CBAM'de Eylül'de iki kritik takvim değişti

8 Eyl 2026 · 4 DK OKUMA · İHRACATHUB EDİTÖR EKİBİ

CBAM'in kesin döneminde Eylül ayında ne değişti?

AB'nin sınırda karbon düzenlemesi (CBAM), 1 Ocak 2026'da başlayan kesin uygulama döneminde art arda iki önemli takvim adımını daha geçti.

1 Eylül 2026'da, akredite CBAM doğrulayıcılarının CBAM Kayıt Sistemi'ne erişimi açıldı. AB Komisyonu, 24 Ağustos 2026'da doğrulayıcılar ve ulusal akreditasyon kuruluşları için ayrı bir rehber de yayımladı.
Doğrulayıcılar, akreditasyonlarını aldıktan sonra en geç 2 ay içinde (ama 1 Eylül'den önce olmamak kaydıyla) sisteme kaydolmak zorunda; ilk akredite doğrulayıcıların Eylül 2026 civarında ortaya çıkması bekleniyor.
20 Temmuz 2026'da kabul edilip 31 Temmuz 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan (AB) 2026/1740 sayılı Uygulama Tüzüğü, varsayılan emisyon değerlerini içeren I ve IV sayılı ekleri baştan sona yeniledi — düzeltme 1 Ocak 2026'dan itibaren geriye dönük geçerli.
Komisyon ayrıca 14 Ağustos 2026'da demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, hidrojen ve elektrik sektörlerine özel 10 ayrı rehber belge yayımladı.

Rakamlar

İthalatçı, tedarikçisinden gerçek emisyon verisi alamazsa ülke bazlı varsayılan değere şu ek ücret (mark-up) uygulanıyor:

Yıl	Ek ücret
2026	%10
2027	%20
2028 ve sonrası	%30

(Gübrede ilk yıllarda ek ücret %1 ile sınırlı tutuluyor.)

Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

Bu iki gelişme, kâğıt üzerinde teknik görünse de doğrudan maliyet etkisi taşıyor. Varsayılan değer düzeltmesi (2026/1740), bazı ülke-ürün kombinasyonlarında önemli farklar yaratıyor — örneğin Tunus menşeli belirli alüminyum ürünlerinde varsayılan değerler %63-74 oranında düşürüldü, bazı alüminyum yarı mamullerinde ise öncül madde varsayılan değerleri yaklaşık %50 arttı. Türkiye'ye özgü rakamlar ayrı bir tabloda yer alıyor; AB'ye çelik, alüminyum veya gübre satan her ihracatçının kendi GTİP-ülke kombinasyonunu düzeltilmiş ekler üzerinden yeniden kontrol etmesi gerekiyor. Eski tabloyla yapılmış maliyet projeksiyonları artık geçersiz.

Doğrulayıcı kaydının açılması ise 2027'ye uzanan bir hazırlık penceresi açıyor: Ocak 2027'den itibaren AB'deki alıcı, Türk tedarikçisinin tesis düzeyinde gerçek ve doğrulanmış emisyon verisini sunmasını isteyebilecek. Bu veriyi hazır bulunduran ihracatçı, %10-30 aralığındaki ek ücretli varsayılan değer yerine kendi gerçek (genelde daha düşük) emisyon rakamını kullanarak alıcısının sertifika maliyetini azaltabilir — bu da fiyat teklifinde rekabet avantajına dönüşür. Veriyi hazırlamayan ihracatçı ise zamanla varsayılan değer + artan ek ücret kombinasyonuyla fiyatlanan, dolayısıyla daha az tercih edilen bir tedarikçi konumuna düşme riski taşıyor.

Takvimin can alıcı noktası: 2026 yılı ithalatlarına ilişkin ilk CBAM beyanı ve sertifika teslimi 30 Eylül 2027'de. Sertifika piyasası 1 Şubat 2027'de açılacak ve 31 Mart 2027'den itibaren üç ayda bir, ithalatçıların o yılki gömülü emisyonların en az %50'si kadar sertifikayı hesaplarında bulundurması gerekecek. Yani hazırlık için görünürdeki süre uzun gibi dursa da, tedarikçi-doğrulayıcı eşleşmesi ve veri akışı en geç 2027'nin ilk çeyreğinde kurulu olmalı.

Kimleri etkiliyor

CBAM kapsamı demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, hidrojen ve elektrik ürünlerini kapsıyor. 1 Ocak 2026'dan itibaren yılda 50 tonun üzerinde bu ürünleri AB'ye ihraç eden taraflar ile AB'deki ithalatçıları CBAM hesap numarası almak zorunda. Türkiye'nin AB'ye yönelik demir-çelik ve alüminyum sevkiyatları bu eşiği büyük ölçüde aşıyor; dolayısıyla neredeyse tüm kurumsal ölçekli çelik ve alüminyum ihracatçısı doğrudan etkileniyor. GTİP bazında etkilenen kalemler arasında ham ve yarı mamul demir-çelik ürünleri, alüminyum profil ve döküm ürünleri ile bazı gübre kalemleri bulunuyor.

