AB Türk hasır çeliği ithalatını neden kayıt altına aldı?
Avrupa Komisyonu, 10 Eylül 2026 tarihli (AB) 2026/2022 sayılı Uygulama Tüzüğü'yle Türkiye ve Çin menşeli kaynaklı hasır çelik ithalatını dokuz ay süreyle gümrükte kayıt altına aldı. Amaç, devam eden damping soruşturması sonunda vergi çıkarsa bunu geriye dönük toplayabilme imkânını korumak; tüzük 12 Eylül'den itibaren işliyor (EY Belgium).
- Soruşturma 3 Haziran 2026'da açıldı. Şikâyeti 20 Nisan 2026'da, AB hasır çelik üretiminin %25'inden fazlasını temsil eden Avrupa Kaynaklı Hasır Çelik Üreticileri Birliği yaptı.
- Kapsam: düz telden, kesişim noktalarından kaynaklı ızgara, hasır, ağ ve çit; kaplamalı veya kaplamasız, rulo halinde olsun olmasın. CN kodları 7314 20 90, 7314 31 00 ve 7314 39 00.
- Soruşturma dönemi 1 Ocak – 31 Aralık 2025; zarar incelemesi 2022'den başlıyor.
- Kayıt, kesin vergi değildir: yalnızca nihai kararda vergi çıkarsa kayıtlı ithalata geriye dönük uygulanabilir.
- Komisyon kaydı şikâyetçinin talebiyle değil kendi inisiyatifiyle başlattı (SSG Events, Tüzük'ün gerekçesine atıfla).
Rakamlar: şikâyet dilekçesi ne iddia ediyor?
Şikâyetçilerin tahminine göre Türkiye için damping marjı %44-51, zarar giderme düzeyi %41; Çin için sırasıyla %26-73 ve %18. Bunlar vergi oranı değil, dilekçede yer alan başlangıç tahminleridir.
| Ülke | Damping | Zarar giderme |
|---|---|---|
| Türkiye | %44-51 | %41 |
| Çin | %26-73 | %18 |
Dönem: 1 Ekim 2024 – 30 Eylül 2025. SSG Events ve EUROMETAL aynı rakamları tüzük metnine atıfla aktarıyor; EUROMETAL, bunların nihai oranlar olmadığını açıkça belirtiyor.
Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?
Bugün için Türk hasır çeliğine yeni bir vergi uygulanmıyor, ama AB'li alıcının cebinde artık bir geriye dönük fatura riski var. Kayıt süresi boyunca (yaklaşık Haziran 2027'ye kadar) AB'ye giren her sevkiyat kayıt listesine giriyor. Soruşturma sonunda vergi çıkarsa, bu sevkiyatlar için ithalatçıdan fark tahsil edilebilir.
Ticari etki hukuki etkiden önce geliyor: ithalatçılar belirsiz bir vergi riskini üstlenmek yerine ya Türk tedarikçiden fiyat indirimi/vergi paylaşımı ister ya da siparişi başka kaynağa kaydırır. SSG Events'in özeti de aynı yönde: kayıt, geçici önlem gelmeden aylar önce hacimleri fiilen dondurabilir.
Vergi seviyesine dair dikkatli bir çıkarım: AB ticaret savunmasında genellikle damping marjı ile zarar giderme düzeyinden düşük olan esas alınır. Türkiye için zarar giderme tahmini (%41) damping tahmininin (%44-51) altında, yani nihai vergi, şikâyetteki rakamlar doğru çıkarsa, %41 civarında bir tavana yakın olabilir. Bu bir çıkarımdır, Komisyon'un kararı değildir; soruşturmada firmaya özel hesaplanan marjlar çok farklı çıkabilir. Çin'de ham madde (filmaşin) bozulması iddiası olduğundan Çin vergisi daha yüksek çıkabilir; bu da Türk ürününün AB'deki göreli konumunu değiştirir.
Takvim: soruşturma normalde 14 ayda biter (Ağustos 2027 civarı); geçici önlemler SteelOrbis'e göre başlangıçtan 7-8 ay sonra, yani 2027'nin ilk aylarında gelebilir. En önemli adım ise soruşturmaya katılmak: örneklemeye giren veya anket cevaplayan firmaya kendi marjı hesaplanır; katılmayan firma "diğer firmalar" oranına tabi kalır ve bu oran genellikle en yüksek orandır.
Kimleri etkiliyor?
- Hasır çelik, kaynaklı tel örgü, çit ve ızgara ürettiği veya satan Türk firmaları (CN 7314 20 90, 7314 31 00, 7314 39 00).
