AB-Türkiye AEO kararı AB Resmî Gazete'de çıktı

27 Eki 2026 · 4 DK OKUMA · İHRACATHUB EDİTÖR EKİBİ

AB-Türkiye AEO tanıma kararı resmen yayımlandı mı?

Evet: Gümrük İşbirliği Komitesi'nin 16 Temmuz 2026 tarihli 1/2026 sayılı Kararı, 13 Ekim 2026'da AB Resmî Gazetesi'nde (2026/2303) yayımlandı ve metnin tamamı artık açık. Eylül sonunda yazdığımız haber Komisyon'un duyurusuna dayanıyordu; resmî metin, beklentinin hangi kısmının bağlayıcı olduğunu netleştiriyor.

Madde 2: AB ve Türkiye'nin AEO programları uyumlu sayılıyor, verilen statüler karşılıklı kabul ediliyor.
Madde 4: Her gümrük idaresi, karşı tarafın statü sahiplerine kendi statü sahiplerine tanıdığına benzer kolaylıkları sağlıyor.
Madde 5: Statü sahibinin onayıyla ad, adres, statü, yetkilendirme tarihi ve EORI/AEO numarası elektronik ortamda aktarılıyor.
Madde 8: Taraflar 30 gün önceden bildirimle işbirliğini askıya alabiliyor veya kararı feshedebiliyor.
Madde 9: Yürürlük, tarafların iç prosedürlerinin tamamlandığını birbirine bildirmesini izleyen ayın ilk günü.

Karar tam olarak neyi tanıyor, neyi tanımıyor?

Karar yalnızca güvenlik ve emniyet boyutunu tanıyor; gümrük basitleştirmelerini kapsamıyor. AB tarafında tanınan statü, Birlik Gümrük Kodu'nun 38(2)(b) maddesindeki "güvenlik ve emniyet" AEO'sudur. Türkiye'de ise 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 5/A maddesi ve Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği'ne göre verilen YYS esas alınıyor. Yani gümrük işlemlerinde basitleştirilmiş usul izniniz, bu kararla karşı tarafta otomatik geçerli hâle gelmiyor.

Kolaylıkların ne kadarı bağlayıcı?

Dört kolaylığın üçü "dikkate alır" kalıbında, biri ise "çaba gösterir" kalıbında yazılmış.

Madde	Kolaylık	Nitelik
4(2)(a)	Daha az kontrol	Risk analizinde dikkate alınır
4(2)(b)	Muayenede öncelik	Muayene kararı verilirse
4(2)(c)	İş ortağı tanıma	Başvuru değerlendirmesinde
4(2)(d)	Kriz sürekliliği	Çaba yükümlülüğü
4(3)	Kara sınırı hızlı şerit	İsteğe bağlı, gözden geçirme sonrası

Madde 4(2)(a) kontrolü ortadan kaldırmıyor, yalnızca risk skorunuzu iyileştirme potansiyeli taşıyor. Muayene önceliği de ancak gümrük muayene kararı verirse devreye giriyor. Hızlı şeritler ise ilk gözden geçirme sonrasına bırakılmış bir seçenek.

Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

Bu karar AEO/YYS sahibi Türk ihracatçısına AB sınırında risk avantajı sağlama potansiyeli taşıyor; ancak kazanç yürürlük tarihine, bilgi değişimine ve uygulamaya bağlı.

Takvim belirsiz. Madde 9 bildirim tarihine bağlı ve bu tarih yayımlanmadı. Taradığımız kaynaklarda bildirimin tamamlandığına dair bir duyuru bulamadık; Komisyon da yürürlüğü bilgi değişiminin kurulmasına bağlıyor.
Veri paylaşımı onaya bağlı. Firmanızın AB sisteminde "tanınan" olarak görünmesi, onay vermenize ve kayıtlarınızın (EORI, YYS numarası, statü) doğruluğuna bağlı.
Geçici statü, kalıcı disiplin. Askıya alma gerekçeleri aktarılmasa da statü bilgisi ("askıda", "iptal") karşı tarafa gidiyor. Türkiye'deki bir askıya alma AB'deki kolaylığınızı da etkileyecek.
Yeni AB gümrük kodu ayrı bir gündem. Yeni Birlik Gümrük Kodu'nun (AB) 2026/2108 çoğu hükmü 21 Eylül 2027'de uygulanmaya başlayacak; Customs Conform IT'nin 5-11 Ekim haftalık özetine göre Komisyon sayfasında mevcut AEO yetkilerine ilişkin geçiş hükümleri ve "Trust and Check" başvurularının açılış tarihi henüz yayımlanmadı. Ayrıntı için AB gümrük kanunu haberimize bakın.

