.

Ne Zaman Kullanılır?

Müşteri ödeme yöntemi önerisi istediğinde. Yeni bir pazara giriş yaparken. Müşteri kredibilitesi değerlendirilmek istiyorsanız. Fiyat teklifine ödeme yöntemi maliyetini yansıtmak istiyorsanız.

Nasıl Hesaplanır?

Ödeme yöntemi karşılaştırması: 1. Akreditif - Güvenlik: Çok yüksek, Maliyet: %1.5-3, Risk: Minimal, Hız: 5-10 gün. 2. Havale (T/T) - Güvenlik: Orta, Maliyet: %0.1, Risk: Müşteri ödememesi, Hız: 1-2 gün. 3. Açık Hesap - Güvenlik: Düşük, Maliyet: %0 (ama finansman var), Risk: Yüksek, Hız: Hemen. 4. Kargo Akreditifi (COD) - Güvenlik: Yüksek, Maliyet: %1-2, Risk: Düşük, Hız: 3-5 gün. Her yöntemi risk, maliyet, hız ve kolaylık açısından evaluate et, sonra müşterinin profili ile eşleştir.

Akreditif Toplam Maliyeti
AkreditifMaliyet = TutarxCommission + FinansmanMaliyeti

Akreditif açılış ve finansman maliyeti.

Açık Hesap Toplam Maliyeti
AçıkHesapMaliyet = FinansmanMaliyeti + SigortaMaliyeti + RiskPrimi

Vadeli satışın finansman, sigorta ve risk maliyeti.

Ödeme Yöntemi Net Kârlılığı
NetKâr = SatışFiyatı - Maliyet - ÖdemeYöntemiMaliyeti

Her ödeme yöntemi seçiminin net kâr etkisi.

Pratik Örnek

Pratik örnek: giriş değerleri, hesaplama ve sonuç
Giriş DeğerleriSatış Tutarı: 100.000 USD, Müşteri: Yeni, Ülke: Polonya (orta risk)
HesaplamaAkreditif: Maliyet 1.500 USD, Risk Çok Düşük, Hız 7 gün. Havale: Maliyet 100 USD, Risk Orta (güvene bağlı), Hız 1 gün. Açık Hesap (60 gün): Maliyet 2.000 USD (finansman + sigorta), Risk Yüksek, Hız Hemen. Kargo Akreditifi: Maliyet 1.200 USD, Risk Düşük, Hız 5 gün.
SonuçYeni müşteri için önerilen sıra: 1. Akreditif, 2. Kargo Akreditifi, 3. Havale (avans), 4. Açık Hesap (sonra)

Müşteri güvenilir olana kadar, akreditif veya kargo akreditifi ister.

Sık Sorulan Sorular

İhracatta en güvenli ödeme yöntemi hangisidir?
İhracatçı açısından en güvenli yöntem peşin transfer (T/T), ardından görüldüğünde ödemeli akreditiftir (L/C at sight). Akreditifte ödeme, belgeler UCP 600 ve akreditif şartlarına uyduğu sürece bankanın taahhüdündedir; maliyeti tutarın %1–2,5'i aralığındadır. Vesaik mukabili (D/P) orta risk taşır; açık hesap ise tahsilatı tamamen alıcının ödeme iradesine bıraktığı için en riskli yöntemdir. Yüksek riskli ülkelerde teyitli akreditif (confirmed L/C) tercih edilir.
Akreditif ile vesaik mukabili ödeme arasındaki fark nedir?
Akreditifte (L/C) ödeme taahhüdünü banka verir; belgeler şartlara uygunsa alıcı ödemek istemese de banka öder. Vesaik mukabilinde (D/P) banka yalnızca aracıdır: belgeleri alıcıya ödeme karşılığında teslim eder, ancak alıcı belgeleri almazsa ödeme güvencesi yoktur. Bu nedenle akreditifin maliyeti %1–2,5, vesaik mukabilinin maliyeti %0,3–0,8 aralığındadır. Kabul karşılığı vesaikte (D/A) alıcı poliçeyi kabul ederek belgeleri alır, ödemeyi vadede yapar.
Açık hesap (mal mukabili) ile ne zaman çalışılır?
Açık hesap, genellikle 30–120 gün vadeyle, yalnızca ödeme geçmişi bilinen sabit müşterilere ve düşük riskli ülkelere önerilir. Banka maliyeti %0 görünse de vade boyunca finansman yükü ve tahsil edememe riski ihracatçıdadır. Vade 60 günü aşıyorsa kredi sigortası (ör. Eximbank alacak sigortası) veya faktoring ile riski devretmek gerekir; faktoring şirketleri alacağın %70–90'ını ön ödeme olarak verir.
Yeni bir alıcıya hangi ödeme yöntemini önermeliyim?
Yeni alıcılar için peşin T/T veya görüldüğünde ödemeli akreditif en yaygın başlangıç seçenekleridir; araç peşin T/T'yi büyük siparişler ve yeni alıcılar, vesaik mukabilini (D/P) ise riskin paylaşıldığı yeni ilişkiler için uygun gösterir. Ticaret ilişkisi 1 yılı aşıp ödeme geçmişi oluştukça vadeli T/T veya açık hesaba geçilebilir. Karma yapı da mümkündür: örneğin ödemenin %70'i akreditif, %30'u T/T ile alınabilir.
Vadeli akreditif (L/C 60–180 gün) ne zaman kullanılır?
Vadeli akreditifte belgeler uygun bulunduğunda banka ödemeyi 60–180 gün sonraya taahhüt eder; alıcı vade kazanır, ihracatçı ise alıcı yerine banka riskini taşır. Maliyeti %1,5–3,5 aralığındadır ve görüldüğünde ödemeli akreditiften yüksektir. İhracatçı bu alacağı vadeden önce nakde çevirebilir: kısa vadede Eximbank sevk sonrası kredisi veya iskonto, 6 ay – 7 yıl vadede forfaiting kullanılır.

İlgili Rehberler

İlgili Araçlar