USD/TRY … EUR/TRY … GBP/TRY …
20 Eki 2026 · 4 DK OKUMA · İHRACATHUB EDİTÖR EKİBİ

AB Ekim ortasında Rusya yaptırımlarında ne yaptı?

AB Konseyi dört gün arayla iki karar aldı: 12 Ekim'de Rusya'nın askerî-sanayi kompleksine yönelik en büyük listelemeyi yaptı, 15 Ekim'de ise yaptırımları delen ağları hedef aldı ve bunlara Türkiye merkezli iki ticaret şirketini de ekledi.

  • 12 Ekim 2026: Konsey 826 Rus şirketi ile bu şirketlerin 743 yöneticisini, toplam 1.569 hedefi listeledi. Konsey'e göre bu, AB'nin tek seferde aldığı en büyük listeleme kararı. Hedeflenen orta ölçekli tedarikçilerin yıllık cirosu en az 20 milyar avro, çalışan sayısı 250.000'in üzerinde.
  • Listelenen şirketler füze, insansız hava aracı ve uçaklara kritik bileşen veriyor: yarı iletkenler, mikro devreler, radar ve anten, optik ve navigasyon sistemleri.
  • Bu kararla Ukrayna rejimindeki toplam listeleme yaklaşık 4.600'e ulaştı.
  • 15 Ekim 2026: Konsey 3 kişi ve 9 kurumu listeledi. Aralarında Türkiye merkezli BEGLER Tekstil İnşaat Elektronik ve Dış Ticaret Ltd. ile MEDSE Group LLC var. Konsey iki firmayı "Türkiye merkezli, küresel ağ işleten ticaret şirketleri" olarak tanımladı.
  • Hukuki dayanak 2026/2332 sayılı Konsey Kararı ve 2026/2333 sayılı Uygulama Tüzüğü. Listelenenlerin AB'deki varlıkları donduruluyor; onlara doğrudan veya dolaylı fon ya da ekonomik kaynak sağlamak yasak.

Rakamlar neden kaynaktan kaynağa farklı görünüyor?

12 Ekim kararının rakamı kaynağa göre değişiyor çünkü aynı gün iki ayrı listeleme yapıldı. Squire Patton Boggs aynı günün toplamını "820 kişi ve 826 kurum" olarak veriyor. Aradaki 77 kişi, işgal altındaki Ukrayna topraklarındaki Eylül seçimleriyle bağlantılı siyasetçiler; bunlar 2026/2291 sayılı ayrı bir kararla listelendi. Bazı hukuk bültenleri 12 Ekim kararını "22. paket" diye anıyor; bu da yanlış. Konsey'in kendi zaman çizelgesine göre son yaptırım paketi 23 Temmuz 2026'da kabul edilen 21. paket. 12 Ekim kararı yeni ticaret yasağı getirmiyor, mevcut çerçevede listeleme yapıyor.

Tarih Karar Kapsam
23 Temmuz 21. paket Ticaret, enerji
12 Ekim 2026/2281 1.569 hedef
12 Ekim 2026/2292 77 siyasetçi
15 Ekim 2026/2333 3 kişi, 9 kurum

Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

Türk ihracatçısı için asıl değişiklik şu: Rusya'daki alıcınızın, onun ortağının veya ödemeyi yapan aracının bugün AB listesinde olma ihtimali dün olduğundan çok daha yüksek. 826 yeni şirket, Rus sanayisinin "orta katmanı". Elektronik, makine, kimya ve ölçüm cihazı satan bir Türk KOBİ'sinin müşteri portföyünde bu şirketlerden birinin ya da bağlı kuruluşunun bulunması sürpriz olmaz.

AB tüzüğü Türk şirketini doğrudan bağlamıyor; ama Türk ihracatçısı AB'ye üç noktada bağlı:

  1. Ödeme hattı: Avro ödemeler çoğunlukla AB'deki muhabir bankalardan geçiyor. Alıcı listede ise ya da listedeki bir kişinin sahipliğinde veya kontrolündeyse ödeme takılır. Squire Patton Boggs'un 12 Ekim değerlendirmesi, sözleşme listelemeden önce imzalanmış olsa bile ödemenin durabileceğini vurguluyor.
  2. Tedarik hattı: AB'den girdi alıyorsanız, 833/2014 sayılı Tüzüğün 12g maddesi gereği tedarikçiniz sözleşmeye "Rusya'ya yeniden ihracat yasağı" koymak zorunda. Bu, ortak yüksek öncelikli ürünleri (Annex XL) ve havacılık ürünlerini kapsıyor. Bu maddeyi ihlal ederseniz AB'li tedarikçiyi de kaybedersiniz.
  3. Listelenme riski: 15 Ekim kararı, AB'nin Türkiye'deki aracı ticaret şirketlerini doğrudan listeleyebildiğini bir kez daha gösterdi. Listelenen firma AB pazarının tamamını kaybeder.

Ölçeği doğru okumak gerekiyor. TİM verisini aktaran Türkiye Today ve Fibre2Fashion'a göre Türkiye'nin Rusya'ya ihracatı Ocak-Eylül 2026'da yaklaşık 4,1 milyar dolar ve yıllık %2,5 düşüşte. Bu, aynı dönemdeki toplam 210,9 milyar dolarlık ihracatın yaklaşık %2'si. AB ise tek başına Türkiye'nin en büyük pazarı. Rusya'daki bir siparişi kurtarmak için AB'deki çok daha büyük pazarı riske atmak rasyonel değil; uyum maliyeti bu oranla değerlendirilmeli.

