AB, Türk ve Çin çelik hasırını neden kayıt altına aldı?
AB Komisyonu, 10 Eylül 2026 tarihli (AB) 2026/2022 sayılı Uygulama Tüzüğü ile Türkiye ve Çin menşeli kaynaklı çelik hasır (welded steel mesh) ithalatını, olası anti-damping vergilerinin geriye dönük uygulanabilmesi amacıyla kayıt altına aldı.
- Tüzük 11 Eylül 2026'da AB Resmî Gazetesi'nde yayımlandı ve ertesi gün, 12 Eylül'de yürürlüğe girdi; kayıt yükümlülüğü dokuz ay sürecek.
- Soruşturma, 20 Nisan 2026'da AB toplam üretiminin %25'inden fazlasını temsil eden Avrupa Kaynaklı Çelik Hasır Üreticileri Birliği'nin şikâyeti üzerine 3 Haziran 2026'da başlatılmıştı.
- Kapsanan ürünler GTİP 7314.20.90, 7314.31.00 ve 7314.39.00 kodlarında: düz tellerin kesişim noktalarında kaynaklanmasıyla oluşan ızgara, ağ, kafes ve çit türü ürünler, kaplamasız veya çinko kaplamalı/galvanizli, rulo halinde olan veya olmayan çeşitleriyle.
- Şikâyet dosyasında öne sürülen damping marjı Türkiye için %44-51, Çin için %26-73; zarar giderme seviyesi Türkiye için %41 olarak iddia ediliyor — bunlar henüz doğrulanmamış, şikâyetçi tarafın tahminleri.
- Kayıt, şu an için ithalatçıya ek maliyet getirmiyor; yalnızca nihai vergi çıkması hâlinde bu tarihten sonraki ithalatın geriye dönük vergilendirilebilmesinin hukuki zeminini oluşturuyor.
Rakamlar
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Türkiye damping marjı iddiası | %44-51 |
| Çin damping marjı iddiası | %26-73 |
| Türkiye zarar giderme iddiası | %41 |
| Kayıt süresi | 9 ay |
Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?
Kayıt kararı, henüz bir vergi değil — ama Türk çelik hasır üreticileri ve ihracatçıları için 12 Eylül 2026'dan itibaren gerçek bir mali risk penceresi açtı. Soruşturma nihai damping vergisiyle sonuçlanırsa, Komisyon bu vergiyi yalnızca karardan sonraki ithalata değil, kayıt döneminde (12 Eylül 2026 - yaklaşık Haziran 2027) yapılan ithalata da geriye dönük uygulayabilir. Yani bu tarihten sonra AB'ye sevk edilen her parti, sonradan ek vergi faturasıyla karşılaşma ihtimali taşıyor.
Bu, Türk çelik sektörü için tanıdık bir senaryo: 3 Eylül 2026'da AB Adalet Divanı'nın sıcak haddelenmiş çelikte Türk şirketlerin itirazını reddettiğini aktarmıştık (ilgili haber). Orada vergiler 2021'den beri yürürlükteydi ve tartışma yargı denetimiyle ilgiliydi; burada ise süreç henüz en baştan, soruşturma aşamasında — bu da firmalara erken müdahale ve savunma fırsatı tanıyor. Geçmiş HRC davasında olduğu gibi, Komisyon'un ithalatı kayıt altına alması genellikle soruşturmanın önlem yönünde ilerlediğine işaret ediyor.
Alıcı sözleşmelerinde fiyat sabitleme yapan veya uzun vadeli teslimat taahhüdü veren firmalar için pratik risk şu: bugün belirlenen satış fiyatı, aylar sonra geriye dönük bir damping vergisiyle marjı eritebilir. Bu nedenle mevcut ve yeni sözleşmelere vergi riski paylaşım maddesi eklemek, sürecin en somut önceliği.
Kimleri etkiliyor
- GTİP 7314.20.90, 7314.31.00, 7314.39.00 kapsamında çelik hasır (ızgara, ağ, kafes, çit) üreten ve AB'ye ihraç eden firmalar.
- Bu ürünleri ithal edip AB pazarında dağıtan Türk menşeli veya Türkiye bağlantılı ithalatçı/distribütörler.
- Soruşturmaya taraf olmayı değerlendiren sektör birlikleri ve gümrük müşavirleri.
- Uzun vadeli fiyat teklifi veya teslimat sözleşmesi hazırlayan satış ve ihracat operasyon ekipleri.
Ne yapmalı?
- AB Komisyonu'nun TRON.tdi elektronik sistemi üzerinden ilgili taraf olarak kayıt yaptırmayı ve soruşturma sürecine (örnekleme, duruşma talebi) sektör birliğiniz üzerinden katılmayı değerlendirin.
