Reeskont kredisinde BSMV istisnası genişledi

Reeskont kredisinde BSMV istisnası ne değişti?

5 Eylül 2026 tarihli ve 33361 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 11723 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ve buna bağlı İhracat: 2026/3 sayılı Tebliğ ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) kaynaklı senet reeskont kredilerindeki Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) istisnasının kapsamı genişletildi.

• Değişiklik öncesinde BSMV istisnası yalnızca Türk Eximbank'a açılan kısa vadeli reeskont kredilerini kapsıyordu.
• Yeni düzenlemeyle istisna, hem Türk Eximbank hem de diğer ticari bankalarca kullandırılan uzun vadeli reeskont kredilerini de içeriyor — metindeki "kısa vadeli" ibaresi tamamen kaldırıldı.
• Ticaret Bakanlığı'nın konuya ilişkin açıklamasına göre son dönemde yapılan değişikliklerle reeskont kredilerinin finansman maliyeti %23,95 seviyesine indirildi.
• Reeskont kredilerinin toplam günlük limiti 300 milyon liradan 5 milyar liraya, firma başına günlük limit ise 60 milyon liraya yükseltildi.
• Yabancı para cinsi ihracat reeskont kredisinde firma başına limit 5 milyon dolar, toplam program bütçesi 1 milyar dolar olarak belirlendi; döviz alma zorunluluğu ve ilave döviz bozdurma zorunluluğu kaldırıldı.
• Kredi tahsisinde "net ihracatçı" kriteri yerine firmanın ihracat performansını daha çok yönlü ölçen "ihracatçı skoru" uygulamasına geçildi.

Rakamlar

Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

BSMV, banka ve sigorta işlemlerinde uygulanan ve reeskont kredisinde ödenen faiz üzerinden hesaplanan bir vergi. Kısa vadeli Eximbank kredisi kullanan firmalar bu vergiden zaten muaftı; ama orta ve uzun vadeli reeskont kredisi — örneğin sevk süresi uzun, ön finansmanı yatırım niteliğinde olan makine, gemi inşa veya proje bazlı ihracatta kullanılan kredi türleri — bu istisnanın dışında kalıyordu. Bu, aynı reeskont programı içinde vade uzadıkça efektif maliyetin arttığı, dolayısıyla bankaların ve firmaların uzun vadeli kredi tercih etmesini caydıran bir yapı yaratıyordu.

5 Eylül düzenlemesi bu asimetriyi kaldırıyor: artık vade farkı gözetmeksizin, hem Eximbank hem de reeskont kredisine aracılık eden diğer ticari bankalar üzerinden kullanılan kredide BSMV ödenmiyor. Pratikte bu, %23,95'lik finansman maliyetinin üzerine binen vergi yükünün kredinin tamamından kalkması demek — somut tasarruf, kredinin vadesi ve tutarına göre değişir, ama vergi kaleminin tamamen sıfırlanması özellikle uzun vadeli kredi kullanan firmalar için önceki döneme göre kalıcı bir maliyet avantajı.

Günlük limitin 300 milyon liradan 5 milyar liraya çıkarılması ayrı bir gelişme: bu, daha önce limit dolduğu için reeskont kredisine erişemeyen firmaların önünü açıyor. "Net ihracatçı" yerine "ihracatçı skoru"na geçiş de benzer bir yönde işliyor — ithalatı ihracatından fazla olan ama katma değeri yüksek üretim yapan firmaların artık salt net döviz dengesine bakılarak kredi dışında bırakılmaması hedefleniyor.

Kimleri etkiliyor

• Orta ve uzun vadeli reeskont kredisi kullanan veya kullanmayı planlayan ihracatçılar (yatırım malı, makine, proje bazlı sevkiyat).
• Daha önce günlük limit dolduğu için reeskont kredisine erişemeyen KOBİ'ler.
• İthalat girdisi yüksek olduğu için eskiden "net ihracatçı" tanımına girmeyen, ama ihracat hacmi ve performansı güçlü imalatçı ihracatçılar.
• Döviz cinsinden reeskont kredisi kullanan ve döviz bozdurma zorunluluğu nedeniyle kur riskini yönetmekte zorlanan firmalar.

