AB çelik kotasında Türk payı hemen doldu

13 Eki 2026 · 3 DK OKUMA · İHRACATHUB EDİTÖR EKİBİ

Türkiye'nin AB çelik kotası 1 Ekim'de neden doldu?

Türkiye'nin sıcak haddelenmiş yassı çelikte Ekim-Aralık çeyreği için ayrılmış 160.574 tonluk AB kotası, çeyreğin 1 Ekim 2026'da açılmasının hemen ardından tükendi. EUROMETAL'ın 6 Ekim tarihli derlemesine göre Türkiye'nin inşaat demiri (59.919 ton), kaplamalı sac ve levha kotaları da dolu.

AB'nin 2026/1384 sayılı Çelik Tüzüğü 1 Temmuz 2026'dan beri yürürlükte; yıllık toplam kota 18.345.922 ton, kota dışı vergi %50.
Komisyon'un 29 Haziran 2026 tarihli 2026/1457 sayılı tüzüğü kotayı ülkelere ve çeyreklere böldü; kota yılı 1 Temmuz-30 Haziran.
Ekim çeyreği, kota yılının ikinci çeyreği. Haberlerde "dördüncü çeyrek" denmesi takvim yılına göredir.
SteelOrbis'e göre sıcak haddelenmiş yassıda Türkiye adına yaklaşık 378.822 ton beyanname gümrük işlemi bekliyor; bir alıcı da kabaca 380.000 ton dedi. Bunlar henüz kesinleşmiş tahsis değil.

Rakamlar: kota ve bekleyen yük

Türkiye'nin Ekim-Aralık kotaları ile 6 Ekim itibarıyla bekleyen beyanname hacimleri şöyle (SteelOrbis, ton).

Ürün	Kota	Bekleyen
Sıcak yassı	160.574	378.822
İnşaat demiri	59.919	78.088
Filmaşin	61.147	70.698
Boş profil	59.849	112.046
Gaz borusu	28.163	45.891

Sıcak yassı ve boş profil kotaları Tüzük 2026/1457 Ek I'inden teyit edildi; diğer kotalar SteelOrbis/EUROMETAL'dan alındı. "Bekleyen" sütunu tek kaynağa (SteelOrbis) dayanıyor ve kesin tahsis değil, gümrük sırasındaki yük; gümrük sıralaması bitince rakamlar değişir.

Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

Kota dolduktan sonra AB gümrüğüne beyan edilen her Türk çeliği tonajı %50 kota dışı vergiye takılıyor; bekleyen yükün büyüklüğü bu riskin yüksek olduğunu gösteriyor. İki rakam birlikte okunmalı: sıcak yassıda bekleyen yük kotanın yaklaşık 2,4 katı (378.822 / 160.574), boş profilde 1,9 katı.

Beyan yarışı kazanılıyor, sipariş değil. Kota ilk gelen ilk alır esasıyla tüketildiği için asıl belirleyici, beyannamenin AB gümrüğüne ne zaman girdiği. Bu yorum bizim; resmî veri değil.
Fiyatı AB ithalatçısı değil, ihracatçı taşıyabilir. Vergiyi AB'deki ithalatçı öder, fakat DAP/DDP teslimde ve açık sözleşme bulunmayan işlerde fiyat indirimi talebi satıcıya döner.
Rekabetçi dezavantaj riski. Kotası dolan menşeyle kotası dolmayan menşe arasındaki %50'lik fark, AB alıcısını başka tedarikçiye yönlendirebilir.
Devir yok. Kullanılmayan hacim aynı kota yılında sonraki çeyreğe devredilebiliyor, ancak Türkiye'nin Ekim kotasında devredilecek hacim kalmadı.

Kimleri etkiliyor?

Sıcak ve soğuk yassı, kaplamalı sac ve levha ihracatçıları (GTİP 7208, 7210, 7211, 7225-7226).
İnşaat demiri, filmaşin ve boru-profil üreticileri (boş profiller için GTİP 7306).
DAP/DDP satış yapan ve alıcıya sabit fiyat veren firmalar.

Ne yapmalı?

