USD/TRY … EUR/TRY … GBP/TRY …
18 Kas 2026 · 4 DK OKUMA · İHRACATHUB EDİTÖR EKİBİ

Narenciye sezonunda bu hafta ne değişti?

Türkiye'de Washington portakalı ile Lamas ve Kütdiken limonunda ihracat 18 Kasım 2026'da başladı; bir hafta önce Suriye portakal ithalatını yasakladı, Fas ise rekoltesinde sert bir düşüş açıkladı.

  • Turunçgil Hasat ve İhraç Tarihlerini Belirleme Komisyonu'nun kararıyla kesim 12 Kasım, ihracat 18 Kasım 2026'da başladı; böylece 2026-2027 sezonunun tüm ihraç tarihleri belirlenmiş oldu.
  • Suriye Ulusal İthalat ve İhracat Komitesi, 15 sayılı kararla her tür portakalın ülkeye girişini 11 Kasım 2026 - 31 Mart 2027 arasında yasakladı.
  • Maroc Citrus, Fas'ın 2026-2027 narenciye üretiminin %20 düşüşle 1,8 milyon tona ineceğini, ihracatın ise %7 gerileyerek yaklaşık 540.000 ton olacağını açıkladı (8 Kasım 2026).
  • Fas'ın narenciye ihracatı 2025'te yaklaşık 5 milyar dirhem (509 milyon dolar) gelir getirmişti (Office des Changes verisi).

Rakamlar ne gösteriyor?

Fas'ta üretim kaybı ihracata tam yansımıyor; Suriye ise rekor bir hasatla ithalata kapıyı kapatıyor.

Ülke Gösterge Değişim
Fas Üretim 1,8 mn t %-20
Fas İhracat 540 bin t %-7
Fas Klementin %-20
Suriye Hasat 840 bin t 2025: 688 bin t

Suriye hasat rakamı, ülke Tarım Bakanlığı'nın tahmini olarak yalnızca FreshPlaza üzerinden aktarılıyor; bağımsız ikinci bir kaynakla doğrulayamadık, bu yüzden yön göstergesi olarak okunmalı.

Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

Sezonun ilk haftasında iki zıt sinyal var: yakın bir pazar kapanırken, ana pazarlardaki rakiplerden biri zayıflıyor.

Suriye yasağı portakalla sınırlı; karar metni mandalina ve limondan söz etmiyor. Yasak, Washington portakalının ihraç takviminin tam başladığı haftaya denk geliyor ve 31 Mart'a kadar, yani sezonun neredeyse tamamını kapsıyor. Suriye'ye kara yoluyla portakal sevk eden firmalar için bu dönemde sınır kapısında ret riski var. Kararın gerekçesi, Suriye'nin rekor hasat beklediği ve yerli fiyatların maliyetin altına düştüğü bir ortam; Tartus'tan konuşan üreticiler yasağın ardından fiyatta yalnızca sınırlı bir toparlanma gördüklerini söylüyor. Bu da yasağın erken kaldırılmasının olası olmadığına işaret ediyor. Üstelik Suriye ihracat fazlası için dış pazar arıyor; Irak ve Körfez'de Türk portakalıyla fiyat rekabetine girebilir.

Fas'taki düşüş daha incelikli okunmalı. Üretimin beşte biri kaybolsa da Fas ihracatı yalnızca %7 geriliyor, çünkü iç pazar küçülüyor ve iri kalibre ihracata uygun oranı artırıyor. Bu, AB ve Rusya'da "büyük bir boşluk" beklememek gerektiği anlamına geliyor. Daha somut etki klementinde: Fas ihracatının yaklaşık %85'i mandalina-klementin grubundan oluşuyor ve bu grupta üretim %20 düşüyor. Fas'ın ana pazarları AB (%38) ve Rusya (%17); ikisi de Türk mandalinası için kritik. Maroc Citrus başkanı, Türkiye'nin kolay soyulan mandalina üretimini 2 milyon tondan 3 milyon tonun üzerine çıkardığını ve düşük su ile işçilik maliyetiyle Fas'ı zorladığını söylüyor. Yani Fas, Türkiye'yi zaten ana rakip olarak görüyor; bu sezon arz kısıtı Fas'ın fiyat tutma gücünü azaltabilir.

Eleştirel bir not: Fas'ın kayıp yaşadığı segment ağırlıklı olarak klementin; Türk mandalina çeşitlerinin hasat penceresiyle tam örtüşmüyor. Bu yüzden fırsat, Aralık-Ocak döneminde Rusya ve Doğu Avrupa alıcılarıyla yapılan fiyat görüşmelerinde ortaya çıkacak; otomatik bir talep sıçraması beklemek gerçekçi değil.

