AB Türk çelik halat ithalatını neden kayda aldı?
AB Komisyonu, 29 Ekim 2026 tarihli (AB) 2026/2396 sayılı uygulama tüzüğüyle Türkiye, Hindistan ve Tayland menşeli çelik halat ve kabloların AB'ye ithalatını gümrükte kayda aldı. Tüzük, AB Resmî Gazetesi'nin L serisinde 30 Ekim 2026'da yayımlandı.
- Komisyon kaydı, 24 Eylül 2026'da açtığı damping soruşturması kapsamında, resen (kendi inisiyatifiyle), temel damping tüzüğünün 14(5). maddesine dayanarak kararlaştırdı.
- Soruşturma, 10 Ağustos 2026'da Avrupa Çelik Halat Sanayicileri Federasyonu'nun (EWRIS) yaptığı şikâyete dayanıyor; federasyon AB üretiminin %25'inden fazlasını temsil ediyor.
- Kapsam: en büyük kesit boyutu 3 mm'yi aşan, kilitli bobin halatlar dâhil çelik halat ve kablolar; paslanmaz çelik hariç. Bilgi amaçlı CN kodları ex 7312 10 81, 83, 85, 89 ve 98.
- Kayıt, tüzüğün yürürlüğe girmesinden itibaren dokuz ay sonra sona eriyor (Lovguiden'in aktarımı).
Bu haberdeki tüzük içeriği, resmî tüzüğün başlığını EUR-Lex'ten, maddelerin ayrıntısını ise tüzük metnini aktaran iki bağımsız hukuk izleme sitesinden aldı; metnin tamamına doğrudan erişilemediği için maddi hükümleri gümrük müşavirinizle yeniden doğrulayın.
Şikâyetteki rakamlar ne söylüyor?
Tüzük, şikâyetin 2025 yılına ilişkin hesaplarını bilgi amaçlı aktarıyor.
| Ülke | Damping | Zarar |
|---|---|---|
| Türkiye | %77-82 | %199-207 |
| Hindistan | %51-134 | %157-243 |
| Tayland | %23-102 | %174-238 |
Komisyon bu rakamların gerçek vergi düzeyine dair beklenti yaratmadığını, o aşamada olası yükümlülüğü tahmin edemeyeceğini yazıyor. Kesin vergi, temel tüzüğün 9(4). maddesi uyarınca normalde damping marjı ile zarar marjından düşük olana göre belirleniyor. Türkiye'de iddia edilen damping marjı zarar marjından düşük olduğundan, olası vergi tavanı bu rakamlar etrafında seyredebilir. Bu bir tahmin değil, mantıksal bir çıkarım.
Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?
Kayıt, vergi ödemenizi bugün istemiyor; ama bugünden sonra AB'ye gönderdiğiniz her halat sevkiyatının ileride vergilendirilebilir hâle geldiği anlamına geliyor. Önceki haberimizde soruşturmanın açıldığını, kayıt olasılığını belirtmiştik; artık kayıt kararlaştırıldı.
- Belirsizlik fiyata yansıyacak. AB'li alıcı, gelecekteki vergiyi kimin ödeyeceğini sözleşmede sormaya başlayacak. Sevkiyat başına ileride doğabilecek vergiyi paylaşma maddesi, teslim şartınız (DDP/DAP) ve fiyat revizyonu şimdi müzakere edilmeli.
- Takvim risk penceresini genişletiyor. Geçici önlemin Nisan-Mayıs 2027'de gelebileceğini önceki haberimizdeki bildirime göre biliyoruz; kayıt dönemi Temmuz 2027'ye kadar sürüyor. Bu aralıkta yapılan tüm sevkiyatlar kayıtlı.
- Marj, ihracatçıya göre değişir. Anket cevaplayan ve bireysel inceleme alan firmalar kendi marjlarını alabilir. Anket yanıtlamayanlar ülke geneli ortalama marja tabi kalabilir.
- Kayıt tek başına kesin değil. Geriye dönük tahsil için koşulların kesin vergi tüzüğünde ayrıca değerlendirileceğini Komisyon açıkça yazıyor. Yani kayıtlı sevkiyatların tamamı vergilenecek diye bir sonuç yok.