- Menşe ispatı rehberinden ATR ve EUR.1 belgelerinizin doğru ve tutarlı olduğunu teyit edin; kayıt döneminde menşe beyanındaki tutarsızlıklar soruşturmayı olumsuz etkileyebilir.
- Yeni ve mevcut AB sözleşmelerine, geriye dönük damping vergisi çıkması durumunda maliyetin nasıl paylaşılacağını belirleyen bir madde ekleyin.
- İhracat kârlılık hesaplayıcısını kullanarak %44-51 aralığındaki olası bir verginin marjınıza etkisini şimdiden senaryolayın.
- Gümrük müşaviri seçimi rehberinden AB ticari savunma soruşturmalarında deneyimli bir danışmanla süreci takip edin.
Sıkça sorulan sorular
AB çelik hasır ithalatını ne zaman kayıt altına aldı?
AB Komisyonu, 10 Eylül 2026 tarihli (AB) 2026/2022 sayılı Uygulama Tüzüğü ile Türkiye ve Çin menşeli kaynaklı çelik hasır ithalatını kayıt altına aldı. Tüzük 11 Eylül 2026'da Resmî Gazete'de yayımlandı ve 12 Eylül'de yürürlüğe girdi; kayıt dokuz ay, yani yaklaşık Haziran 2027'ye kadar sürecek.
Kayıt altına alınmak ne anlama geliyor, hemen vergi mi başlıyor?
Hayır. Kayıt, ithalatçılara şu an için ek bir maliyet getirmiyor; sadece AB gümrüklerinin bu ürünleri ayrıca izlemesini sağlıyor. Soruşturma nihai damping vergisiyle sonuçlanırsa, Komisyon bu vergiyi kayıt döneminde yapılan ithalata da geriye dönük olarak uygulayabilir — yani kayıt tarihinden sonraki alımlar potansiyel bir mali risk taşıyor.
Hangi ürünler ve GTİP kodları kapsamda?
Kapsam, düz tellerin kesişim noktalarında kaynaklanmasıyla oluşan ızgara, ağ, kafes ve çit türü ürünler; kaplamasız, çinko kaplamalı veya galvanizli, rulo halinde olan veya olmayan çeşitleri dahil. Ürünler GTİP 7314.20.90, 7314.31.00 ve 7314.39.00 kodlarında sınıflandırılıyor.
Türkiye ve Çin için iddia edilen damping oranları ne?
20 Nisan 2026'da AB Kaynaklı Çelik Hasır Üreticileri Birliği'nin (temsil ettiği üretim AB toplam üretiminin %25'inden fazla) şikâyetinde öne sürülen damping marjı Türkiye için %44-51, Çin için %26-73 aralığında. Zarar giderme seviyesi Türkiye için %41 olarak iddia ediliyor. Bu rakamlar şikâyet dosyasındaki tahminler; soruşturma sonunda uygulanacak nihai oranlar farklı çıkabilir.
Soruşturma ne zaman sonuçlanacak?
Soruşturma 3 Haziran 2026'da başladı. AB kurallarına göre Komisyon'un geçici önlem alması için 7-8 ay, kesin karara varması için normal şartlarda 14 ay süresi var — bu da nihai kararın 2027 ortasına kadar sarkabileceği anlamına geliyor. Damping inceleme dönemi 1 Ocak-31 Aralık 2025, zarar incelemesi ise 1 Ocak 2022'den soruşturmanın kapanışına kadarki dönemi kapsıyor.
Bu, 3 Eylül'de AB Adalet Divanı'nın reddettiği sıcak haddelenmiş çelik davasıyla aynı mı?
Hayır, farklı ürün ve farklı aşamada. 3 Eylül'deki CJEU kararı sıcak haddelenmiş yassı çelikte (HRC) 2021'den beri yürürlükte olan vergilerin yargı denetimiyle ilgiliydi. Çelik hasır davası ise henüz soruşturma aşamasında olan ayrı bir ürün grubu (GTİP 7314 serisi); henüz hiçbir vergi yürürlükte değil, sadece ithalat kayıt altına alınmış durumda.
Kaynaklar
- European Commission (EUR-Lex Official Journal) — Commission Implementing Regulation (EU) 2026/2022 making imports of welded steel mesh originating in China and Türkiye subject to registration
- EUROMETAL — EU registers steel mesh imports from Türkiye and China
- Agence Europe — European Commission makes imports of Turkish and Chinese steel welded mesh subject to registration
- Turkish Steel Exporters' Association (LinkedIn) — AB pazarına ihracat yapan firmalarımız için önemli bir gelişme