TR ETS pilotu: CBAM'de 2026 için indirim yok

21 Eki 2026 · 3 DK OKUMA · İHRACATHUB EDİTÖR EKİBİ

TR ETS pilot dönemi neyi değiştirdi?

Türkiye'nin emisyon ticaret sistemi (TR ETS) pilot dönemi, 2026 ve 2027 emisyonlarını kapsayacak şekilde işliyor; ancak 2026'da yalnızca raporlama yükümlülüğü var.

Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği, 27 Ağustos 2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmî Gazete'de yürürlüğe girdi.
İklim Değişikliği Başkanlığı, pilot dönemin usul ve esaslarını 1 Ekim 2026'da duyurdu: elektrik üretimi, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre tesisleri, belirlenen emisyon eşiğini aşıyorsa kapsamda.
Tahsisat teslim yükümlülüğü ilk kez 2027 sistem yılı emisyonları için başlıyor. ICAP'a göre teslim tarihi Kasım 2028'in son iş günü.
Ücretsiz tahsis 2027 için %100; ICAP ve bağımsız bir analiz sitesi (Coral) bunu aynı biçimde aktarıyor.
AB Komisyonu aynı hafta, 5 Ekim 2026'da CBAM sertifikasının 3. çeyrek fiyatını 82,32 euro olarak yayımladı.

CBAM sertifika fiyatı nasıl seyretti?

CBAM sertifikasının 2026 fiyatı üç çeyrekte yüzde 9 civarında yükseldi.

Çeyrek	Fiyat	Yayım
1. çeyrek	75,36 €	7 Nisan
2. çeyrek	75,28 €	6 Temmuz
3. çeyrek	82,32 €	5 Ekim

Fiyat, AB ETS müzayedelerinin ağırlıklı ortalamasından hesaplanıyor; Komisyon 2027'den itibaren haftalık fiyat yayımlayacak. Sertifika satışı 1 Şubat 2027'de başlıyor, ilk beyan ise 2026 ithalatı için 30 Eylül 2027'ye kadar verilecek.

Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

TR ETS'in varlığı, 2026 ihracatınızın CBAM maliyetini düşürmüyor. CBAM'in 9. maddesi, menşe ülkede fiilen ödenmiş bir karbon fiyatının sertifika yükümlülüğünden düşülmesine izin veriyor; ancak Türkiye'de 2026 yalnızca raporlama yılı olduğundan düşülecek bir tutar yok. İlk beyan 2026 ithalatını kapsadığı için bu ilk beyanda Türkiye kaynaklı bir indirim beklemek gerçekçi değil.

2027 daha karmaşık. Ücretsiz tahsis %100 olduğundan, tesisin referans değerin altında kalması hâlinde ödediği net karbon bedeli sıfıra yakın olabilir; CBAM ise ödenmiş fiyatı serbest tahsis sonrası net tutar üzerinden değerlendiriyor. Üstelik indirimin uygulanması için AB'nin üçüncü ülke karbon fiyatı uygulama tüzüğünün çıkması gerekiyor. Bu tüzük Komisyon'un 13 Mayıs 2026 taslağı aşamasında; OECD'nin değerlendirmesi de taslağı "hazırlık aşamasında" olarak listeliyor. Bağımsız bir CBAM rehber sitesi, 12 Ekim 2026 itibarıyla hiçbir ülkenin karbon fiyatının tanınmadığını yazıyor; bu bilgiyi tek kaynaktan aktardığımızı not edelim.

Pratik sonuç: 2026'da maliyeti belirleyen unsur karbon fiyatı indirimi değil, emisyon verisinin niteliği. Alıcınız tesisinizden doğrulanmış gerçek veri alamazsa varsayılan değeri kullanıyor ve 2026'da bu değere %10, 2027'de %20 ek ücret binecek. Tesis verisi olan ihracatçı, aynı sertifika fiyatında daha düşük emisyonla fiyat avantajı yakalayabilir. TR ETS'in 2026 raporlaması bu veriyi zaten üretmenizi zorunlu kılıyor; ayrı bir CBAM veri çalışması yapmak yerine ikisini aynı doğrulayıcı ve metodolojiyle yürütmek mantıklı.

Kimleri etkiliyor?

