EUDR'de geri sayım: 111 gün kaldı

10 Eyl 2026 · 3 DK OKUMA · İHRACATHUB EDİTÖR EKİBİ

EUDR'ye kaç gün kaldı ve kimi bağlıyor?

AB Ormansızlaşma Tüzüğü'nün (EUDR — Regulation (EU) 2023/1115) orta ve büyük ölçekli işletmeler için yürürlük tarihine bugün itibarıyla 111 gün kaldı.

(AB) 2025/2650 sayılı değişiklik tüzüğü, EUDR'nin madde 3-13, 16-24, 26, 31 ve 32'sinin uygulanma tarihini ikinci kez erteleyerek 30 Aralık 2026'ya sabitledi; 31 Aralık 2024'ten önce kurulmuş mikro ve küçük işletmeler için tarih 30 Haziran 2027.
Tüzük yedi emtiayı ve türevlerini kapsıyor: sığır (ve deri), kakao, kahve, palm yağı, kauçuk, soya, odun — türetilmiş ürünler arasında mobilya, kağıt, çikolata ve lastik de var.
AB Komisyonu, 22 Mayıs 2025'te (AB) 2025/1093 sayılı Uygulama Tüzüğü ile ilk "ülke risk sınıflandırması" listesini yayımladı: 4 ülke yüksek risk (Belarus, Myanmar, Kuzey Kore, Rusya), yaklaşık 50 ülke standart risk, yaklaşık 140 ülke düşük risk. Türkiye düşük risk kategorisinde.
Liste 2026'da güncel FAO orman verileriyle yeniden gözden geçirilecek; sınıflandırma değişebilir.
Tüzüğün 25. maddesi, ihlal eden tüzel kişilere AB genelindeki yıllık cironun en az %4'ü oranında idari para cezası öngörüyor — bu doğrudan EUR-Lex'teki tüzük metninde yer alan bir hüküm.

Rakamlar

Risk sınıfı	Denetim oranı	Ülke sayısı
Düşük (Türkiye)	%1	~140
Standart	%3	~50
Yüksek	%9 + hacim	4

Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

Türkiye'nin düşük risk sınıfında olması gerçek bir avantaj: tam risk değerlendirmesi ve azaltım adımını atlayabiliyorsunuz, gümrükte denetlenme olasılığınız standart veya yüksek riskli ülkelerdeki rakiplerinize göre çok daha düşük. Ama bu bir muafiyet değil — her sevkiyat için coğrafi konum verisiyle desteklenmiş bir Durum Tespiti Beyanı (Due Diligence Statement, DDS) sunmadan ürün AB pazarına giremiyor veya AB'den ihraç edilemiyor. Beyanı eksik veya geç veren firma, düşük risk sınıfında olsa bile sevkiyatının gümrükte beklemesi riskiyle karşı karşıya kalıyor.

Rakam büyük: sektör birlikleri verilerine göre Türkiye'nin mobilya-kağıt-orman ürünleri ihracatı 2025'te yaklaşık 8 milyar dolara ulaştı ve bunun 3-4 milyar dolarlık kısmı doğrudan EUDR kapsamında değerlendiriliyor. Deri ve deri mamulleri ihracatı ise Ocak-Kasım 2025'te 1,34 milyar dolar oldu. Her iki sektörde de AB, geleneksel olarak en büyük pazarlardan biri — dolayısıyla 30 Aralık'ta sisteme hazır olmayan firmalar için risk soyut değil, doğrudan nakit akışı sorunu.

Kritik ayrıntı: EUDR yalnızca ham emtiayı değil, türetilmiş ürünleri de kapsıyor. Yani ithal deriyle üretim yapıp AB'ye satan bir çanta veya ayakkabı üreticisi, kendi tesisinde hayvan yetiştirmese bile tedarik zincirinin en başındaki çiftliğin coğrafi konumunu izleyebilmek zorunda. Aynı mantık, ithal kauçuktan lastik veya conta üreten, ithal kahveyi işleyip AB'ye yeniden ihraç eden firmalar için de geçerli.

