Fed 16 Eylül'de ne yaptı?
Fed, 16 Eylül 2026'daki toplantısında federal fon faizini 25 baz puan artırarak %3,75-4,00 bandına çıkardı — 2023 Temmuz'dan bu yana ilk faiz artırımı. Karar, piyasanın yıl başından beri konuştuğu "küresel faiz indirim döngüsü" beklentisinin tam tersi yönde:
- Karar oy birliğiyle (12-0) alındı; Başkan Kevin Warsh enflasyonun "çok uzun süredir çok yüksek" kaldığını söyledi.
- Gerekçe: çekirdek PCE enflasyonu %3,4'e, İran-İsrail çatışmasının tetiklediği enerji fiyat şokuyla birlikte genel enflasyon %3,7'ye yükseldi.
- Fed'in güncellenmiş projeksiyonu (dot plot), yıl sonuna kadar en az bir artırım daha olabileceğini işaret ediyor; medyan yıl sonu faiz tahmini %4,1.
- İşsizlik projeksiyonu haziran ayına göre 0,2 puan aşağı, %4,1'e çekildi — Fed işgücü piyasasını enflasyonla mücadeleyi zorlaştıracak kadar zayıf görmüyor.
Bu karar, 7 Eylül'de aktardığımız CIRR yükseliş trendinin arkasındaki beklentiyi doğruluyor: piyasa eylül toplantısı için indirimi değil artırımı fiyatlıyordu, ve öyle de oldu.
Eximbank'ın kendi dolar faturası: %7,00
Fed'in kararından bir gün önce, 15 Eylül 2026'da, Türk Eximbank kendi dolar fonlama maliyetini piyasada test etti. Banka, 500 milyon dolarlık tahvil ihracını tamamladığını duyurdu — 8 milyar dolarlık GMTN (Global Medium Term Note) programı kapsamında, İrlanda'da ihraç edilen ve Euroclear/Clearstream'de saklanan bir borçlanma aracı.
- Tahvilin vade başlangıcı 15 Eylül 2026, vadesi 2 Nisan 2030; toplam vade 1.295 gün (yaklaşık 3,5 yıl).
- Piyasa verilerine göre ihraç %7,00 getiriyle fiyatlandı.
- Fitch, Eximbank'a ulusal ölçekte AAA(tur) notu veriyor; Moody's ise uluslararası ölçekte Ba3 — yatırım yapılabilir seviyenin altında. Uluslararası yatırımcı için belirleyici olan Ba3, tahvilin getirisini yukarı çeken faktörlerden biri.
- İhraç tavanına ilişkin Yönetim Kurulu kararı 6 Ekim 2025, SPK onayı ise 25 Kasım 2025 tarihinde alınmıştı — yani banka bu ihracı aylar öncesinden planlamıştı.
Bu, Eximbank'ın yılın ikinci büyük eurotahvil ihracı değil. 11 Ağustos 2026'da banka 500 milyon dolarlık 5 yıl vadeli bir tahvili ABD Hazine tahvili üzerine 262,5 baz puan spreadle (MS+262,5bp) fiyatlamıştı — o dönem yılın ilk eurotahvil çıkışıydı. Vade farkı nedeniyle iki ihracı birebir kıyaslamak yanıltıcı olsa da, eylül ihracının daha kısa vadede %7,00'lik bir getiriye ulaşması, piyasanın Fed kararını önceden fiyatladığını gösteriyor.
Rakamlar
| Tahvil | Tarih | Vade | Getiri/Spread |
|---|---|---|---|
| Eximbank 500M$ | 15 Eyl 2026 | 3,5 yıl | %7,00 getiri |
| Eximbank 500M$ | 11 Ağu 2026 | 5 yıl | ABD Hazinesi +262,5bp |
| Fed federal fon faizi | 16 Eyl 2026 | — | %3,75-4,00 |
| Fed federal fon faizi | 29 Tem 2026 | — | %3,50-3,75 |
Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?
Eximbank'ın sabit faizli dolar ve euro kredilerinde taban OECD'nin CIRR oranına bağlı; aradaki farkı Ticaret Bakanlığı'nın sübvansiyon mekanizması kapatıyor. Ama bankanın kendi dolar fonlama maliyeti — yani piyasadan borçlandığı tahvil faizi — de aynı küresel faiz ortamından besleniyor. Fed'in artırımı ikisini de aynı anda yukarı çekiyor: CIRR tabanını ve Eximbank'ın eurotahvil maliyetini.
Pratik sonucu iki katmanlı okumak gerekiyor. Sübvansiyon mekanizması devam ettiği sürece ihracatçının gördüğü sabit oran birebir %7,00'e sıçramaz — ama sübvansiyon yükü büyüdükçe, yıl içindeki bütçe kararlarına bağlı olarak ya sübvansiyon genişler ya da limit ve koşullarda sıkılaşma yaşanır. Her iki durumda da "ucuz dolar kredisi" avantajı daralıyor. Eximbank kredi hesaplayıcısıyla güncel oranlarla maliyetinizi karşılaştırabilirsiniz.
Kur tarafında da etki var: Fed'in beklenenin aksine artırıma gitmesi dolar/TL üzerindeki baskıyı değiştirebilir. Vadeli teslimatlı satış yapan firmalar forward kur hesaplayıcısıyla mevcut kuru kilitlemenin maliyetini bugünden görebilir.
