Faktoring hesaplama formülü (özet)
Net nakit girişi = (Fatura × Ön ödeme oranı) − Faiz − Komisyon − Dosya ücreti
Faiz = Ön ödeme tutarı × Yıllık faiz × (Vade günü / 360)
Komisyon = Fatura tutarı × Komisyon oranı (%1-4)
Faktoring hesaplama dört adımdan oluşur: (1) ön ödeme tutarını bul (fatura × %70-90); (2) ön ödemeye gün bazlı faiz uygula; (3) komisyonu fatura tutarı üzerinden hesapla; (4) dosya + alıcı risk ücretlerini ekle. Tüm bunlardan sonra etkin yıllık maliyet (effective annual cost), toplam maliyetin (faiz + komisyon + ücretler) ön ödeme tutarına oranlanıp 360/vade ile yıllıklandırılmasıyla bulunur. Bu, faktoringi banka kredisi ve Eximbank reeskontu ile kıyaslamanın en sağlıklı yoludur.
Faktoring faiz hesaplama: formül ve para birimi farkı
Faktoring faiz hesaplama formülü standarttır:
| Para birimi | Yıllık faiz tipik aralık (2026) | Referans |
|---|---|---|
| TL | %50 – 65 | TLREF + 8–10 puan |
| USD | %12 – 18 | SOFR + 4–8 puan |
| EUR | %10 – 15 | EURIBOR + 5–8 puan |
| Eximbank TL reeskont | %32,5 (sübvansiyonlu) | TCMB politika |
| Eximbank USD reeskont | %5,75 (sübvansiyonlu) | Eximbank fonlaması |
| Eximbank EUR reeskont | %4,95 (sübvansiyonlu) | Eximbank fonlaması |
Hesaplama 360 gün / yıl bazlı yapılır (ay = 30 gün varsayımı). 90 günlük vade için faktör = 90/360 = 0,25; 120 gün için 0,33; 180 gün için 0,5. Faktoring faiz hesaplama yönteminde gün sayısı sevk tarihinden vade tarihine kadar fiili gün sayısıdır — hafta sonu ve resmi tatil çıkarılmaz.
Faktoring komisyonu: %1-4 arasında ne belirler?
| Faktör | Düşük komisyon (%1-1,5) | Yüksek komisyon (%3-4) |
|---|---|---|
| Alıcı kredibilitesi | Investment grade / büyük marka | Bilinmeyen / yeni KOBİ |
| Rücu hakkı | Recourse (ihracatçıda) | Non-recourse (faktörde) |
| Vade | 30 – 60 gün | 120 – 180 gün |
| Alıcı ülke riski | OECD üyesi, EUR/USD | Yüksek risk ülke, exotic kur |
| İşlem hacmi | Düzenli, aylık 1 M USD+ | Tek seferlik küçük fatura |
Faktoring ücreti = komisyon + faiz + dosya. Tipik toplam etkin ücret oranı %3-7 bandında. Türkiye'de BDDK lisanslı 50+ faktoring şirketi arasında oran farkı %0,5-1 olabilir; teklif alırken minimum 3 şirketle görüşmek tavsiye edilir.
Faktoring hesaplama yöntemi: 100.000 USD adım adım örnek
Senaryo: Tekstil ihracatçısı, Almanya'daki alıcıya 100.000 USD fatura kesti, vade 120 gün, açık hesap. Faktoring şirketi şu şartlarda çalışıyor: %85 ön ödeme, %3 komisyon, %14 yıllık USD faiz, 250 USD dosya ücreti.
| Adım | Hesaplama | Sonuç (USD) |
|---|---|---|
| Ön ödeme tutarı | 100.000 × 0,85 | 85.000 |
| Faktoring komisyonu | 100.000 × %3 | 3.000 |
| Ön ödeme faizi | 85.000 × %14 × 120/360 | 3.967 |
| Dosya / açılış ücreti | Sabit | 250 |
| Toplam maliyet | Komisyon + faiz + dosya | 7.217 |
| İhracatçıya net peşin giriş | Ön ödeme − faiz − dosya − komisyon | 77.783 |
| Vade sonu bakiye (%15) | Fatura − ön ödeme = 15.000; tahsilatta ödenir | 15.000 |
| Toplam ihracatçı geliri | Net peşin + vade sonu bakiye | 92.783 |
| Etkin yıllık maliyet (EAR) | (7.217 / 85.000) × (360/120) | %25,5 |
Bu örnekte ihracatçı 100.000 USD faturadan 92.783 USD tahsil ediyor (7.217 USD faktoring maliyeti). 120 gün vade için %7,2 nominal, yıllıklandırılmış %25,5 etkin maliyet. Aynı para Eximbank sevk öncesi reeskontu ile fonlansaydı USD faiz %5,75 olur, toplam maliyet 2.500 USD'ye düşerdi (yıllık ~%8,8 etkin).
