USD/TRY EUR/TRY GBP/TRY EXIMBANK 6A USD %5,75 -TR İHRACAT YTD 131,4 mlr $ +4,1% YoY
11 Eyl 2026 · 3 DK OKUMA · İHRACATHUB EDİTÖR EKİBİ

İngiltere-Türkiye genişletilmiş STA müzakereleri hangi aşamada?

İngiltere ve Türkiye, Brexit sonrası imzalanan ve yalnızca mal ticaretini kapsayan mevcut Serbest Ticaret Anlaşmasını (STA) hizmetler, dijital ticaret, yatırım ve fikri mülkiyeti de içerecek şekilde genişletmek için Haziran 2025'ten bu yana müzakere yürütüyor.

  • 5. tur müzakereler 15-23 Haziran 2026'da Ankara'da yapıldı; İngiltere Ticaret Bakanlığı'nın (DBT) 8 Temmuz 2026 tarihli resmi açıklamasına göre bugüne kadar 11 bölüm (chapter) kapatıldı.
  • 6. tur 2026 sonbaharında yapılacak; kesin tarih henüz açıklanmadı.
  • İki ülke arası ticaret hacmi, Q4 2025'e kadar olan 12 aylık dönemde 28,4 milyar sterline ulaştı — bir önceki yıla göre %4,3 artış.
  • 2024 verilerine göre İngiltere'nin Türkiye'ye ihracatının yalnızca %34'ü hizmetlerden oluşuyor; DBT bunu "büyüme potansiyeli yüksek" bir alan olarak tanımlıyor.
  • Müzakerelerin karşılıklılık boyutuna somut bir örnek: İngiltere Ticaret Devlet Bakanı Blair McDougall, 8 Eylül 2026'da bir parlamento yazılı sorusuna verdiği yanıtta Türkiye'nin somon ithalatında %64'e varan gümrük vergisi uyguladığını ve bunun müzakerelerde ele alınan yüksek bariyerlerden biri olduğunu belirtti.

Rakamlar

Tur Tarih Yer
1 Haz 2025 Ankara
2 Eyl 2025 Londra
3 Kas 2025 Ankara
4 Şub 2026 Londra
5 Haz 2026 Ankara (11 bölüm kapandı)
6 Sonbahar 2026 (planlanan)

Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

Mevcut STA yalnızca malları kapsıyor; İngiltere'nin kendi verisine göre hizmetler ihracatının sadece %34'ünü oluşturuyor. Bu oran, düşük değil — bir eksiklik ve dolayısıyla bir fırsat alanı. Genişletilmiş anlaşmada dijital ticaret, hukuki hizmetler ve sınır ötesi hizmet ticareti bölümlerinde "güçlü ilerleme" kaydedildiğinin açıklanması, yazılım, mühendislik, danışmanlık ve lojistik hizmeti veren Türk firmaları için İngiltere pazarına daha öngörülebilir koşullarda girme ihtimalini artırıyor.

Somon örneği ise müzakerelerin tek taraflı olmadığını hatırlatıyor: İngiliz tarafı Türkiye'nin bazı tarım/gıda ürünlerindeki yüksek tarifelerini masaya yatırıyor. Anlaşma imzalanırsa Türk tarafının da karşılık olarak bazı kalemlerde tarife indirimine gitmesi gündeme gelebilir — bu da ilgili sektörlerde (su ürünleri gibi ithalatla rekabet eden kalemlerde) yerli üretici üzerindeki etkinin önceden değerlendirilmesini gerektiriyor.

Anlaşma henüz imzalanmadı ve 6. tur sonrasında bile hemen sonuçlanması beklenmiyor. Bununla birlikte, firmaların şimdiden yapabileceği hazırlık var: İngiltere pazarına yönelik hizmet ihracatı planlıyorsanız, mevcut düzenleyici gereklilikleri (veri koruma, mesleki yeterlilik tanınması, dijital hizmet vergisi) not etmek, anlaşma imzalandığında hızlı hareket etmenizi sağlar.

