AB karbon rezervinde eşik 650 milyona çıkıyor

16 Eyl 2026 · 4 DK OKUMA · İHRACATHUB EDİTÖR EKİBİ

AB Parlamentosu karbon piyasası rezervinde ne değiştirdi?

ETS1 için, AB Komisyonu'nun Nisan 2026'da sunduğu ve rezervdeki 400 milyon sertifikalık iptal eşiğini tamamen kaldırmayı öngören teklif reddedildi. Parlamento bunun yerine eşiği korumayı ama 2027 başında 400 milyondan 650 milyona çıkarmayı kabul etti; oylama 367 kabul, 240 ret, 59 çekimser sonuçlandı.
ETS2 için, bina ve karayolu taşımacılığı yakıtlarını kapsayan ve 2028'de başlaması planlanan sistemin rezervini tüketici fiyat şoklarına karşı güçlendiren, Konsey ile önceden uzlaşılmış metin 467 kabul, 158 ret, 41 çekimser oyla onaylandı.
Raportör Pierfrancesco Maran (S&D), değişikliğin "iklim hedefleri ile sanayi rekabetçiliği arasında doğru dengeyi kurduğunu" söyledi; ETS2 raportörü Danuše Nerudová ise Komisyon'un Ekim 2027'ye kadar ETS2'nin hanehalkı üzerindeki etkisini ayrıca değerlendireceğini belirtti.
ETS1 MSR metni şimdi Parlamento'nun Konsey'le üçlü müzakerelere (trilog) taşıyacağı bir pazarlık mandatı; ETS2 MSR metni ise Konsey'in resmi kabulünün ardından Resmî Gazete'de yayımlanmasından 20 gün sonra doğrudan yürürlüğe girecek.

Rakamlar

Teklif	Kabul	Ret	Çekimser
ETS1 MSR eşiği	367	240	59
ETS2 MSR uzlaşısı	467	158	41

CBAM sertifika fiyatı bu tartışmanın ortasında: 2026 ithalatları için birinci çeyrek ortalaması ton başına 75,36 avro, ikinci çeyrek 75,28 avro olarak açıklandı; Eylül ortasında spot EUA fiyatı 86 avroya yaklaştı.

Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

MSR reformu, CBAM sertifika fiyatının gelecekteki oynaklığını doğrudan etkiliyor. CBAM'in mekanizması gereği ithalatçının ödediği sertifika fiyatı doğrudan AB ETS açık artırma fiyatına endeksli — 2026 için çeyreklik ortalama, 2027'den itibaren haftalık ortalama. Rezervdeki iptal eşiğinin 400 milyondan 650 milyona çıkarılması, piyasada arz şoku durumunda devreye girecek daha büyük bir tampon anlamına geliyor; bu da teoride ani fiyat sıçramalarını yumuşatarak AB'deki alıcının ödeyeceği CBAM maliyetinin -ve dolayısıyla Türk tedarikçiye yansıyan fiyat baskısının- daha öngörülebilir olmasını sağlıyor. AB'ye çelik, alüminyum, çimento, gübre veya elektrik satan her CBAM kapsamındaki ihracatçı için bu, maliyet projeksiyonlarında kullanılan EUA fiyat bandının biraz daha güvenilir hale gelmesi demek — ama henüz kesinleşmiş bir garanti değil.

İkinci etki, karayolu taşımacılığı üzerinden geliyor. ETS2, 2028'de faaliyete geçtiğinde AB içindeki yakıt tedarikçilerini kapsayacak ve bu maliyet zamanla akaryakıt fiyatlarına yansıyacak. AB'ye DDP (gümrük resmi ödenmiş teslim) şartıyla satış yapan veya AB içinde kendi araçlarıyla dağıtım yapan Türk ihracatçı ve lojistik firmaları için bu, 2028 sonrası navlun maliyetlerinde bir belirsizlik kaynağı. Parlamento'nun onayladığı MSR güçlendirmesi bu maliyeti tüketiciye şok halinde değil daha kademeli yansıtmayı hedefliyor; yani sert bir tek seferlik sıçrama riski bir miktar azalıyor, ama maliyetin kendisi ortadan kalkmıyor.

Üçüncü ve en önemli nokta: hiçbiri henüz kesinleşmiş kanun değil. ETS1 MSR metni Konsey'le müzakereye açılacak bir Parlamento pozisyonu; nihai eşik, yürürlük tarihi ve olası ek istisnalar trilog sürecinde değişebilir. Türk ihracatçının bugünden yapması gereken, hem mevcut sert senaryoyu (Komisyon'un iptal mekanizmasını tamamen kaldırma teklifi) hem de Parlamento'nun daha öngörülebilir senaryosunu ayrı ayrı fiyatlandırmak.

Kimleri etkiliyor

CBAM kapsamındaki demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, hidrojen ve elektrik ürünlerini AB'ye ihraç eden firmalar — doğrudan sertifika ödeyen taraf AB'deki ithalatçı olsa da, maliyet sözleşme fiyatlamasına yansıyor.
AB içinde karayolu taşımacılığı yapan veya AB'ye DDP teslimat üstlenen Türk nakliye ve lojistik firmaları — ETS2'nin 2028'de devreye girecek yakıt maliyeti üzerinden.
Uzun vadeli AB sözleşmesi olan ihracatçılar — 2027-2028 dönemi için fiyat gözden geçirme maddesi eklemesi gereken taraflar.