Kimleri etkiliyor?
AB'ye çelik halat, sapan, asansör ve vinç halatı veya kablo satan Türk üreticiler ve bunların AB'deki ithalatçıları; ayrıca bu halatları bileşen olarak kullanan makine ve inşaat ekipmanı ihracatçıları. Paslanmaz çelik halat yapanlar kapsam dışında.
Ne yapmalı?
- Ürünlerinizin CN kodunu doğrulayın. Paslanmaz-paslanmaz olmayan ayrımı ve 3 mm sınırı için GTİP rehberini kullanın; belirsizlikte gümrük müşavirinize sorun.
- AB'li alıcılarla vergi paylaşım maddesi ekleyin. Kayıtlı sevkiyatlarda ileride doğacak damping vergisinin kime ait olduğunu sözleşmeye yazın; ülke riski ve vade aracıyla vade ve risk dengenizi gözden geçirin.
- Kârlılığı senaryolarla test edin. Kârlılık hesaplayıcısında AB satışı için %0, %20 ve şikâyetteki üst seviye senaryolarını yan yana koyun.
- Soruşturmaya katılın. Anket ve bireysel marj taleplerine ilişkin ayrıntılar için soruşturmayı anlatan haberimize bakın; menşe belgelerinizi menşe ispatı rehberine göre hazır tutun.
- Alternatif pazarları gözden geçirin. Sektörün genel görünümü için demir-çelik sayfasına göz atın.
Sıkça sorulan sorular
İthalat kaydı (registration) vergi demek mi?
Hayır. Kayıt, 29 Ekim 2026 tarihli (AB) 2026/2396 sayılı uygulama tüzüğüyle gümrüklere verilen bir izleme talimatı; tek başına vergi doğurmuyor. Amacı, soruşturma sonunda kesin damping vergisi konursa ve koşullar sağlanırsa bu vergiyi kayıtlı ithalata geriye dönük uygulayabilmek. Koşullar yalnızca kesin vergi tüzüğünde değerlendirilecek.
Kayıt ne kadar sürecek?
Tüzük metnini aktaran hukuk izleme siteleri, kaydın tüzüğün yürürlüğe girmesinden itibaren dokuz ay sonra sona ereceğini bildiriyor. Tüzük Resmî Gazete'de 30 Ekim 2026'da yayımlandı ve yayımdan sonraki gün yürürlüğe girdi; yani kayıt yaklaşık 31 Temmuz 2027'ye kadar sürecek. Başlangıç tarihi için kaynaklar 30 veya 31 Ekim diyor, bu yüzden gümrük müşavirinizden teyit edin.
Hangi ürünler kapsamda?
Kapsam, kilitli bobin halatlar dâhil, en büyük kesit boyutu 3 mm'yi aşan çelik halat ve kablolar; paslanmaz çelik hariç. Bilgi amaçlı CN kodları ex 7312 10 81, 83, 85, 89 ve 98. Kodlar bağlayıcı değil, asıl belirleyici tüzükteki ürün tanımı. Sınırda ürünlerde kayıt kapsamında olup olmadığınızı gümrük idaresiyle netleştirin.
Şikâyette Türkiye için hangi damping marjı iddia ediliyor?
Tüzük, şikâyetin 2025 yılı hesaplarını aktarıyor: Türkiye için damping marjı yüzde 77-82, zarar giderme düzeyi ise yüzde 199-207. Komisyon bunların yalnızca bilgi amaçlı olduğunu, gerçek vergi düzeyi için beklenti yaratmayacağını belirtiyor. Kesin vergi normalde damping ve zarar marjından düşük olana göre belirlenir.
Kesin vergi ne zaman gelebilir?
Soruşturma 24 Eylül 2026'da başladı. Önceki haberimizde aktardığımız AB bildirimine göre geçici önlem en erken Nisan 2027'de, soruşturma ise en geç Kasım 2027'de sonuçlanabilir. Dolayısıyla kayıt dönemi (Temmuz 2027'ye kadar) geçici önlem tarihini kapsıyor; kayıtlı sevkiyatlar belirsizlik içinde kalacak.