Kalan bakiyeyi sorgulayın. Ürününüzün kategorisini ve CN kodunu gümrük süreci rehberi üzerinden teyit edin; AB'nin resmî kota sayfasında ilgili menşenin bakiyesine ithalatçınızla birlikte bakın.
Sözleşmede kota riskini açıkça paylaşın. Kota dışı verginin kime ait olduğunu yazın; Incoterm seçim aracı ile DAP ve FCA arasındaki risk farkını görün.
Fiyatı iki senaryoyla hesaplayın. İhracat fiyatlama aracı ile kota içi ve %50 kota dışı fiyatı ayrı ayrı çıkarın.
Yük yaklaşırken belge tamamlayın. 1 Ekim'den beri çelikte eritme-döküm ülkesi kanıtı da isteniyor; ayrıntılar eritme-döküm belgesi haberimizde.
CBAM maliyetini unutmayın. Kotayla girişte bile karbon yükümlülüğü ayrı ödeniyor; CBAM 2026 rehberine bakın.
Alternatifleri gözden geçirin. Sektör görünümü için demir-çelik sayfamıza bakın; 1 Ocak 2027'deki çeyrek açılışına sevkiyat planlayın.

Sıkça sorulan sorular

AB'nin yeni çelik kotası Türkiye için ne kadar tonaj ayırıyor?

Komisyon'un 29 Haziran 2026 tarihli 2026/1457 sayılı uygulama tüzüğüne göre Türkiye'nin sıcak haddelenmiş yassı çelikte (kategori 1.A) yıllık kotası 642.294,94 ton, çeyreklik kotası 160.573,74 ton. Boş profillerde yıllık 239.398,50 ton, çeyreklik 59.849,63 ton. Kota yılı 1 Temmuz 2026'da başladı ve 30 Haziran 2027'de bitiyor.

Kota dolunca ne olur, ek vergi ne kadar?

Kota dolduktan sonra AB'ye giren o ürün ve menşe için 2026/1384 sayılı Çelik Tüzüğü'ndeki %50 kota dışı ek vergi uygulanıyor. Önceki rejimde bu oran %25'ti. Vergiyi AB'deki ithalatçı öder; ancak sözleşmede kimin taşıyacağı yazılı değilse fiyat indirimi talebi ihracatçıya döner.

Kota neden birkaç günde doldu?

Kotalar gümrük beyannameleri işlendikçe, ilk gelen ilk alır esasıyla tüketiliyor. SteelOrbis'in aktardığına göre 1 Ekim'den sonra Türkiye için yalnızca sıcak haddelenmiş yassıda 378.822 ton beyanname gümrük işlemi bekliyordu; bu, 160.574 tonluk çeyreklik kotanın yaklaşık 2,4 katı. Gümrük sıralaması bitmeden bu rakam kesinleşmiş sayılmaz.

Kullanılmayan kota bir sonraki çeyreğe devrediyor mu?

İlk uygulama yılında (1 Temmuz 2026-30 Haziran 2027) çeyreklik kotada kullanılmayan hacim, aynı kota yılı içinde sonraki çeyreğe devrediyor. CMS hukuk bürosunun özetine göre 1 Temmuz 2027'den itibaren devir kararı her ürün kategorisi için Komisyon'un ayrı kararına bağlanacak. Ekim-Aralık çeyreğinde ise Türk kotalarında devredilecek hacim kalmadı.

Ürünüm kota kapsamında mı, nasıl kontrol ederim?

Kapsam, tüzüğün Ek I'indeki CN kodlarına göre belirleniyor; örneğin kategori 1.A'da 7208, 7211 ve 7225-7226 pozisyonlarının belirli alt kalemleri var. Kodunuzu GTİP rehberiyle teyit edin, ardından AB'nin resmî kota sorgulama sayfasında ilgili menşe ve sıra numarasının kalan bakiyesini ithalatçınızla birlikte kontrol edin.

Yeni kota açılışı ne zaman?

Kotalar çeyreklik yönetildiği için bir sonraki açılış Ocak-Mart 2027 çeyreği için 1 Ocak 2027'de. Ekim açılışındaki yoğunluk tekrar edebilir; kesin bir öngörü yok, ama sevkiyat takvimini bu tarihe göre planlamak ve ithalatçıyla beyan zamanlamasını önceden konuşmak gerekiyor.