COP31'de CBAM neden gündeme geliyor?
COP31, 9-20 Kasım 2026'da Antalya'da toplanıyor; ev sahibi Türkiye, müzakere başkanlığını Avustralya yürütüyor (Avrupa Komisyonu İklim Eylemi sayfası). Aynı iki hafta içinde AB'nin sınırda karbon düzenlemesi (CBAM) hem resmî hem yan etkinliklerde konuşulacak.
- 17 Kasım: Basındaki programa göre Avrupa Komisyonu, COP31'de "AB CBAM'inin Durumu: CBAM'i Başarılı Kılan Nedir?" başlıklı bir etkinlik yapacak (The Economic Times; Carbon Pulse).
- Karşı cephe: G77 ve BASIC grubu tek taraflı ticaret önlemlerine itiraz etmeyi sürdürüyor. Hindistan Çevre Bakanı Bhupender Yadav, "CBAM konusunda pozisyonumuzda duracağız" dedi (The Economic Times).
- 13 Kasım: Resmî yan etkinlik programında, Türkiye'yi de anan "CBAM gereklilikleri ve karbon yakalama" oturumu yer alıyor (CCS Association programı).
- 9 Kasım: ABD Ticaret Temsilciliği'nin CBAM için istediği yorumların son günü (Carbon Pulse); ayrıntı önceki haberimizde.
COP31 sonrası hangi tarihler değişmiyor?
CBAM'in bağlayıcı takvimi COP31'den bağımsız ilerliyor, çünkü zirve AB mevzuatını değiştiremez. Komisyon sertifika satışının Şubat 2027'de başlayacağını, 2027'den itibaren fiyatın haftalık yayımlanacağını ve ilk beyan ile sertifika teslimin 30 Eylül 2027'ye kadar yapılacağını duyurdu (SteelOrbis, Enhesa).
| Tarih | Gelişme |
|---|---|
| 17 Kasım 2026 | Komisyon'un COP31 etkinliği |
| 30 Kasım 2026 | İkinci üçlü görüşme |
| 4 Ocak 2027 | 4. çeyrek fiyatı |
| Şubat 2027 | Sertifika satışı |
| 30 Eylül 2027 | İlk beyan ve teslim |
2026 sertifika fiyatı nasıl gelişti?
Komisyon'un yayımladığı üç çeyrek fiyatı 75,36, 75,28 ve 82,32 avro; üçüncü çeyrek ikinciye göre yaklaşık yüzde 9,4 daha yüksek (SteelOrbis). Resmî olmayan müzayede takibi, dördüncü çeyrek için şimdilik 85-86 avro bandını gösteriyor; Carbon Pulse 2 Kasım itibarıyla geçici 86,14 avro hesaplarken, bir CBAM rehber sitesi 20 Ekim itibarıyla 85,28 avro buluyor. Bunlar tahmin; resmî rakam 4 Ocak 2027'de belli olacak.
Türk ihracatçısı için ne anlama geliyor?
COP31 hukuki yükümlülüğünüzü değiştirmiyor, ama alıcınızın size soracağı soruları artırıyor. Türkiye ev sahibi olarak yeni karbon piyasasını (TR ETS) sahneleyecek; AB'li alıcılar, bankalar ve denetçiler de Türk tedarikçilerden doğrulanmış karbon verisi isteyecek. Bu istek, siyasi tartışmadan bağımsız olarak fiyat pazarlığına dönüşüyor: doğrulanmış gerçek veriniz yoksa alıcınız varsayılan değeri kullanıyor, bu değere 2026'da yüzde 10, 2027'de yüzde 20, 2028'den itibaren yüzde 30 ek pay biniyor (Komisyon CBAM Kılavuz Belgesi 3).
Pratik hesap şöyle: 1 ton çeliğin gömülü emisyonu 2,0 tCO₂ ise ve sertifika 85 avro ise alıcının yük kalemi yaklaşık 170 avro/ton olur. Bu tutar ücretsiz tahsis düzeltmesinden önceki gösterim niteliğinde bir hesaptır. Gerçek verinizle varsayılan değer arasındaki fark, fiyat indirimi talebi olarak size geri dönebilir.
TR ETS'in 2026'da yalnızca raporlama yılı olması ve 2027'de tahsisatların ücretsiz dağıtılması nedeniyle, Türkiye'de ödenmiş net karbon fiyatı CBAM'den düşülmüyor; ayrıntı için TR ETS haberimize bakın.
Aşağı akım genişlemesi ne durumda?
Komisyon yaklaşık 180, Konsey yaklaşık 200, Parlamento ise 457 ürün türü öneriyor; önerilen başlangıç 1 Ocak 2028 (Mayer Brown, Enhesa). İlk üçlü görüşme 20 Ekim'de anlaşmasız bitti; ikincisi 30 Kasım'da bekleniyor ve taraflar yıl sonundan önce siyasi mutabakat arıyor. Cıvata, tel, boru ve metal mobilya gibi ürünler listede olduğu için ağırlıklı olarak çelik işleyen KOBİ'leri ilgilendiriyor; ayrıntı Parlamento kararı haberimizde.