Kimleri etkiliyor?

AB'ye düzenli sevkiyat yapan YYS sahibi sanayi ihracatçıları, AEO'lu gümrük müşavirleri ve nakliyeciler ilk etkilenenler. Otomotiv yan sanayi, beyaz eşya ve hazır giyim gibi teslim tarihi hassas sektörlerde alıcılar AEO'lu tedarikçiyi tercih etmeye başlayabilir. Yılda birkaç sevkiyat yapan ve sertifikası olmayan KOBİ'ler için doğrudan etki yok; dolaylı etki, AEO'lu forwarder seçmekten geçer.

Ne yapmalı?

YYS belgenizin geçerliliğini ve kapsamını AEO rehberiyle kontrol edin; EORI ve YYS numaralarınızın kayıtlarda doğru olduğundan emin olun.
Sertifikanız yoksa başvuru süresini ve maliyetini AEO sertifikasyonu sayfasında değerlendirin; AB'ye sevkiyat sıklığınız karar için belirleyici.
AB'deki alıcınıza ve forwarder'ınıza AEO durumlarını sorun; sözleşmede statüyü belgeleyen ve değişiklikte bildirimi zorunlu kılan bir madde düşünün.
Beyanname, fatura ve taşıma belgelerinizin tutarlılığını belge uygunluk kontrolüyle düzenli tarayın; statünüzün sürdürülmesi belge disiplinine dayanıyor.
Beklenen süre kazancını sevkiyat süresi hesaplayıcıyla kendi hatlarınızda modelleyin, ancak gerçek kazancı yürürlük ve uygulama rehberi çıkana kadar fiyatlamaya yansıtmayın. Süreci gümrük rehberiyle birlikte takip edin.

Sıkça sorulan sorular

AB-Türkiye AEO tanıma kararı ne zaman yürürlüğe giriyor?

Karar, tarafların iç prosedürlerini tamamladığını birbirine bildirdiği tarihi izleyen ayın ilk günü yürürlüğe girecek (madde 9). Metin 16 Temmuz 2026'da kabul edildi, 13 Ekim 2026'da AB Resmî Gazete'de yayımlandı; ancak bildirim tarihi yayımlanmadığı için kesin yürürlük günü henüz belli değil. Komisyon da yürürlüğü, bilgi değişiminin kurulmasına bağlıyor.

Karar AEO sahibi Türk firmasına AB'de otomatik hızlı geçiş sağlıyor mu?

Hayır. Madde 4'e göre AB gümrükleri YYS statünüzü risk analizinde olumlu dikkate alıp fiziki kontrolleri azaltabilir, kontrol yapılacaksa güvenlik beyannamesi kapsamındaki sevkiyatınıza öncelik verir. Denetim yetkisi ortadan kalkmaz. Kara sınırlarında hızlı şerit gibi ek kolaylıklar, ilk gözden geçirmeden sonra değerlendirilecek bir seçenek olarak sayılıyor.

Tanıma AEO'nun hangi türünü kapsıyor?

AB tarafında yalnızca 'güvenlik ve emniyet' amaçlı AEO statüsü (Birlik Gümrük Kodu madde 38(2)(b), 952/2013) kapsanıyor; gümrük basitleştirmeleri bu karardan otomatik gelmiyor. Türkiye tarafında 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 5/A maddesi ve Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği kapsamındaki YYS programı esas alınıyor.

Firma bilgilerim AB ile paylaşılacak mı?

Evet, ancak yalnızca sizin onayınızla. Karar, ad, adres, statü (yetkili, askıda, iptal), yetkilendirme tarihi ve EORI/AEO numarasının elektronik olarak, düzenli biçimde aktarılmasını öngörüyor. Askıya alma veya iptal gerekçeleri aktarılan bilgiye dahil değil. Onay sürecinin Türkiye'de nasıl işleyeceğini Ticaret Bakanlığı duyurusundan izleyin.

Karar tek taraflı iptal edilebilir mi?

Taraflardan biri, 30 gün önceden yazılı bildirimle işbirliğini askıya alabilir; diplomatik yoldan bildirimle kararı feshedebilir ve fesih bildirimin alınmasından 30 gün sonra gerçekleşir (madde 8). Dolayısıyla tanımadan doğan kolaylık kalıcı bir hak değil; statünüzü ve belge disiplininizi sürdürmeniz gerekiyor.