- Bu ürünleri inşaat demiri veya filmaşin gibi çelik girdilerden üretip AB'ye satan haddehane bağlantılı üreticiler.
- AB'li alıcılara DDP veya DAP satış yapan ihracat şirketleri: geriye dönük vergi riskini kimin üstleneceği sözleşmede yoksa uyuşmazlık çıkar.
- Aynı GTİP'te kısmen yer alan, ancak kapsam tanımı dışında kalabilecek ürünleri satanlar (ör. farklı telden veya kaynaksız örgü ürünler): ürün kontrolü gerekli.
Ne yapmalı?
- Ürünlerinizin GTİP'ini doğrulayın; GTİP rehberi ve tel ve tel ürünleri sektör sayfası kapsam tanımına girip girmediğinizi kontrol etmek için çıkış noktasıdır.
- AB'li alıcılarınızla yazılı olarak geriye dönük vergi riskini kimin taşıyacağını netleştirin; DDP satışlarda bu risk size aittir. İhracat fiyatlama hesaplayıcısıyla %40-50 vergi senaryosunu ayrıca fiyatlayın.
- Komisyon'un soruşturma sayfasındaki katılım sürelerini ve anket formlarını takip edin; örneklemeye girme ve firmaya özel marj hesabı için avukat veya ticaret savunma danışmanı ile çalışın.
- Gümrük süreci rehberini kullanarak sevkiyat belgelerinizin (menşe, fatura, GTİP) tutarlı olduğundan emin olun; kayıt, beyannamedeki bu bilgilere bağlı çalışıyor.
- Demir-çelik sektör sayfasındaki güncel gelişmelerle birlikte, AB dışı alternatif pazarları (Orta Doğu, Kuzey Afrika) kayıt süresi boyunca paralel olarak değerlendirin.
Sıkça sorulan sorular
AB Türk hasır çeliği için ne karar verdi?
Avrupa Komisyonu, 10 Eylül 2026 tarihli (AB) 2026/2022 sayılı Uygulama Tüzüğü'yle Türkiye ve Çin menşeli kaynaklı hasır çelik ithalatını dokuz ay süreyle kayıt altına aldı. Kayıt, 3 Haziran 2026'da açılan damping soruşturması sonunda vergi çıkarsa bunun kayıtlı sevkiyatlara geriye dönük uygulanabilmesini sağlıyor.
Kayıt, damping vergisi uygulandığı anlamına mı geliyor?
Hayır. EUROMETAL'in de vurguladığı gibi kayıt kararı kesin vergi getirmez; yalnızca soruşturma koşulları doğrularsa, vergilerin kayıt süresi içindeki ithalata geriye dönük toplanmasına izin verir. Şu an Türk ihracatçısına yeni bir vergi uygulanmıyor ama alıcı, ileride doğabilecek geriye dönük yükü fiyatlıyor olabilir.
Şikâyet dilekçesindeki damping marjı Türkiye için ne kadar?
Şikâyetçi AB üretici birliği, 1 Ekim 2024 – 30 Eylül 2025 dönemi için Türkiye'de damping marjını %44-51, zarar giderme düzeyini ise %41 olarak tahmin etti. Çin için marj %26-73. Bunlar şikâyetteki tahminlerdir ve nihai vergi oranını göstermez.
Hangi ürünler kapsamda?
Düz telden yapılan, kesişim noktalarından kaynaklı ızgara, hasır, ağ ve çit ürünleri; çinko veya başka kaplamalı ya da kaplamasız, rulo halinde olsun olmasın. GTİP/CN kodları 7314 20 90, 7314 31 00 ve 7314 39 00. Bu üç pozisyonda ihracat yapan her firma, ürününün tanıma girip girmediğini ayrıca doğrulamalı.
Soruşturma ne zaman sonuçlanır?
Komisyon soruşturmayı normalde en fazla 14 ayda tamamlıyor; 3 Haziran 2026'da başlayan sürecin Ağustos 2027 civarında bitmesi bekleniyor. SteelOrbis'e göre geçici önlemler ise başlangıçtan itibaren 7-8 ay içinde, yani 2027'nin ilk aylarında gelebilir. Kayıt süresi tüzüğün yürürlüğe girmesinden 9 ay sonra, 2027 Haziran'ında sona erer.
Kaynaklar
- EUR-Lex — Uygulama Tüzüğü (AB) 2026/2022 (kaynaklı hasır çelik ithalat kaydı)
- EUROMETAL — EU registers steel mesh imports from Türkiye and China
- Agence Europe — Commission opens anti-dumping investigation into imports of welded steel mesh from China and Türkiye
- EY Belgium — Customs and excise update October 2026