Kimleri etkiliyor

AB'ye deri, deri eşya, mobilya, ahşap ve kağıt ürünü, kauçuk mamul veya işlenmiş kahve/kakao ürünü satan tüm orta ve büyük ölçekli ihracatçılar. Özellikle tedarik zincirinde birden fazla ara işlemci bulunan (ör. ithal deri kullanan konfeksiyon ve çanta üreticileri, ithal kauçuktan lastik parçası üreten yan sanayi) firmalar için geolokasyon verisi toplamak daha karmaşık ve zaman alıcı.

Ne yapmalı?

Tedarik zincirinizi çiftlik/orman parseli düzeyine kadar haritalayın — hammaddenin geldiği coğrafi koordinatı tedarikçinizden şimdi isteyin. Menşe ispatı rehberi
GTİP kodlarınızı EUDR Ek I listesiyle çapraz kontrol edin — bazı işlenmiş ürünler kapsama beklenmedik şekilde girebiliyor. GTİP kodları rehberi
AB Bilgi Sistemi'nde test beyanı oluşturmayı 2026'nın son çeyreğine bırakmayın — sistem yoğunluğu Aralık ayına yaklaştıkça artacak.
Sertifikasyon ve izlenebilirlik belgelerinizi güncel tutun — CE/ISO uyum süreçleriyle EUDR belgelerini paralel yönetmek denetim yükünü azaltır. CE/ISO sertifika rehberi
AB'deki alıcılarınızla DDS sorumluluğunun kimde olacağını netleştirin — ihracatçı mı, AB'deki ithalatçı mı beyanı sunacak, sözleşmede yazılı hale getirin.

Sıkça sorulan sorular

EUDR ne zaman yürürlüğe giriyor?

(AB) 2025/2650 sayılı değişiklik tüzüğü ile ikinci kez ertelenen AB Ormansızlaşma Tüzüğü (EUDR), orta ve büyük ölçekli işletmeler için 30 Aralık 2026'da, mikro ve küçük işletmeler için 30 Haziran 2027'de yürürlüğe giriyor. Bu tarihler doğrudan EUR-Lex'teki resmî tüzük metninde yer alıyor.

EUDR hangi ürünleri kapsıyor?

Tüzük yedi emtiayı kapsıyor: sığır, kakao, kahve, palm yağı, kauçuk, soya ve odun — ayrıca bunlardan türetilen ürünler: deri, mobilya, kağıt, çikolata ve lastik. Kapsam, Avrupa Birliği pazarına giren veya AB'den ihraç edilen ürünleri içeriyor.

Türkiye EUDR'de hangi risk kategorisinde?

AB Komisyonu'nun 22 Mayıs 2025 tarihli (AB) 2025/1093 sayılı Uygulama Tüzüğü ile yayımladığı ilk ülke listesinde Türkiye, 139 ülke arasında 'düşük riskli' kategoride yer aldı. Bu, basitleştirilmiş özen yükümlülüğü ve yaklaşık %1'lik denetim oranı anlamına geliyor; liste 2026'da güncel FAO verileriyle yeniden gözden geçirilecek.

Düşük risk sınıfı, özen yükümlülüğünden muaf olmak mı demek?

Hayır. Düşük risk sınıfı yalnızca tam risk değerlendirmesi ve azaltım adımını atlamanızı sağlıyor; her sevkiyat için coğrafi konum verisi içeren bir Durum Tespiti Beyanı (Due Diligence Statement) sunma zorunluluğu devam ediyor. Beyan sunmadan ürün AB pazarına giremiyor veya AB'den ihraç edilemiyor.

EUDR'ye uyulmazsa ceza ne kadar olabilir?

Tüzüğün 25. maddesine göre tüzel kişiler için azami idari para cezası, ihlalin tespit edildiği mali yıldan önceki yıla ait AB genelindeki toplam cironun en az %4'ü; ayrıca ürün toplatma, geçici pazardan men ve tekrarlanan ihlallerde artan ceza uygulanabiliyor.

Türkiye'nin AB'ye EUDR kapsamındaki ihracat hacmi ne kadar?

Sektör birlikleri verilerine göre Türkiye'nin mobilya-kağıt-orman ürünleri ihracatı 2025'te yaklaşık 8 milyar dolara ulaştı; bunun 3-4 milyar dolarlık kısmı doğrudan EUDR kapsamında değerlendiriliyor. Deri ve deri mamulleri ihracatı ise Ocak-Kasım 2025'te 1,34 milyar dolar olarak gerçekleşti.