Kimleri etkiliyor?

Portakal (GTİP 0805.10) ihracatçıları Suriye yasağından doğrudan etkileniyor; özellikle Suriye'ye kara yoluyla sevkiyat yapan firmalar. Mandalina ve klementin (0805.21-0805.22) ihracatçıları ise Fas'taki arz kaybının olası kazananı; Rusya'ya ve AB'ye düzenli sevkiyat yapan, soğuk zincir kapasitesi olan orta ölçekli paketleme tesisleri bu pencereyi en iyi kullanabilecek grup. Limon (0805.50) ihracatçıları her iki gelişmeden de doğrudan etkilenmiyor.

Ne yapmalı?

  1. Suriye'ye portakal siparişlerinizi 31 Mart 2027'ye kadar durdurun; yoldaki sevkiyatları mandalina veya limonla ikame etmeyi alıcınızla konuşun. Ülke riski analizi
  2. Rusya ve AB'deki klementin alıcılarınıza Aralık-Ocak için erken fiyat teklifi verin; Fas arzının daralması pazarlık payınızı artırabilir. İhracat fiyatlama hesaplayıcı
  3. Rusya ve AB sevkiyatlarında reefer navlunu ve sefer süresini teklif öncesi hesaplayın. Navlun hesaplayıcı
  4. AB sevkiyatlarında menşe belgelerinizi (EUR.1 / A.TR ayrımı) gözden geçirin; tarım ürünleri Gümrük Birliği kapsamında değil. Menşe ispatı rehberi
  5. Sezon boyunca rakip ülke rekolte haberlerini sektör sayfasından takip edin. Yaş meyve sebze sektörü

Sıkça sorulan sorular

Suriye portakal ithalatını ne zamana kadar yasakladı?

Suriye Ulusal İthalat ve İhracat Komitesi'nin 15 sayılı (2026) kararıyla her tür ve çeşit portakalın ülkeye girişi 11 Kasım 2026'dan 31 Mart 2027'ye kadar (bu tarih dahil) yasaklandı. Karar, yerli üretimi ve çiftçiyi korumak gerekçesiyle 107 sayılı (2026) Kararname'ye dayanıyor; uygulamayla Gümrük Genel İdaresi görevlendirildi. Mandalina ve limon karar metninde yer almıyor.

Türkiye'de 2026-2027 sezonunda portakal ihracatı ne zaman başladı?

Turunçgil Hasat ve İhraç Tarihlerini Belirleme Komisyonu, Washington portakalı ile Lamas ve Kütdiken limon çeşitleri için kesimi 12 Kasım 2026'da, ihracatı 18 Kasım 2026'da başlattı. Adana İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Akdeniz Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği bu tarihlerle 2026-2027 sezonunun tüm kesim ve ihraç takviminin belirlendiğini duyurdu.

Fas'ın narenciye üretimi bu sezon ne kadar düşüyor?

Fas narenciye birliği Maroc Citrus'un 8 Kasım 2026'da açıkladığı tahmine göre 2026-2027 üretimi yaklaşık %20 düşüşle 2,2 milyon tondan 1,8 milyon tona inecek. Klementin üretiminde düşüş %20 bekleniyor. İri kalibre sayesinde ihracatın ise yalnızca %7 gerileyerek yaklaşık 540.000 tona inmesi öngörülüyor.

Fas'taki düşüş Türk narenciye ihracatçısına fırsat mı?

Kısmen. Fas narenciye ihracatının yaklaşık %38'ini AB'ye, %17'sini Rusya'ya gönderiyor; bu iki pazar Türk mandalina ve limonu için de ana pazarlar. Fas ihracatının yalnızca %7 düşmesi beklendiği için arz boşluğu sınırlı; fırsat daha çok klementin sezonunun erken bölümünde ve Rusya'da fiyat pazarlığında ortaya çıkabilir.

Suriye'nin kendi narenciye üretimi ne durumda?

Suriye Tarım Bakanlığı'nın tahminine göre (FreshPlaza aktarımı) 2026 narenciye hasadı 840.000 ton; bunun 517.000 tonu portakal. 2025'te hasat yaklaşık 688.000 tondu. Bakanlık iç arzın Eylül 2026-Nisan 2027 dönemini karşılayacağını ve ihracat fazlası oluşacağını öngörüyor; bu da yasağın arkasındaki temel gerekçe.

Kaynaklar

Bu haberin araçları