CBAM kapsamı demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, hidrojen ve elektriği içeriyor. TR ETS pilotu da çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre ve elektrik üretimini hedefliyor. Yani iki sistem büyük ölçüde aynı sektörleri kesiştiriyor. AB'ye ihracat yapıp tesis eşiğini aşan çelik, alüminyum ve çimento üreticileri ile bu üreticilerin tedarikçisi olan işleme firmaları doğrudan etkileniyor. Yalnızca ticaret şirketi olan ihracatçılar ise veriyi üretici tedarikçiden istemek zorunda.

Ne yapmalı?

Tesisinizin TR ETS kapsamında olup olmadığını İklim Değişikliği Başkanlığı duyurularından kontrol edin; kapsamdaysanız izleme metodolojisi planı ve faaliyet seviyesi raporu takvimini planlayın.
GTİP kodlarınızın CBAM kapsamını doğrulayın. GTİP kodları rehberi
Fiyat tekliflerinize iki senaryo koyun: gerçek veri ile varsayılan değer + %10 ek ücret. İhracat fiyatlama hesaplayıcı
82,32 euroluk sertifika fiyatını kârlılık hesaplarınızda duyarlılık testi olarak çalıştırın. İhracat kârlılık hesaplayıcı
AB'deki alıcınızla veri paylaşım takvimini 2027'nin ilk çeyreğinden önce netleştirin. CBAM 2026 rehberi

Sıkça sorulan sorular

TR ETS pilot dönemi ne zaman başladı ve hangi sektörleri kapsıyor?

Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliği 27 Ağustos 2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmî Gazete'de yürürlüğe girdi. Pilot dönem 2026 ve 2027 sistem yıllarını kapsıyor; belirlenen emisyon eşiğinin üzerindeki elektrik, çimento, demir-çelik, alüminyum ve gübre tesisleri sisteme dahil. İklim Değişikliği Başkanlığı usul ve esasları 1 Ekim 2026'da duyurdu.

TR ETS, CBAM'de ödenecek sertifika sayısını 2026 için azaltır mı?

Hayır. CBAM kuralları, menşe ülkede fiilen ödenmiş bir karbon fiyatı varsa sertifika yükümlülüğünün azaltılmasına izin veriyor. TR ETS'te 2026 yalnızca raporlama yılı olduğu için ödenmiş bir fiyat yok. İlk CBAM beyanı 30 Eylül 2027'de 2026 ithalatını kapsayacağından, bu beyanda Türkiye kaynaklı bir indirim beklenmemeli.

CBAM sertifika fiyatı 2026'da ne kadar?

AB Komisyonu'nun yayımladığı üç çeyrek fiyatı şöyle: 1. çeyrek 75,36 euro (7 Nisan), 2. çeyrek 75,28 euro (6 Temmuz), 3. çeyrek 82,32 euro (5 Ekim 2026). 3. çeyrek fiyatı, 2. çeyreğe göre yaklaşık yüzde 9 daha yüksek. Fiyat, AB ETS müzayede fiyatlarının ağırlıklı ortalamasından hesaplanıyor; 2027'den itibaren haftalık yayımlanacak.

TR ETS'te ilk tahsisat teslimi ne zaman?

Uluslararası Karbon Eylem Ortaklığı'nın (ICAP) aktardığına göre, 2027 emisyonları için tahsisat teslimi Kasım 2028'in son iş gününe kadar yapılacak. 2026 için yalnızca emisyon raporlaması isteniyor; faaliyet seviyesi raporlarının 30 Nisan 2027'ye kadar doğrulanmış olarak sunulması gerekiyor. Ücretsiz tahsis 2027 için yüzde 100 olarak belirlendi.

Türk ihracatçı CBAM maliyetini düşürmek için ne yapabilir?

En etkili adım, tesise ait doğrulanmış gerçek emisyon verisini AB'deki alıcıya sunmak. Alıcı, veri yoksa varsayılan değeri kullanıyor ve buna 2026'da yüzde 10, 2027'de yüzde 20 ek ücret ekliyor. TR ETS'in 2026 raporlama yükümlülüğü, aynı veriyi hem Türkiye'de hem AB'ye yönelik beyanlar için hazırlamanın fırsatı.