Kimleri etkiliyor?
Doğrudan etkilenenler: AB'ye demir-çelik, alüminyum, çimento ve gübre ihraç eden üreticiler. Dolaylı etkilenenler: bu hammaddeyi işleyip AB'ye cıvata, tel, boru, mobilya veya makine parçası satan firmalar; 2028 listesi kesinleşirse onlar da doğrudan kapsama girebilir. Yalnızca aracı konumundaki ihracatçılar ise veriyi üretici tedarikçiden almak zorunda.
Ne yapmalı?
- GTİP kodlarınızı CBAM ve olası 2028 listesiyle karşılaştırın. GTİP kodları rehberi
- Tesis verinizi doğrulayıcıya hazır hâle getirin; ayrıntılar için CBAM 2026 rehberi ve demir-çelik CBAM danışmanlığı sayfası yardımcı olur.
- Fiyat tekliflerinize gerçek veri ve varsayılan değer + ek pay olmak üzere iki senaryo koyun. İhracat fiyatlama aracı
- AB'li alıcınızla 2027'nin ilk çeyreğinden önce veri paylaşım ve fiyat revizyon takvimini yazılı hâle getirin.
- 30 Kasım üçlü görüşmesini takip edin; ürün listesi çıktığında kendi GTİP'inizi yeniden sorgulayın.
Sıkça sorulan sorular
COP31 CBAM kurallarını değiştirir mi?
Hayır. COP31, 9-20 Kasım 2026'da Antalya'da yapılan bir BM müzakere konferansı; AB'nin CBAM Tüzüğü'nü (AB) 2023/956 veya Türk mevzuatını değiştirme yetkisi yok. Bağlayıcı takvim aynı kalıyor: sertifika satışı Şubat 2027'de başlıyor, ilk beyan ve teslim 30 Eylül 2027'ye kadar yapılacak. Zirvenin etkisi siyasi: CBAM tartışmaları ve alıcıların veri talepleri görünürlük kazanıyor.
Komisyon'un 17 Kasım etkinliği ne hakkında?
Basında yer alan programa göre Avrupa Komisyonu, 17 Kasım 2026'da COP31'de 'AB CBAM'inin Durumu: CBAM'i Başarılı Kılan Nedir?' başlıklı bir etkinlik düzenleyecek. Etkinliğin ilk uygulama yılını değerlendireceği bildiriliyor. Programı Komisyon'un kendi sayfasında göremedik; ayrıntı ve katılımcılar etkinlik öncesinde değişebilir.
2026 ithalatı için CBAM sertifika fiyatı ne kadar?
Komisyon, 2026 için çeyreklik fiyat yayımlıyor: 1. çeyrek 75,36 avro (7 Nisan), 2. çeyrek 75,28 avro (6 Temmuz), 3. çeyrek 82,32 avro (5 Ekim). 4. çeyrek fiyatı 4 Ocak 2027'de açıklanacak. 2027'den itibaren fiyat haftalık hesaplanacak. Ekim-Kasım müzayede verilerine dayanan resmî olmayan tahminler 85-86 avro civarında; kesin rakam Ocak'ta belli olacak.
Türkiye'nin ETS pilotu CBAM maliyetini düşürür mü?
2026 ithalatı için düşürmüyor. Türkiye'nin emisyon ticaret sistemi pilotunda 2026 yalnızca raporlama yılı ve 2027'de tahsisatların tamamı ücretsiz dağıtılacak; CBAM'de düşülebilecek net ödenmiş karbon fiyatı bu nedenle sıfıra yakın kalıyor. Üçüncü ülke karbon fiyatı uygulama tüzüğü de henüz taslak aşamasında. Ayrıntı için TR ETS haberimize bakabilirsiniz.
Aşağı akım genişlemesi için sıradaki tarih ne?
AB Parlamentosu ile Konsey'in ikinci üçlü görüşmesi (trilog) 30 Kasım 2026'da bekleniyor; ilki 20 Ekim'de anlaşmasız bitmişti. Komisyon yaklaşık 180, Konsey yaklaşık 200 ek ürün öneriyor; Parlamento'nun yetkisi 457 ürün türünü kapsıyor. Önerilen uygulama tarihi 1 Ocak 2028. Metin kesinleşmediği için ürün listesi hâlâ değişebilir.
Kaynaklar
- Avrupa Komisyonu İklim Eylemi — EU at COP31
- Avrupa Komisyonu Vergi ve Gümrük — Carbon Border Adjustment Mechanism
- SteelOrbis — EU CBAM certificate price rises to €82.32 for Q3 2026
- The Economic Times — COP31: EU FTA on horizon, but India won't budge on CBAM
- Enhesa — CBAM moves from reporting to payment (3 Kasım 2026)