Ne yapmalı?

Düzeltilmiş varsayılan değer tablosunu kontrol edin — GTİP kodunuz ve hedef AB ülkesi için eski ve yeni (2026/1740) değerleri karşılaştırın. GTİP kodları rehberi
CBAM takvimini maliyet planınıza işleyin — 2026 için %10, 2027 için %20 ek ücretli senaryoyu fiyat tekliflerinize dahil edin. CBAM 2026 rehberi
Doğrulayıcı ile temasa geçmeyi planlayın — Ocak 2027'den önce tesisinizin gerçek emisyon verisini hangi akredite doğrulayıcının doğrulayacağını netleştirin.
Kâr marjınızı yeniden hesaplayın — artan ek ücret oranlarının 2028'e kadarki etkisini kârlılık hesaplarınıza yansıtın. İhracat kârlılık hesaplayıcı
Alternatif pazarları da değerlendirin — CBAM maliyeti AB dışı pazarlara kıyasla rekabet dengesini değiştirebilir. Ülke riski hesaplayıcı

Sıkça sorulan sorular

CBAM doğrulayıcı kaydı ne zaman açıldı ve ne işe yarıyor?

AB Komisyonu, akredite CBAM doğrulayıcılarının kayıt sistemine erişimini 1 Eylül 2026'da açtı. Doğrulayıcılar akreditasyonlarını aldıktan sonra en geç 2 ay içinde, ama 1 Eylül'den önce olmamak kaydıyla CBAM Kayıt Sistemi'ne kaydolmak zorunda. Ocak 2027'den itibaren bu doğrulayıcılar, ithalatçıların varsayılan değer yerine gerçek doğrulanmış emisyon verisi kullanmasını sağlayacak raporlar verebilecek.

CBAM varsayılan emisyon değerleri neden değişti?

AB Komisyonu, 20 Temmuz 2026 tarihli ve 31 Temmuz 2026'da yayımlanan 2026/1740 sayılı Uygulama Tüzüğü ile 2025/2621 sayılı tüzüğün I ve IV sayılı eklerini tamamen yeniledi. Düzeltme; tablo değerlerindeki hatalar, eksik üretim rotası göstergeleri ve yanlış GTİP/TARIC kodlarını kapsıyor ve 1 Ocak 2026'dan itibaren geriye dönük olarak uygulanıyor.

CBAM'de ek ücret (mark-up) oranları nasıl artıyor?

İthalatçı, tedarikçisinden gerçek veri alamadığında ülke bazlı varsayılan değere bir ek ücret (mark-up) uygulanıyor. Bu oran 2026'da %10, 2027'de %20, 2028'den itibaren çelik, alüminyum, çimento ve hidrojen için %30'a çıkıyor; gübrede ilk yıllarda %1 uygulanıyor. Düzeltilmiş tüzükle bu yüzdelerin hesaplaması artık doğrudan CBAM Kayıt Sistemi içinde otomatik yapılıyor.

İlk CBAM beyannamesi ne zaman verilecek?

2026 yılı ithalatlarına ilişkin ilk yıllık CBAM beyannamesi ve sertifika teslimi 30 Eylül 2027'ye kadar yapılacak. Sertifika alım satımı ise 1 Şubat 2027'de başlayacak; ithalatçılar 31 Mart 2027'den itibaren üç ayda bir, o yılki gömülü emisyonların en az yarısı kadar sertifikayı hesaplarında bulundurmak zorunda olacak.

CBAM hangi Türk sektörlerini etkiliyor?

CBAM kapsamı demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, hidrojen ve elektrik ürünlerini kapsıyor. 1 Ocak 2026'dan itibaren yılda 50 tonun üzerinde bu ürünleri AB'ye ihraç eden veya bu ürünleri AB'ye ithal eden taraflar CBAM hesap numarası almak zorunda; Türkiye'nin AB'ye yönelik demir-çelik ve alüminyum ihracatı bu eşiği büyük ölçüde aşıyor.

Türk ihracatçılar bu değişikliklere nasıl hazırlanmalı?

Öncelikle, 14 ve 24 Ağustos 2026'da yayımlanan yeni Komisyon rehberlerini ve düzeltilmiş varsayılan değer tablosunu (2026/1740) mevcut maliyet hesaplarınızla karşılaştırın. AB'deki alıcılarınızla hangi tesisin gerçek emisyon verisini hangi doğrulayıcıdan alacağını Ocak 2027 öncesinde netleştirmek, 2026 ithalatları için Eylül 2027'deki beyan yükümlülüğünü kolaylaştıracak.