Ne yapmalı?

CBAM maliyet senaryolarınızı güncel EUA fiyat bandına göre kalibre edin — hem mevcut sert hem de MSR'nin yumuşattığı senaryoyu ayrı hesaplayın. CBAM 2026 rehberi
GTİP bazlı maliyet projeksiyonlarınızı gözden geçirin — CBAM kapsamındaki her ürün grubu için ayrı senaryo kurun. GTİP kodları rehberi
Kâr marjınızı EUA fiyat aralığına göre stres testine tabi tutun. İhracat kârlılık hesaplayıcı
AB içi karayolu taşıma maliyet varsayımlarınızı ETS2'nin 2028 başlangıcına göre şimdiden gözden geçirin. Navlun ve sigorta hesaplayıcı
Sektörünüze özel CBAM danışmanlığından faydalanarak trilog sürecini takip edin. Demir-çelik CBAM danışmanlığı

Sıkça sorulan sorular

AB Parlamentosu 15 Eylül'de ne oyladı?

AB Parlamentosu, 15 Eylül 2026'daki genel kurulda AB emisyon ticaret sisteminin (ETS) piyasa istikrar rezervini (Market Stability Reserve, MSR) değiştiren iki ayrı teklifi oyladı. İlkinde, mevcut ETS1 sistemi için rezerv eşiğinin 400 milyondan 650 milyon sertifikaya çıkarılması 367 kabul, 240 ret ve 59 çekimser oyla kabul edildi. İkincisinde, bina ve karayolu taşımacılığını kapsayan ETS2'nin rezervini fiyat şoklarına karşı güçlendiren Konsey uzlaşı metni 467 kabul, 158 ret ve 41 çekimser oyla onaylandı.

Piyasa istikrar rezervi (MSR) nedir ve eşik neden önemli?

MSR, 2019'dan beri AB ETS'de arz-talep dengesizliğini gidermek için piyasadaki sertifika sayısını azaltıp artıran bir mekanizma. Mevcut kuralda rezervde 400 milyonu aşan sertifikalar kalıcı olarak iptal ediliyor; AB Komisyonu Nisan 2026'da bu iptal mekanizmasını tamamen kaldırmayı önermişti. Parlamento bunun yerine mekanizmayı korumayı ve eşiği 2027 başında 650 milyona çıkarmayı tercih etti — bu, ani arz şoklarına karşı daha büyük bir tampon anlamına geliyor.

ETS2 için kabul edilen değişiklik ne getiriyor?

ETS2, bina ve karayolu taşımacılığı yakıtlarını kapsayan ve 2028'de başlaması planlanan ayrı bir emisyon ticaret sistemi. Parlamento'nun onayladığı metin, ETS2'nin rezervini tüketicileri ani fiyat sıçramalarına karşı koruyacak şekilde güçlendiriyor. AB Komisyonu, Ekim 2027'ye kadar ETS2'nin bina ve karayolu taşımacılığına uygulanmasını ve mevcut fiyat kontrol mekanizmasının yeterliliğini ayrıca değerlendirecek.

Bu değişiklik CBAM sertifika fiyatını nasıl etkiliyor?

CBAM sertifika fiyatı doğrudan AB ETS açık artırma fiyatına bağlı: 2026 ithalatları için çeyreklik ortalama kullanılıyor (birinci çeyrekte ton başına 75,36 avro, ikinci çeyrekte 75,28 avro), 2027'den itibaren haftalık ortalamaya geçilecek. MSR'deki daha büyük tampon, arz şoklarını yumuşatarak sertifika fiyatının aşırı sıçramasını sınırlamayı hedefliyor — bu da AB'ye çelik, alüminyum, çimento ve gübre satan Türk ihracatçısının CBAM maliyetini önceden daha güvenilir biçimde hesaplamasına yardımcı olabilir.

Bu değişiklikler kesinleşti mi?

Hayır. ETS1 MSR oylaması, Parlamento'nun Konsey'le üçlü müzakerelere (trilog) gireceği bir pazarlık mandatı; nihai eşik ve yürürlük tarihi müzakere sürecinde değişebilir. ETS2 MSR metni ise Konsey ile üzerinde zaten uzlaşılmış bir taslak; Konsey'in resmi kabulünün ardından AB Resmî Gazetesi'nde yayımlanmasından 20 gün sonra yürürlüğe girecek.

Türk ihracatçısı şimdi ne yapmalı?

CBAM kapsamındaki sektörlerde faaliyet gösteren ihracatçılar, EUA fiyatının güncel bandını (Eylül 2026'da ton başına yaklaşık 80-86 avro) maliyet senaryolarına yansıtmalı ve MSR reformunun trilog sürecini takip etmeli. AB içinde karayolu taşımacılığı yapan veya DDP teslimat üstlenen lojistik firmaları ise ETS2'nin 2028 başlangıcına göre navlun fiyatlama varsayımlarını şimdiden güncellemeli.