USD/TRY … EUR/TRY … GBP/TRY …
29 Eki 2026 · 3 DK OKUMA · İHRACATHUB EDİTÖR EKİBİ

ABD, AB'nin CBAM'ı hakkında ne yapıyor?

ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), 8 Ekim 2026'da AB'nin karbon sınır düzenlemesinin (CBAM) ABD ticaretine etkisi için resmî görüş toplama sürecini başlattı; yazılı görüşler 9 Kasım 2026'ya kadar kabul ediliyor. Federal Register'da yayımlanan 2026-20615 sayılı bildirim, USTR dosya numarası USTR-2026-0661.

  • USTR, CBAM'ın ABD üreticilerinin maliyetine, idari yüküne ve AB pazarına erişimine mevcut etkisini soruyor.
  • Ayrıca Komisyon, Konsey ve Parlamento'nun üç genişleme teklifinin olası etkisini soruyor.
  • Dört soruluk listenin sonuncusu: CBAM'ın olumsuz etkilerini gidermek için "hangi uygulama eylemi uygun olabilir?"
  • Süre: 9 Kasım 2026, 23:59 (ABD Doğu saati); görüşler İngilizce ve regulations.gov üzerinden gönderiliyor.

Bu bildirim CBAM'ın kurallarını değiştirmiyor. Ancak son soru, bir ABD karşı adımının zeminini hazırlayabilecek türden bir kayıt oluşturuyor.

Rakamlar: Genişleme teklifleri ne kadar farklı?

Aşağı akış ürün genişlemesinde üç kurumun pozisyonu arasındaki fark büyük; Parlamento teklifi Komisyon'unkinin kabaca iki katından fazla.

Kurum Ürün türü Tarih
Komisyon ≈180 17 Ara 2025
Konsey ≈200 12 Haz 2026
Parlamento 457 15 Eyl 2026

Sayımlar kaynağa göre değişiyor. Mayer Brown "ürün türü" sayıyor (Parlamento için 457); USTR ise mevcut kapsama eklenecek ürünleri sayıyor ve Konsey için 300'ün, Parlamento için yaklaşık 400'ün üzerinde bir rakam veriyor. İki sayım aynı şeyi ölçmüyor; kesin liste ancak trilog sonrası belli olacak. Mayer Brown'a göre ilk siyasi trilog 20 Ekim 2026'da, ikinci ve son trilog geçici olarak 30 Kasım 2026'da planlandı.

Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?

Bu haber Türk ihracatçısına yeni bir yükümlülük getirmiyor, ama CBAM kurallarının yıl sonuna kadar netleşeceğini ve genişleme riskinin arttığını gösteriyor. Üç gelişme birlikte okunmalı.

Birincisi, CBAM bugün de geçerli: AB ithalatçılarının ödemesi Eylül 2027'de başlıyor, ama 1 Ocak 2026'dan sonraki her ithalat yükümlülük biriktiriyor (USTR bildirimi). Yani 2026'da AB'ye gönderdiğiniz çelik ve alüminyum için alıcınız bugünden maliyet hesabı yapıyor.

İkincisi, kural seti yıl sonunda netleşecek. Carbon Pulse'a göre Komisyon Kasım'da üçüncü ülkede ödenen karbon fiyatının mahsubu için uygulama tüzüğünü kabul edecek, ayrıca varsayılan karbon fiyatı listesini ve bazı ülke varsayılan emisyon değerlerini güncelleyecek. Elektrik ark ocaklı (EAF) üreticiler için varsayılan değerler kritik: gerçek, doğrulanmış emisyon verisi yoksa AB varsayılan değere "ceza niteliğinde" bir ek yük ekliyor (USTR bildirimi bunu açıkça yazıyor).

Üçüncüsü, kapsam genişleyebilir. Komisyon sözcüsü Carbon Pulse'a, ek sektörlerin kapsama alınmasını ve çelik ile alüminyum için dolaylı emisyonların (elektrik kaynaklı) kapsama girmesi ihtimalini incelediklerini söyledi. Bugün dolaylı emisyon yalnızca çimento ve gübrede sayılıyor. Elektrik yoğun çelik üreten Türk firmaları için bu, ton başına yükümlülüğü artırabilir.

Dikkat: Cbamguide.com, Eurostat verisine dayanarak AB'nin 2025'te Türkiye'den 10,83 milyar avro değerinde CBAM kapsamlı mal ithal ettiğini yazıyor. Bu rakam tek ikincil kaynağa dayanıyor ve doğrulanmadı; büyüklük mertebesi olarak okuyun.

Kimleri etkiliyor?