Ne yapmalı?

1. Bankanızdan mevcut veya planladığınız reeskont kredisinin uzun vadeli dilimde BSMV istisnasından yararlanıp yararlanmadığını teyit edin.
2. Eximbank kredi hesaplayıcısıyla BSMV istisnası sonrası güncel maliyeti hesaplayıp fiyatlamanıza yansıtın.
3. Daha önce günlük limit nedeniyle geri çevrildiyseniz, yeni 5 milyar TL'lik toplam limit kapsamında bankanıza yeniden başvurun.
4. "Net ihracatçı" kriteri nedeniyle daha önce elenen firmalar, yeni ihracatçı skoru uygulaması kapsamında tekrar değerlendirme talep edebilir.
5. Vergi avantajlarının tamamını görmek için vergi avantajları rehberine, ürün bazlı karşılaştırma için Eximbank 2026 ürün rehberine bakın; döviz cinsi kredi kullanıyorsanız kur çeviriciyle güncel TL karşılığını izleyin.

Sıkça sorulan sorular

Reeskont kredisinde BSMV istisnası ne zaman ve nasıl genişledi?

5 Eylül 2026 tarihli ve 33361 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 11723 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ve İhracat: 2026/3 sayılı Tebliğ ile TCMB kaynaklı senet reeskont kredilerindeki Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi (BSMV) istisnası, kısa vadeli Eximbank kredilerinin yanında Eximbank ve diğer ticari bankalarca kullandırılan uzun vadeli reeskont kredilerini de kapsayacak şekilde genişletildi.

Reeskont kredisinin finansman maliyeti şu anda ne kadar?

Ticaret Bakanlığı'nın açıklamasına göre son dönemki düzenlemelerle reeskont kredilerinin finansman maliyeti yüzde 23,95 seviyesine indirildi; BSMV istisnasının uzun vadeli krediye yayılması bu maliyeti vergi yükü tarafında ayrıca hafifletiyor.

Günlük ve firma başına kredi limitleri ne kadar yükseldi?

Reeskont kredilerinin toplam günlük limiti önceki 300 milyon liradan 5 milyar liraya çıkarıldı; firma başına uygulanan günlük limit ise 60 milyon liraya yükseltildi.

Döviz cinsi reeskont kredisinde hangi değişiklikler oldu?

Yabancı para cinsi ihracat reeskont kredisinde firma başına limit 5 milyon dolar, toplam program bütçesi 1 milyar dolar olarak belirlendi. Ayrıca reeskont kredisi kullanan ihracatçılar için döviz alma zorunluluğu ve ilave döviz bozdurma zorunluluğu kaldırıldı.

'Net ihracatçı' yerine 'ihracatçı skoru' uygulaması ne anlama geliyor?

TCMB ve Ticaret Bakanlığı, reeskont kredisi tahsisinde firmanın ithalat-ihracat dengesine bakan 'net ihracatçı' kriterini kaldırıp, firmanın ihracat performansını çok yönlü değerlendiren 'ihracatçı skoru' uygulamasına geçti; bu değişiklik daha fazla firmanın kredi kapsamına girmesini amaçlıyor.

BSMV istisnası hangi bankalar için geçerli?

Değişiklikten önce BSMV istisnası metni yalnızca TCMB'nin Türk Eximbank'a açtığı reeskont kredileriyle sınırlı okunuyordu. 5 Eylül düzenlemesiyle istisna, TCMB'nin reeskont kredisine aracılık eden diğer ticari bankalar üzerinden kullandırılan kredileri de kapsayacak şekilde genişledi.

Kaynaklar

• T.C. Ticaret Bakanlığı — İhracatçılarımızın Finansman Maliyetini Düşürecek Yeni Düzenleme Yürürlüğe Girmiştir
• T.C. Resmî Gazete — 5 Eylül 2026 tarihli ve 33361 sayılı Resmî Gazete (İhracat: 2026/3 Tebliği)
• Anadolu Ajansı — İhracatçıların Finansman Maliyetini Düşürmek İçin Reeskont Kredilerinde BSMV İstisnası Genişletildi