Kimleri etkiliyor

  • İngiltere'ye hizmet ihracatı yapan veya yapmayı planlayan yazılım, mühendislik, hukuk ve danışmanlık firmaları.
  • İngiltere pazarına açılmayı değerlendiren genel ihracatçı KOBİ'ler.
  • Su ürünleri ve gıda sektöründe faaliyet gösteren, karşılıklı tarife indirimlerinden etkilenebilecek üreticiler.
  • Mevcut mal ticaretini İngiltere'ye yönelten ve gümrük prosedürlerindeki olası değişiklikleri takip etmesi gereken ihracatçılar.

Ne yapmalı?

  1. Gümrük müşaviri seçimi rehberinden mevcut STA kapsamındaki gümrük prosedürlerini ve genişletilmiş anlaşma sonrası olası değişiklikleri netleştirin.
  2. Hizmet ihracatınız varsa BT sektörü ihracat danışmanlığı kaynağından İngiltere pazarına yönelik hazırlığınızı gözden geçirin.
  3. Ülke riski ve ödeme vadesi hesaplayıcısıyla İngiltere pazarını mevcut hedef pazarlarınızla karşılaştırın.
  4. Dış ticaret nedir rehberinden STA'ların gümrük birliğinden farkını ve genişletilmiş anlaşmanın kapsamını netleştirin; 6. tur sonrası gov.uk üzerinden yayınlanan resmi güncellemeleri takip edin.

Sıkça sorulan sorular

İngiltere ile Türkiye arasında yeni bir ticaret anlaşması mı imzalanıyor?

Hayır, henüz imzalanmadı. İki ülke Haziran 2025'ten bu yana mevcut Serbest Ticaret Anlaşması'nı (STA) genişletmek için müzakere yürütüyor. Mevcut anlaşma yalnızca malları kapsıyor; genişletilmiş anlaşma hizmetler, dijital ticaret, yatırım ve fikri mülkiyeti de içerecek.

Müzakereler hangi aşamada, kaçıncı tur tamamlandı?

5. tur müzakereler 15-23 Haziran 2026'da Ankara'da yapıldı. İngiltere Ticaret Bakanlığı'nın (DBT) 8 Temmuz 2026 tarihli resmi açıklamasına göre bugüne kadar 11 bölüm (chapter) kapatıldı; 6. tur 2026 sonbaharında planlanıyor.

Mevcut STA ile genişletilmiş STA arasındaki fark nedir?

Mevcut UK-Türkiye STA'sı, Brexit sonrası AB-Türkiye Gümrük Birliği'nin etkisini büyük ölçüde koruyan ve yalnızca mal ticaretini kapsayan bir devamlılık anlaşması. Genişletilmiş anlaşma buna hizmetler (dijital, finansal, hukuki, mesleki), yatırım, telekomünikasyon ve fikri mülkiyet bölümlerini ekliyor.

İngiltere-Türkiye ticaret hacmi ne kadar?

İngiltere Ticaret Bakanlığı'na göre iki ülke arası ticaret, Q4 2025'e kadar olan 12 aylık dönemde 28,4 milyar sterline ulaştı; bu, bir önceki yıla göre yüzde 4,3 artış anlamına geliyor.

Somon tarifesi meselesi bu müzakerelerle ilgisi ne?

İngiltere Ticaret Devlet Bakanı Blair McDougall, 8 Eylül 2026'da bir parlamento yazılı sorusuna verdiği yanıtta Türkiye'nin somon ithalatında yüzde 64'e varan gümrük vergisi uyguladığını ve bunun müzakerelerde İngiliz ihracatçıları için ele alınan yüksek bariyerlerden biri olduğunu belirtti. Bu, müzakerelerin karşılıklılık esasına dayandığını gösteren somut bir örnek.

Türk ihracatçılar bu süreci nasıl takip edebilir?

İngiltere Ticaret Bakanlığı her tur sonrası gov.uk üzerinden resmi güncelleme yayınlıyor; bu güncellemeler hangi bölümlerin kapandığını ve kalan konuları özetliyor. Anlaşma imzalanana kadar mevcut STA hükümleri geçerliliğini koruyor, dolayısıyla acil bir aksiyon gerekmiyor ama hizmet ihracatı planlayan firmaların süreci izlemesi faydalı.

Kaynaklar