  • AB'ye çelik, alüminyum, çimento ve gübre satan üreticiler.
  • Cıvata, tel, boru, yay ve metal mobilya gibi çelik veya alüminyum içeren mamul ürün ihracatçıları: genişleme listesine girme riski taşıyorlar.
  • Elektrik yoğun üretim yapan EAF çelik ve alüminyum tesisleri: dolaylı emisyon kapsamı gündeme gelirse yükleri artar.
  • ABD ve AB pazarına birlikte satan firmalar: iki pazarın birbirine karşı alacağı tutum maliyetleri ve rekabeti etkileyebilir.

Ne yapmalı?

  1. Ürünlerinizin GTİP kodunun bugünkü CBAM kapsamında olup olmadığını GTİP rehberi ve CBAM 2026 rehberi ile kontrol edin; mamul ürün satıyorsanız genişleme listesini ayrıca izleyin.
  2. Tesisiniz için ton başına doğrulanmış emisyon verisini hazırlayın; varsayılan değerin getireceği ek yükü alıcınızın bugünden hesapladığını varsayın. Çelikte CBAM danışmanlığı sayfasından destek bulabilirsiniz.
  3. Türkiye'de ödediğiniz karbon bedelini (varsa) belgeleyin; Kasım'da çıkması beklenen mahsup tüzüğü hangi belgelerin kabul edileceğini belirleyecek.
  4. Demir-çelik sektör sayfasını ve 30 Kasım trilog sonucunu takip edin; kapsam değişirse sözleşmelerde vergi değişikliği maddesi bulundurun.
  5. İhracat fiyatlama hesaplayıcısında CBAM maliyetini ayrı kalem olarak fiyatlayın.

Sıkça sorulan sorular

USTR CBAM için ne zaman ve neden görüş istedi?

USTR, 8 Ekim 2026 tarihli Federal Register bildirimiyle (belge 2026-20615, dosya USTR-2026-0661) CBAM'ın ABD üreticilerine, işçilerine ve AB'ye doğrudan ya da dolaylı ihracata etkisini sormaya başladı. Yazılı görüşler 9 Kasım 2026, 23:59 (ABD Doğu saati) tarihine kadar regulations.gov üzerinden İngilizce olarak alınıyor.

Bildirim CBAM'ı değiştiriyor mu, yaptırım anlamına mı geliyor?

Hayır. Bildirim yalnızca görüş toplama aşaması; CBAM'ın yürürlükteki kurallarını değiştirmiyor. Ancak USTR, dördüncü soru olarak CBAM'ın olumsuz etkilerini gidermek için hangi 'uygulama (enforcement) eylemi'nin uygun olabileceğini de soruyor. Bu, görüş toplamanın sonunda ABD'nin AB'ye karşı bir adım atma seçeneğini açık tuttuğunu gösteriyor.

CBAM'ın aşağı akış ürünlere genişlemesi hangi aşamada?

Komisyon 17 Aralık 2025'te teklif etti, Konsey 12 Haziran 2026'da, Parlamento 15 Eylül 2026'da pozisyonunu belirledi. Mayer Brown'a göre ilk siyasi trilog 20 Ekim 2026'da, ikinci ve son trilog ise geçici olarak 30 Kasım 2026'da planlandı. Carbon Pulse, Komisyon'un teklifinde 180 ürün için 1 Ocak 2028 başlangıcının yer aldığını yazıyor.

Türkiye CBAM'dan ne kadar etkileniyor?

CBAM yalnızca demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre, hidrojen ve elektriği kapsıyor ve 2026 ithalatları için yükümlülük birikmeye başladı; AB ithalatçıları ödemeyi Eylül 2027'de yapacak (USTR bildirimi). Cbamguide.com, Eurostat verisine dayanarak 2025'te AB'nin Türkiye'den 10,83 milyar avroluk CBAM kapsamlı mal ithal ettiğini yazıyor; bu rakam tek ikincil kaynağa dayanıyor, doğrulanmadı.

Komisyon yakında hangi CBAM kuralları yayımlayacak?

Carbon Pulse'un aktardığına göre Komisyon Kasım 2026'da üçüncü ülkelerde ödenen karbon fiyatının mahsubuna dair uygulama tüzüğünü kabul edecek; yıl sonuna kadar varsayılan karbon fiyatları listesi, bazı ülke varsayılan emisyon değerlerinin güncellemesi ve Eylül 2027 beyannamesinin formatı da bekleniyor. Bu kurallar, ihracatçının karbon mahsup hesabını doğrudan etkiler.

Kaynaklar

Bu haberin araçları