AB'nin zorla çalıştırma yasağına 448 gün kaldı

22 Eyl 2026 · 3 DK OKUMA · İHRACATHUB EDİTÖR EKİBİ

AB'nin zorla çalıştırma yasağına kaç gün kaldı?

AB'nin ürün bazlı zorla çalıştırma yasağı — Regulation (EU) 2024/3015 — 14 Aralık 2027'de fiilen uygulanmaya başlıyor. Bugünden (22 Eylül 2026) o tarihe 448 gün kalıyor; Avrupa Komisyonu bu süreye hazırlanmak için somut adımlar attı.

Düzenleme 12 Aralık 2024'te Resmî Gazete'de yayımlandı, ertesi gün yürürlüğe girdi; üç yıllık bir hazırlık süresinin ardından 14 Aralık 2027'den itibaren fiilen uygulanacak.
Komisyon, 26 Haziran 2026'da uzun süredir beklenen uygulama rehberini yayımladı ve aynı anda Forced Labour Single Portal ile coğrafi/ürün bazlı bir risk veritabanını devreye aldı.
Kapsam son derece geniş: menşei, sektörü ve büyüklüğü fark etmeksizin AB pazarına sürülen veya AB'den ihraç edilen tüm ürünler; asgari bir hacim veya değer eşiği yok.
Zorla çalıştırma, üretimin, hasadın, çıkarmanın veya işlemenin herhangi bir aşamasında, dünyanın herhangi bir yerinde tespit edilse bile ürünü kapsam içine sokuyor.

Rakamlar

Tarih	Aşama	Durum
12 Ara 2024	Resmî Gazete yayımı	Gerçekleşti
26 Haz 2026	Rehber + portal + risk veritabanı	Gerçekleşti
26 Tem 2027	CSDDD büyük firmalar için başlıyor	Yaklaşıyor
14 Ara 2027	Zorla çalıştırma yasağı yürürlükte	448 gün kaldı

Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

Bu düzenlemenin CSDDD'den (Kurumsal Sürdürülebilirlik Durum Tespiti Direktifi) farkını anlamak kritik: CSDDD büyük firmalara bir süreç yükümlülüğü — durum tespiti yapma — getiriyor, zorla çalıştırma yasağı ise bir sonuç yükümlülüğü. Yani şirket durum tespiti sürecini eksiksiz işletmiş olsa bile, tedarik zincirinde bir yerde zorla çalıştırma tespit edilirse ürün AB pazarından çekiliyor, geri dönüştürülüyor, işlevsiz hale getiriliyor veya imha ediliyor — durum tespiti bu sonucu ortadan kaldırmıyor, sadece bir soruşturmada kanıt olarak değer taşıyor.

Uluslararası izleme kuruluşlarının risk haritalarında tekstil-hazır giyim, mevsimlik göçmen işçi kullanılan tarım ve inşaat malzemeleri en yüksek risk kategorileri arasında sayılıyor — üçü de Türkiye'nin güçlü ihracat sektörleri arasında. Bu, her Türk tekstil veya tarım ihracatçısının soruşturma altında olduğu anlamına gelmiyor; ama alt yüklenici zincirinde mevsimlik işçi veya fason üretim kullanan firmalar için izlenebilirlik artık isteğe bağlı bir iyi uygulama değil, pazara erişim şartı haline geliyor. AB'li alıcıların, kendi CSDDD yükümlülükleri 2027'de başlarken tedarikçilerinden aynı bilgiyi şimdiden istemeye başlaması bekleniyor.

Kimleri etkiliyor

Tekstil, hazır giyim ve deri ürünlerinde fason üretim veya alt yüklenici kullanan ihracatçılar.
Mevsimlik veya göçmen işçi istihdam eden tarım ve gıda işleme firmaları.
AB'li alıcıdan tedarik zinciri belgesi talebi almaya başlayan firmalar.
İnşaat malzemesi ve maden ihracatçıları — sektör risk haritalarında öne çıkan diğer alanlar.

Ne yapmalı?