Kimleri etkiliyor
- Sevk öncesi veya sevk sonrası dolar/euro Eximbank kredisi kullanan ya da kullanmayı planlayan ihracatçılar.
- Değişken faizli dolar/euro kredisi taşıyan, faiz artışına doğrudan maruz kalan firmalar.
- 90 gün ve üzeri vadeli dolar tahsilatı olan, kur ve faiz riskini birlikte yönetmesi gereken KOBİ'ler.
- Yıl sonuna kadar yeni bir Fed artırımı ihtimaline göre finansman planı yapan firmalar.
Ne yapmalı?
- Kullandığınız veya başvurmayı planladığınız Eximbank kredisinin sabit mi değişken mi olduğunu kontrol edin; sabit faizli teklifleri Fed'in bir sonraki toplantısından önce kilitlemeyi değerlendirin.
- Eximbank kredi hesaplayıcısıyla güncel dolar/euro maliyetini hesaplayıp fiyatlamanıza dahil edin.
- Dolar/TL riskinizi forward kur hesaplayıcısıyla bugünden kilitlemeyi değerlendirin.
- Faiz ve kur riskini birlikte yönetmek için kur riski yönetim rehberine bakın.
- Eximbank'ın ürün ve limit güncellemelerini 2026 ürün rehberinden takip edin — yükselen fonlama maliyeti bankanın kendi tarifesine de yansıyacak.
Sıkça sorulan sorular
Fed 16 Eylül 2026'da faizi neden artırdı?
Fed, federal fon faizini 25 baz puan artırarak %3,75-4,00 bandına çıkardı; 2023 Temmuz'dan bu yana ilk artırım oldu. Başkan Kevin Warsh, çekirdek PCE enflasyonunun %3,4'e, İran-İsrail çatışmasının tetiklediği enerji fiyat şokuyla birlikte genel enflasyonun %3,7'ye yükselmesini gerekçe gösterdi. Karar oy birliğiyle (12-0) alındı.
Eximbank'ın yeni tahvili hangi koşullarla fiyatlandı?
Türk Eximbank, 15 Eylül 2026'da tamamladığı 500 milyon dolarlık tahvili 8 milyar dolarlık GMTN (Global Medium Term Note) programı kapsamında ihraç etti. Tahvil 2 Nisan 2030 vadeli olup toplam vadesi 1.295 gün (yaklaşık 3,5 yıl); piyasa verilerine göre %7,00 getiriyle fiyatlandı.
Eximbank'ın kredi notu neden iki farklı seviyede görünüyor?
Fitch Ratings, Eximbank'a ulusal ölçekte AAA(tur) notu veriyor — bu, Türkiye içi karşılaştırmada en yüksek kategori. Moody's ise uluslararası ölçekte Ba3 notu veriyor, yani yatırım yapılabilir seviyenin altında. İki not farklı ölçekleri kıyaslıyor; uluslararası yatırımcılar için asıl referans Moody's'in Ba3 notudur ve bu da tahvilin getirisini yükseltiyor.
Fed'in artırımı Eximbank kredisi kullanan ihracatçıyı nasıl etkiler?
Eximbank'ın sabit faizli dolar kredilerinde taban OECD'nin CIRR oranına bağlı, ancak bankanın kendi dolar fonlama maliyeti de piyasada borçlandığı tahvil faizinden besleniyor. Fed'in artırımı hem CIRR'ı hem Eximbank'ın eurotahvil maliyetini yukarı çekiyor; aradaki fark hazine sübvansiyonuyla kapatılsa da sübvansiyon yükü ve olası limit/koşul sıkılaşması ihracatçıya dolaylı yansıyabilir.
Eximbank Ağustos'ta da tahvil ihraç etmişti, arada fark var mı?
Evet. Eximbank 11 Ağustos 2026'da 500 milyon dolarlık 5 yıl vadeli tahvili ABD Hazine tahvili üzerine 262,5 baz puan (MS+262,5bp) spreadle fiyatlamıştı — o dönem yılın ilk eurotahvil ihracıydı. Eylül ihracının 3,5 yıl gibi daha kısa bir vadede %7,00 gibi yüksek bir getiriye ulaşması, Fed kararı öncesinde piyasanın faiz artışını fiyatladığını gösteriyor.
İhracatçı yükselen dolar faizine karşı ne yapmalı?
Sabit faizli Eximbank teklifini Fed'in bir sonraki toplantısından (Kasım) önce kilitlemek, değişken faizli krediyi sabite çevirmeyi değerlendirmek ve dolar/euro finansman maliyetini satış fiyatına dahil etmek öncelikli adımlar. Fed'in nokta projeksiyonu yıl sonuna kadar en az bir artırım daha işaret ediyor; bekleme maliyeti düşük değil.
Kaynaklar
- Federal Reserve — Chairman Warsh's Press Conference Opening Statement, 16 Eylül 2026
- CNBC — Fed rate decision September 2026: Rates rise to 3.75%-4%
- Investing.com — Türk Eximbank, 500 milyon dolarlık tahvil ihracını tamamladı
- Emirates NBD — The summer pause is over, the Fed will likely hike this week
- Bond Radar — Turk Eximbank returns with USD500m 5-year