Kimleri etkiliyor?

  • Elektronik, makine ve yedek parça ihracatçıları: 12 Ekim listesinin hedef aldığı bileşenler (yarı iletken, radar, optik, navigasyon) büyük ölçüde GTİP'in 84, 85 ve 90. fasıllarına düşüyor; bu fasıllarda satış yapan firmalar en yüksek riskli grup.
  • AB'den girdi alıp Rusya'ya satan imalatçılar: 12g maddesi nedeniyle sözleşme ihlali riski taşıyor.
  • Dış ticaret ve aracı şirketleri: 15 Ekim kararı doğrudan bu profili hedef aldı.
  • Lojistik ve gümrük müşavirleri: Konsey aynı kararda Rus gümrük müşaviri DT INIER ile kargo şirketi MOVERS GROUP'u da listeledi; zincirdeki her halka inceleniyor.

Ne yapmalı?

  1. Müşteri listenizi bugün tarayın. Rusya, Orta Asya ve Kafkasya'daki her alıcıyı AB'nin konsolide yaptırım listesinde arayın. Doğrudan isim yetmez; AB kuralı listedeki bir kişinin "sahipliğindeki veya kontrolündeki" varlıkları da kapsadığı için çoğunluk ortaklarını ve yöneticilerini de kontrol edin. Ülke bazlı riski ülke riski hesaplayıcısı ile fiyatlayın.
  2. Ödeme yapısını değiştirin. Açık hesap satışını azaltın, alıcının bankasını da tarayın. Akreditif rehberi, ödemenin hangi bankalardan geçeceğini önceden görmenizi sağlar.
  3. Vadeli alacaklarınızı yeniden değerlendirin. Listelenen bir alıcıdan tahsilat AB bankası üzerinden imkânsız hâle gelebilir; tahsilat riski aracı ile açık pozisyonunuzu ölçün.
  4. AB tedarik sözleşmelerinizi okuyun. 12g maddesini içeren sözleşmelerde hangi GTİP'lerin Rusya'ya gidemeyeceğini listeleyin ve sevk evrakını buna göre kontrol edin. Gümrük süreci rehberi beyanname aşamasındaki kontrolleri özetliyor.
  5. ABD tarafını da izleyin. ABD'nin Rusya ile ticaret yapan ülkelere ek tarife tehdidi ayrı bir risk kanalı; ayrıntılar 18 Ekim ABD tarifesi haberimizde.

Sıkça sorulan sorular

AB Ekim 2026'da Rusya yaptırım listesine kaç kişi ve kurum ekledi?

AB Konseyi 12 Ekim 2026'da Rusya'nın askerî-sanayi kompleksinden 826 şirket ve bu şirketlerin 743 yöneticisini, toplam 1.569 hedefi listeledi. Bu, AB'nin tek seferde aldığı en büyük listeleme kararı. 15 Ekim'de ise yaptırımları deldiği değerlendirilen 3 kişi ve 9 kurum eklendi. Böylece Ukrayna rejimindeki toplam listeleme yaklaşık 4.600'e çıktı.

Listeye alınan Türkiye merkezli şirketler hangileri?

AB Konseyi'nin 15 Ekim 2026 kararıyla BEGLER Tekstil İnşaat Elektronik ve Dış Ticaret Ltd. ile MEDSE Group LLC listeye alındı. Konsey iki firmayı Türkiye merkezli, ancak küresel bir ağ işleten ticaret şirketleri olarak tanımladı ve Rusya'ya yaptırımlı ürün tedarik eden merkezsiz yaptırım delme yapılarının parçası saydı. Hukuki dayanak 2026/2333 sayılı Uygulama Tüzüğü.

AB yaptırımları Türk şirketini doğrudan bağlar mı?

AB tüzükleri AB toprağında, AB vatandaşları ve AB'de kurulu şirketler için bağlayıcı. Türk şirketi doğrudan muhatap değil; ancak listeye alınırsa AB'deki varlıkları donar ve hiçbir AB bankası, tedarikçisi veya alıcısı onunla çalışamaz. 15 Ekim 2026'da iki Türk firmasının listelenmesi bu riskin teorik olmadığını gösteriyor.

Rusya'ya ihracat yapan Türk firmaları ne kadar risk altında?

TİM verisini aktaran Türkiye Today ve Fibre2Fashion'a göre Türkiye'nin Rusya'ya ihracatı Ocak-Eylül 2026'da yaklaşık 4,1 milyar dolar oldu ve yıllık %2,5 geriledi. Bu hacmin tamamı riskli değil; risk, AB menşeli girdi içeren, Annex XL'deki öncelikli ürünleri kapsayan veya listedeki bir şirkete dolaylı yoldan giden sevkiyatlarda yoğunlaşıyor.

'No re-export to Russia' maddesi nedir, Türk alıcıyı nasıl etkiler?

833/2014 sayılı Tüzüğün 12g maddesi, AB'li ihracatçıların havacılık ürünleri, ateşli silahlar ve Annex XL'deki ortak yüksek öncelikli ürünleri üçüncü ülkelere satarken sözleşmeye Rusya'ya yeniden ihracat yasağı koymasını zorunlu kılıyor. AB'den bu ürünleri alan Türk firması bu maddeyi imzalıyor; ihlal ederse AB'li tedarikçi sözleşmeyi fesheder ve durumu kendi makamına bildirmek zorunda kalabilir.

Kaynaklar

Bu haberin araçları