Tedarik zincirinizdeki her girdinin kaynağını ve işçilik koşullarını belgeleyecek bir kayıt sistemi kurun; menşe ispatı rehberi bu belgelemenin temelini oluşturuyor.
Ürünlerinizi GTİP kodu rehberiyle doğru sınıflandırın — bir soruşturmada kapsam tartışması zaman kaybettirir.
Kalite ve uygunluk sertifikalarınızı CE/ISO sertifika rehberinden güncel tutarak tedarik zinciri şeffaflığınızı güçlendirin.
AB'li alıcılarınızla mevcut sözleşmelerinizi gözden geçirip zorla çalıştırma beyanı veya izlenebilirlik şartı içerip içermediğini kontrol edin.
EUDR geri sayımı gibi paralel AB tedarik zinciri düzenlemelerini aynı takvimde takip edin — belgeleme altyapınız büyük ölçüde ortak.

Sıkça sorulan sorular

AB'nin zorla çalıştırma yasağı ne zaman yürürlüğe giriyor?

Regulation (EU) 2024/3015, 12 Aralık 2024'te Resmî Gazete'de yayımlandı ve ertesi gün yürürlüğe girdi; ancak fiilen uygulanması 14 Aralık 2027'ye erteleniyor. Bugünden (22 Eylül 2026) o tarihe 448 gün kalıyor. Avrupa Komisyonu, firmaların hazırlanması için 26 Haziran 2026'da uygulama rehberini yayımladı.

Yasak hangi ürünleri ve firmaları kapsıyor?

Kapsam çok geniş: menşei, sektörü ve büyüklüğü ne olursa olsun AB pazarına sürülen veya AB'den ihraç edilen tüm ürünler. Üretimin, hasadın, çıkarmanın veya işlemenin herhangi bir aşamasında, dünyanın herhangi bir yerinde zorla çalıştırma varsa ürün kapsam içine giriyor — asgari bir hacim veya değer eşiği yok.

Bu düzenleme CSDDD'den (Kurumsal Sürdürülebilirlik Durum Tespiti Direktifi) farklı mı?

Evet, temelden farklı. CSDDD büyük firmalara bir süreç yükümlülüğü (durum tespiti yapma) getiriyor; zorla çalıştırma yasağı ise bir 'sonuç yükümlülüğü' — durum tespiti yapmış olmak, ürünün zorla çalıştırmayla üretildiği tespit edilirse yasağı ortadan kaldırmıyor. İki düzenleme birbirini tamamlıyor: CSDDD büyük firmalar için 26 Temmuz 2027'den, zorla çalıştırma yasağı ise herkes için 14 Aralık 2027'den itibaren uygulanıyor.

Komisyon firmalara hangi araçları sunuyor?

26 Haziran 2026'da yayımlanan rehberle birlikte 'Forced Labour Single Portal' (tek başvuru ve bilgi portalı) ve coğrafi bölge/ürün bazlı riskleri gösteren bir risk veritabanı devreye alındı. Portal aynı zamanda ihbar mekanizması ve ulusal yetkili makamların listesini içeriyor.

Türk ihracatçısı için hangi sektörler daha riskli görülüyor?

Uluslararası izleme kuruluşlarının risk haritalarında tekstil-hazır giyim, tarım (özellikle mevsimlik göçmen işçi kullanılan hasat işleri) ve inşaat malzemeleri en yüksek risk kategorileri arasında sayılıyor — bu üç alan aynı zamanda Türkiye'nin güçlü ihracat sektörleri. Tedarik zincirinde alt yüklenici veya mevsimlik işçi kullanan firmalar özellikle dikkatli olmalı.

448 günlük süreçte Türk ihracatçısı ne yapmalı?

Öncelik tedarik zinciri izlenebilirliği: hangi girdinin nereden, hangi işçilikle geldiğini belgelemek. AB'li alıcılar şimdiden tedarikçilerinden bu bilgiyi istemeye başlayabilir; belge ve menşe kayıtlarını düzenli tutan firmalar bir soruşturma durumunda kanıt sunma açısından avantajlı olacak.