Faktoring oranları 2026: güncel tablo
| Kalem | TL | USD | EUR |
|---|---|---|---|
| Yıllık faiz oranı | %50 – 65 | %12 – 18 | %10 – 15 |
| Komisyon (% fatura) | %1 – 4 | %1 – 4 | %1 – 4 |
| Dosya ücreti | ₺2.500 – 10.000 | 100 – 500 USD | 100 – 500 EUR |
| Tipik ön ödeme oranı | %70 – 90 | %80 – 90 | %80 – 90 |
| Etkin yıllık maliyet (EAR) | %55 – 75 | %14 – 22 | %12 – 19 |
Faktoring faiz oranları 2026'da TLREF (politika faizi) seyrine bağlıdır. Politika faizi %45 → faktoring TL faiz %53-58. USD/EUR oranları SOFR/EURIBOR + spread olarak hesaplanır. Eximbank ürünleri ile birleştirildiğinde USD efektif maliyet %6-10 bandına çekilebilir.
Vade faktoringi vs advance (ön ödemeli) faktoring
Vade faktoringi (maturity factoring): Faktör vade tarihinde tüm parayı öder. Ön ödeme yok. İhracatçı tahsilat ve kredi riski yönetimi alır. Komisyon %1-2,5. Genelde rücusuz. Nakit ihtiyacı olmayan ama riskten kaçınmak isteyen ihracatçılar için.
Advance faktoring (klasik): Faktör fatura tutarının %70-90'ını sevkten hemen sonra peşin öder. Faiz işler. Komisyon ek olarak alınır. Rücu var/yok seçeneği. Nakit akışını anında rahatlatır, en yaygın model.
| Kriter | Vade Faktoringi | Advance Faktoringi |
|---|---|---|
| Ön ödeme | Yok | Fatura %70-90 |
| Faiz | Yok | Var (yıllık %12-65, kur) |
| Komisyon | %1 – 2,5 | %1 – 4 |
| Rücu | Genelde rücusuz | Recourse / non-recourse seçilebilir |
| Tipik kullanıcı | Nakdi olan, risk yönetimi isteyen | Nakit akışı sıkışmış KOBİ |
İhracat faktoringi maliyeti ve iki faktorlu model
İhracat faktoringi tek faktorlu veya iki faktorlu çalışır:
- Tek faktorlu: Sadece Türk faktör çalışır. Alıcı riskini Türk faktör değerlendirir, tahsilat yurt dışından doğrudan yapılır. Komisyon düşük (%1-2), ancak risk Türk faktöre yansıdığı için kredi onayı seçici.
- İki faktorlu (FCI ağı): Türk faktör + alıcı ülkesindeki muhabir faktör birlikte çalışır. Alıcı tarafındaki faktör tahsilat ve kredi riskini üstlenir. Komisyon biraz yüksek (%2-3,5), fakat rücusuz işlem mümkün; ihracatçı tüm tahsilat riskinden kurtulur. 90+ ülkede FCI üyesi vardır.
İhracat faktoringi etkin maliyeti USD bazlı tipik %4-8 (vade, alıcı ülke, kur birleşimine göre). Türk Eximbank ile birlikte kullanılırsa maliyet %5'in altına iner.
Eximbank reeskont ile faktoring maliyetini düşürme
Türk Eximbank'ın sevk öncesi reeskont kredisi, faktoring kapsamındaki nakit ihtiyacını çok daha ucuza karşılar:
- USD reeskont: %5,75 yıllık faiz, 120 gün vade, ihracat siparişine bağlı.
- EUR reeskont: %4,95 yıllık faiz, 120 gün vade.
- TL reeskont: %32,5 yıllık faiz (TLREF altı sübvansiyonlu).
Önerilen sıralama: (1) Eximbank reeskont al (eğer ihracat siparişi varsa), (2) Eximbank limitini aşan kısımda faktoring kullan, (3) Tahsilat riski yüksekse iki faktorlu (rücusuz) modele geç. Tüm bunları Faktoring Maliyet Hesaplayıcı ile kıyaslayabilir, Eximbank Simülatörü ile reeskont indirimi de görebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Faktoring hesaplama nasıl yapılır?
Faktoring maliyeti üç ana kalem üzerinden hesaplanır: (1) Faktoring komisyonu = fatura tutarı × komisyon oranı (%1-4); (2) Ön ödeme faizi = ön ödeme tutarı × yıllık faiz × (vade gün / 360); (3) Sabit dosya/açılış ücreti (genelde 100-500 USD). Net nakit girişi = (fatura × ön ödeme oranı) − faiz − komisyon − dosya ücreti. Tipik formül: 100.000 USD fatura, 120 gün vade, %85 ön ödeme, %3 komisyon, %35 yıllık faiz için ön ödeme 85.000 USD, faiz 85.000 × 0,35 × 120/360 = 9.917 USD, komisyon 3.000 USD → net giriş ~72.083 USD; kalan %15 vade sonunda tahsil edilince ödenir.
Faktoring faiz hesaplama formülü nedir?
Faktoring faiz tutarı = Ön ödeme tutarı × Yıllık faiz oranı × (Vade günü / 360). Örnek: 100.000 USD ön ödeme, yıllık %35 faiz, 90 günlük vade için faiz = 100.000 × 0,35 × 90/360 = 8.750 USD. TL'de faktoring faiz oranları 2026'da %50-65 bandında, USD'de %12-18, EUR'da %10-15. Eximbank reeskontu kullanırsanız bu oranlar TL'de %32,5'e, USD'de %5,75'e düşer.
Faktoring komisyonu nasıl hesaplanır?
Faktoring komisyonu fatura tutarının %1-4'ü arasındadır ve risk + tahsilat hizmeti karşılığıdır. Komisyon = Fatura tutarı × Komisyon oranı. Örnek: 100.000 USD fatura için %2,5 komisyon = 2.500 USD. Komisyon oranı şu kriterlerle değişir: alıcı kredibilitesi (iyi=düşük), vade (uzun=yüksek), rücu hakkı (rücusuz=+%0,5-1), pazar riski (yüksek riskli ülke=+%0,5-1). KOBİ ihracat faktoringinde tipik toplam komisyon %2-3.
Faktoring oranları 2026'da kaç?
Türkiye 2026 faktoring oranları: TL faktoring yıllık faiz %50-65 (TLREF + 8-10 puan); USD faktoring %12-18; EUR faktoring %10-15. Komisyon %1-4. Dosya ücreti 100-500 USD. Eximbank sevk öncesi reeskont kullanırsanız (zorunluluğu olan ihracat siparişine bağlı) TL faiz %32,5'e, USD %5,75'e, EUR %4,95'e düşer. İhracat faktoringinde rücusuz iki faktorlu modelde komisyon %0,5-1 ek alınır.
Vade faktoringi nedir, nasıl çalışır?
Vade faktoringi (maturity factoring), faktoring şirketinin fatura tutarının tamamını vade tarihinde ödediği finansman modelidir. Ön ödeme yoktur; ihracatçı tahsilat ve kredi riski yönetimi hizmeti alır. Genelde rücusuzdur — alıcı ödemese de vade sonunda faktör öder. Maliyeti düşüktür (sadece komisyon %1-2,5), ancak nakit ihtiyacı olmayan ihracatçılar için uygundur. Klasik (advance) faktoringde ise fatura tutarının %70-90'ı ön ödeme olarak alınır + faiz işler.
İhracat faktoringi nedir, ihracat faktoringi maliyeti ne?
İhracat faktoringi, Türk ihracatçının yurt dışı alıcısından olan vadeli alacaklarının faktorlanmasıdır. İki faktorlu modelde Türk faktör + yabancı ülkedeki muhabir faktör (FCI ağı, 90+ ülke) birlikte çalışır; alıcı riski yabancı faktörde olur (rücusuz mümkün). Tek faktorlu modelde sadece Türk faktör çalışır. Toplam maliyet 2026'da %3-7 aralığında (komisyon + faiz, vade ve kur birleşimine göre). Eximbank reeskont desteği aktive edilirse maliyet %5'in altına düşer.
Faktoring ücreti nasıl hesaplanır, hangi kalemler var?
Faktoring toplam ücreti dört kalemden oluşur: (1) Komisyon (fatura × %1-4); (2) Ön ödeme faizi (ön ödeme tutarı × yıllık faiz × vade/360); (3) Dosya/açılış ücreti (genelde 100-500 USD, ihracat işlemlerinde 250 USD); (4) Alıcı limit/risk değerlendirme ücreti (50-150 USD/alıcı, yıllık). Bazı şirketler ek olarak SWIFT/havale ücreti alır (25-50 USD/işlem). Net ücret oranı (etkin maliyet) tipik olarak %3-6 aralığında çıkar.
Faktoring vs banka kredisi: hangi maliyetli?
Faktoring banka kredisinden biraz pahalıdır (genelde 1-3 puan), ancak teminat istemez ve tahsilat hizmeti içerir. Banka kredisi: %30-50 yıllık TL faiz, ipotek/kefalet zorunlu. Faktoring: %50-65 efektif maliyet ama teminatsız + tahsilat/risk yönetimi dahil. KOBİ için cash conversion cycle'ı kısalttığı için net karlılık genelde faktoringten yana çıkar. İhracatçılar için Eximbank reeskontu en ucuz seçenektir (%5-32 aralığı).